Daily Archives: February 23, 2016

Hariras duha by bhakt kavi shri ishardasji / भक्तकवि श्री ईशरदासजी रचित हरिरस

Standard

🙏🏼 हरिरस 🙏🏼

पहेलो     नाम       प्रमेशरो,
जिण  जग   मंडयो    जोय;
नर    मुरख    समजे   नही,
हरि     करे      सो     होय.,,,,१

ऐळेंही       हरि       नाम,
जाण  अजाण जपे तु जीहा;
शास्त्र       वेद       पुराण,
सर्व  महीं त‍त्  अक्षर सारम्.,.,.२

केशव:         कलेशनाशाय,
दु:ख     नाशाय      माधव;
नृहरि:      पाप      नाशाय,
मोक्षदाता            जनार्दन.,.,.३

राम    नाम    विना   वाणी,
राम    नाम    विना   कथा,
राम    नाम    विना   शब्द,
सो    शब्दाश्र्व   अकारथा.,.,४

राम    नाम   मयी   वाणी,
राम    नाम   मयी   कथा,
राम    नाम   मया   शब्दा,
सो     शब्दा     सुक्यारथा,.,.५

        छंद   उपजाति

गो कोटि दान ग्रहणे च काशी,
मकरे प्रयागेदयुत कल्पवासी;
यज्ञे  च मेरु  सम  हेम  दानं,
नहि तुल्य गोविंद नाम समानं,.,.६

            दोहा

सरसत    स्नेहे    में    जपों,
गणपत       लागां      पाय;
ईशर      इश      आराधवा,
शुधबुध      करो      सहाय,..,७

     श्री गुरुदेव  स्तुति

लागां     हु     पहेलो   लळे,
पीताम्बर      गुरु      पाय;
भेद     माहारस     भागवत,
पायो       जेण      पसाय.,.,.८

जाडय  टळे   मन मळ गळे
निरमळ       थाये      देह;
भाग्य  होय   तो  भागवत,
सांभळिये           श्रवणेह,,.,.९

भक्तवच्छल  !  मूं दे भगति,
भांज   परा    सह   भ्रम्म;
मुजतणा    क्रम     मेटवा,
कथा    तुहारा       क्रम्म,.,१०.

पीठ  धरणी   धर   पाटली,
हरसुत           लेखणहार,
तउ   तोरा  चरितां   तणा,
परम !    न   लभ्भे   पार.,.,.११

तोरा     हुँ    पुरां    तवी,
शकां   केम?    समराथ  !
चत्रभुज ! सह  थारा चरित,
निगम  न   जाणे    नाथ  !ं,,,,१२

कथां   केम  ईसर   कहे  ?
खाण   सकण   प्रत  खेत:
वाणी श्रवण  मन विषयसो;
नित्य,     अगोचर    नेत.;.,.,.१३

देव !  किसी  उपमा  दियां,
ते     सरजया    सहकोय:
तुंज   सरिखो   तुँहिज   है,
अवर   न    दुजो     कोय,.,.,१४

आभ    वछुटां     माणसां,
हे      धर     झिल्लणहार:
धरणिधर  !     धर छंडतां,
आश      तुझ      आधार,.,.१५

नारायण  !  हुं   तुज  नमों,
ईण कारण,  हरि !  आज :
जिण  दिन आ जग छंडणो,
तिण     दिन   तोसूं  काज,.,.१६

आ  अवसर  नहि  आवशे,
ईशर      आखे       ऐह:
पुण  रे  हरिरस  प्राणिया!
जनम  सफण   कर   जेह,..,.१७

अवध   निर  तन  अंजळी,
टपकत    श्र्वास   उसास:
हरि भाजिया विण जात है,
आ   अवसर    ईसरदास,.,.,,.१८

हिया ! म छंडे  हरि भगति,
रसण  !   म   छंडे   राम :
अंतरजामी         आपणो,
ठाकर    है    सह    ठाम.,.,.,.१९

हरि हरि  करतां  हरष कर,
अरे     जीव     अणबुज!
पारस  लाधो   आ  प्रगट,
तन     मानवरो      तुज.,.,.,.,२०

नारायण    न    विसारियें,
नित   प्रत    लिजे    नाम;
जो  लाभ्यो  मनुषा  जनम
कीजें      उत्तम       काम.,.,.,.२१

नारायणरो          नामडो,
भुच्छांही      भल     वेण;
चोपडियो    चंगो    थिये,
जेहडो     तेहडो     खेण.,.,.२२

आतम   आळस  पहल  तज,
ओळग         आदि- विशन्र;
जेह    मनोरथ    मन    करे,
सो         पुरवे        क्रशन.,.,२३

हंस   मांहला   मुढ    रे   !
कर      हरिसे     विशराम;
मर  मर धर  पर फर  मती,
उर    धर    गिरधर   नाम.,.,२४

जीह  भणो  भण  जीह  भण,
कंठ    भणो     भण    कंठ;
मो   मन  लाग्यो   महमहण,
हीर        पटोळे        गंठ.,.,.२५

जीहां    जप    जगदीशवर,
धरि    अंतरमँह      ध्यान;
क्रम-बंधण     नह    बंधव,े
भयभंजण           भगवान,.,२६

नित   हरि   वीसरजे   नहि,
आतम      मुढ      अजाण;
काळ  सबण   जग   काटवा;
कस       उभो       केवाण.,.,२७

प्रभु     भजंतां   प्राणिया  !
कीजें    ढील     न    कांय;
भर   बथ्थां  अथ   काढिये,
मंदिर      जळतां      माय.,.,२८

राम   जपंतां   हे    ह्रदा   !
आळस   म कर,  अजाण  !
जो  तु   गुण   जाणे    नही;
पुछे        वेद         पुराण.,.,.२९

जयां  जागे   त्यां  राम  जप,
सुतां         राम      संभार;
ऊठ‍त    बैठ‍त,  आतमा    !
चालंतां                 चीतार,.,.,३०

रहे   वळुभ्यो   राम     रस,
अनरस      गणे     अलप्प;
ऐह   महा   ध्रम   आतमा  !
ऐ     तीरथ     ऐ     तप्प,.,.३१

नाम  सु   तीरथ  नाम   व्रत,
नाम       संलंभो       काम;
ऐको      अक्षर    त‍त्वफळ,
जीँहाँ      जपो       श्रीराम.,.,.३२

राम       जपंतां     राजश्री,
राम         भणंतां      रिद्ध
राम       नाम      संभारते,
पामीजें              नवनिद्ध.,.,.३३

रुडा      करशी      रामजी,
सह      बातां        श्रीरंग;
भगतां   पर    भुधर   धणी,
चाढण      नीर        सुचंग.,.,.३४

भाग्य  बडा   तो  राम  भज,
बखत   बडा     कछु    देह;
अकल   बडी   उपकार  कर,
देह    धर्या    फळ      ऐह.,.,.३५

राम  भणो  भण  राम   भण,
अवरां      राम      भणाय;
जिण  मुख  राम  न  उच्चरे,
वा    मुख   लोह    जडाय.,.,३६

राम   न    भुले    बापडा  !
जे    शिर    छत्र    पळोय;
कर   जिह्व   लोचण  श्रवण,
बियो    न    आपे    कोय.,.,.३७

रामनाम       रसणा      रटे,
वारस          वेर      अवेर;
अटकया   पछी  न  आवशी,
राम     तणी     मुख     रेर.,.,.३८

दाखे       ईशरदास      यों,
कटक     न    भेळा   कीध;
‘राम    राम’   रट‍तां   थकां,
लंक      विभीषण      लीध.,.३९

राम     नाम    रट‍तो    रहे,
आठे       पो’र      अखंड;
समरण   सम   सोदा  नही,
नर      देखहु      नवखंड.,.,४०

राम   भणतां    हे    ह्रदा   !
कहे    केता     गुण    होय;
ठाकर   माने,    जग     नम,े
पिसण    न    गंजे    कोय.,.,.४१

राम    सजीवन   मंत्र    रट,
आमय    लगे     न    अंग;
जो   सुख    चाहे    जीवरो,
(तो)   सुमर   सुमर   श्रीरंग,.,.४२

रसणा   रटे  तो   राम   रट,
वेणां        राम      विचार;
श्रवण  राम   गुण    सांभणे,
नेणां       राम        निहार,.,.४३

राम    मात- पितु   महतगुरु,
राम       सखा     सुखदात;
राम        संबधी   बान्धवा,
राम       सहोदर       भ्रात.,.,४४

राम   विसारी  क्यों  रह्यो ?
रे      मुरख    !   मद-अंध;
जिण   दिन  राम  न  संभरे,
ओ        दिन     अंधाधंध.,.,४५

हरि      विसारी      तु    सुव
हरि       जागे      तो    कज्ज;
ओ       अपराधी    आतमा  !
अवगुण      ऐज       अलज्ज.,,.,४६

वाणी     हरि     विसारी    के,
वांचे        आन         कुवाण;
पतिव्रत      छंडी       पापणी,
जार         वळुंधी        जाण.,.,४७

हरिनाम       परहरि     अवर,
नहि       संभार     अजाण  !
तरु    छंडे      लागी     लता,
पथ्थर    में     गळ      जाण.,.,४८

हरि   हरि   कर  परहरि  अवर,
‘हरिरो’        नाम       रतन्न;
पांचो        पांडव      तारिया,
कर        दागियो       करन्न,.,.४९

ऐरे  नर   !    परहरि     अवर,
हरि     हरि    सुमर     हियाह;
संत         सुदामा      सारखा;
क्रोडीधज्ज               कियाह.,.,.५०

समर   समर    तुं    श्री     हरि,
आळस     म    कर    अजाण;
जिण    पाणीसों   पिंड    रच्यो,
पवन        वळुंध्यो        प्राण.,.,५१

आळसवां        रु      अजाणवां,
दिलखुटलसुं                    दुर;
साहेब         साचा       साधका,
है            हाजरा          हजुर.,.,५२

सांच       पियारो     सांईयां,
सांइ         सचांहुं       सहाय;
साचां     आग     न    जाळही,
साचां     सरप     न      खाय,.,.५३

साँयासों      सबकुछ       हुवे,
बंदेसों          कछु        नांय;
राइहुं      को    परबत     करे,
परबत       राई         समाय.,.,५४

धारे     तो    साहेब      धणी,
करे      विलंब     न      कांय;
मार,उपावे                मेदिनी,
मुहरत        हेकण         माय.,,.,५५

सांया  !    तुज    बडो   धणी,
तुजसो    बडो      न     कोय;
तुं    जेनां    शिर    हथ्थ   दे,
सो    जगमें    बडो        होय.,.,५६

आलम    मारा    ओ     गुणा,
साहब    !       तुज    गुणाय;
बुन्द-वृषा     अरु      रेणुकण,
ताग     न     लाधे        ताह.,.,.५७

नारायण           नारायणा  !
तारण       तरण      अहिर;
हुँ   चारण    हरिगुण    चवां,
सागर      भरियो       क्षिर,.,.,५८

नारायण        नारायणा    !
मेरा        काटण        फंद;
हुं   चारण    हरिगुण    चवां,
सोनो        और       सुगंद.,.,.५९

नारायणरो             नामडो,
नां       लीधो       निरणांह;
यों     जनवारो     जिकणरो,
ज्यों       जंगल     हिरणांह.,.,.,६०

नारायणरा            नामसूं,
लोक     मरत      है  लाज;
बूडेला       बुध      बावरा,
जल  बिच   छोड    जहाज.,.,६१

नारायणरा            नामरी,
पडी     बुढपणे     पिछाण;
बालपणो      जोबन  बखत,
ओ   दिन    गया   अजाण.,,.६२

नारायणरा           नामसूं,
प्राणी     !    करले   प्रीत;
औघट   बाणियां   आतमा,
चत्रभुज    आसी      चीत.,.,६३

नारायणरा       नाम    सुं,
भर्यो         रहे     भरपुर;
दामोदर      सहि    दाखवे,
दम    दम   करे    न   दुर.,.,.,६४

नारायणरा      नाम       सूं,
जो       प्राणी      जकडोय;
जमदाणी      तागे       तिह;
हाणी     मुळ     न      होय,.,.६५

वायु   चलण   लागे   किरण,
सूरज  –  श‍शि  – खं   लग्ग;
ईश      जिकासुं       बाहरो,
जनि    को      जाणे    मग्ग.,,.६६

चंदासा      चलणा      गया,
सूरज       मंडल       सोय;
जीव   !   हरिरस      वांचरे,
हरिसों      नातो         होय.,.,६७

चत्रभुज  चरणां   धार   चित,
अकळ     अजोनी     आंख;
गोकळ  गिरधर,  ज्ञान  ग्रहि,
रामनाम       मुख      राख.,.,.६८

त्रीकम,    बद्रीनाथ  ,   बुध,
जगमोहन            जयकार;
घनदाता            आनंदघन;
श्रीपति      श्रवणां      धार.,.,६९

पुरुषोतम     पुरण      प्रभु,
राघव      गिरिधर      रुप;
मुरलीधर    मोहन     मुकँद,
भजले      त्रिभुवन     भुप.,.,.७०

रामकृष्ण           नारायणा,
सच्चिदानंद           गोविंद;
वासुदेव     विठ्ठल    विभु,
नरहरि,          गोकुल-नंद.,.,७१

पलक   निमिष  मत   पांतरे,
दाखे        दीन      दयाळ ;
धरणिधर      ह्रदये      धरे,
गुण        गाये      गोपाळ .,.,.७२

मनछा     डाकण    माहरे,
राघव       काढ     ह्रदाह;
जिण   वनमें  केशरि  वसे,
त्रासे      मृगला      ताह.,.,७३

आठे   पहर    आनंद    सुं,
जप      जीह्वा     जगदीश;
केशव  कृष्ण कल्याण कहि,
अखिलनाथ    कही     ईश.,,७४

भगतपाळ     भगवत     भणी,
ध्यान      तरषणा        धार;
चित  निशदिन  हरि हरि  उचर,
श्र्वासो      श्र्वास       संभार.,.,७५

आतम     व्हेसी      ऐकलो,
छुटत       तन       संगाथ;
साथी   तिण  दिन  शंखधर,
स्वर्गतणे      पथ      साथ,,.,७६

केशव   कहि   कहि   सुमरिये,
नव    सो      ए      निरधार;
रात    दिवस    के   सुमिरणे,
कबहुक        लगे      पुकार.,.,७७

नाम   समोवड    को     नहि,
जप,    तप,   तीरथ    जोग;
नामे        पातक      छुटसी,
नामे          नासे         रोग.,.७८

क्षुधा   न     भागे    पाणियां,
तृषा      न      छीपे    अन्न;
मुगति   नहि    हरिनाम  विण,
मानव         साचे        मन्न.,.,७९

कल्प,      वेद- शास्त्र     कथे,
सिध-साधक      सह     कोय;
अन्न   विण  तृपति  न  ऊपजे,
हरि    विण   मुगति   न   होय.,,८०

देवी  स्तुति छंद बिअख्खरी ( चोपाई)

रिध  सिध  दियण   कोहला  राणी  !
बाळा       बिज-मंत्र       ब्रह्माणी  !
वयण   उकति दे, अविरल – वाणी  !
पुणा  क्रित   जिम   सारंग   पाणि  !,.,८१

श्री हरि स्तुति छंद बिख्खरी(चोपाइ)

वृषभ ! कपिल ! हयग्रीव ! विश्र्वंभर !
दत्तात्रेय !    हरि-हंस  !   दामोदर  !
राय – विकुंठ   !  धनंतर  !  ऋषभ !
गरूडारूढ !    प्रथू !     प्रशनीग्रभ !,.,८२

मच्छ ! कच्छ ! वाराह ! महमहण  !
नारसिंह !   वामन  !   नारायण  !
द्विजराम !  रधुराम  !   दिवाकर   !
कृष्ण ! बुद्ध ! कलकी ! करुणाकर ! ,.,.८३

बळि  अवतार  तुंही  बळि  बंधण,
भक्त  तणा  धरिया  दु:ख  भंजण;
तवे   जे  हरि  !  अवतार  तुहारा,
सद्‍गति    लहि    छुटे    संसारा.,.,८४

बद्रीवासी   !    वासी !     वृंदावन  !
परम ! निरंजन ! मुकत !   सुपावन  !
जग – अवतार  !   नमो   जगदीशर !
अनंत   रुप    धारण   तन   ईशर  !,,.,८५

चवतां    चरित     तुहारा     चेतन  !
जनम   नहीं   पुनरपि    मानव   जन;
अकळ ! अजन्मा ! अलख ! अलेपम !
क्रम  हुं   छुटिश  तुज  कथातां   क्रम.,.,८६

माहरा     करम    मेटवा,    माधव !
क्रम  हुं   कथिश   तुहारा   केशव  ! 
नाम     तुहारो     हुँ     घणनामी  !
श्र्वास  उसास    संभारिश,  स्वामी.,.,८७

इसरदास रचित हरीरस
ना दुहा

Advertisements

Pratap Vilas Palace Jamnagar / પ્રતાપ વિલાસ પેલેસ જામનગર

Standard

~~~ પ્રતાપ વિલાસ પેલેસ જામનગર ~~~

image

૧૫મી સદીમાં રચાયેલું નવા નગર નામનું રજવાડું આજે જામનગરના નામથી ગુજરાતના નક્શામાં ઐતિહાસિક સ્થાન ધરાવે છે. ગુજરાતનો અતિ સમૃદ્ધ અને પ્રતિષ્ઠિત મહેલ એટલે જામનગરનો પ્રતાપ વિલાસ પેલેસ. જામનગર પહેલા પણ અને હવે પણ રોયલ રજવાડું અને જિલ્લા તરીકે જાણીતું છે. જામનગરનો ખૂબસુરત પ્રતાપ વિલાસ પેલેસ સ્પેશિયલ ગ્લાસ ટેક્નિકથી સજાવાયો છે. તેના બાંધકામમાં યુરોપિયન ડિઝાઈનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. પેલેસની ઉપર ત્રણ ડોમ બનાવાયા છે. અતિ સમૃદ્ધ રાજા હોવાને કારણે માન અને આદર સાથે પ્રજા જેને જામ સાહેબના નામથી ઓળખતી હતી તે પ્રજા હવે આધુનિક જમાનામાં આદરણીય પ્રતિષ્ઠિત તેમજ સમૃદ્ધ વ્યક્તિને આજે પણ જામ સાહેબ જેવા હુલામણાં નામથી કહેવતના ભાગરૃપે બોલાવે છે.

જામનગરમાં પ્રતાપ વિલાસ પેલેસ ઉપરાંત દરબારગઢ પેલેસ પણ બાંધવામાં આવ્યો છે. દરબારગઢ પેલેસ યુરોપિયન અને રાજપૂત સૈનિકોથી બાંધવામાં આવ્યો છે. જ્યારે પ્રતાપ વિલાસ પેલેસ વિક્ટોરિયા મેમોરિયલ બિલ્ડિંગની પ્રેરણાથી બંધાયેલો છે. પરંતુ તેના ડોમ ભારતીય શૈલીથી બાંધવામાં આવ્યા છે.

જામ રણજિતસિંહના નામથી રણજી ટ્રોફી ક્રિકેટ જગતના ઈતિહાસમાં અમર બની. ૨૦ સેન્ચૂરીની યાદ અપાવતું આ બેટ નવા નગર જામનગર ખાતેથી ચોરાયું હતું અને આ બેટ પરથી મહારાજા રણજીતસિંહને નામે રણજી ટ્રોફીની શરૃઆત કરવામાં આવી હતી. આ સિવાય રેમબ્રેન્ટ બેટ જે માસ્ટર પિસ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આજે પણ રણજી ટ્રોફીમાં રમતો ખેલાડી પ્રમોશન મેળવી વન-ડે તેમજ ટેસ્ટ મેચમાં સ્થાન પામી શકે છે. આ ચોરીમાં પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર ત્રણથી ચાર લોકો દ્વારા કરવામાં આવી છે.

જામજીના બેટની ચોરી જામ બંગલો પેલેસમાંથી થઈ હતી. જેની કિંમત અંદાજે ચાર કરોડની હતી. આ ચોરી ક્યારે અને ક્યા સમયે થઈ હતી? તે ચોક્કસ સમયે જાણી શકાયું નથી. આ ચોરીની સંપૂર્ણ જાણ સિક્યોરિટી દ્વારા કરવામાં આવી હતી. જે કંઈ પણ વસ્તુઓની ચોરી થઈ છે તેમાં કીમતી ચિત્રો, જામ રણજિતસિંહ જાડેજાનું ક્રિકેટ બેટ (જામ રણજિતસિંહ જાડેજાનું પૂરું નામ મહારાજા રણજિતસિંહજી છે.) આ અંગે ક્રિશ્નાસિંહ જાડેજાએ કહ્યું હતું કે, ”અમને કેટલી કિંમતી વસ્તુઓની ચોરી થઈ તે અંગેની જાણ નથી, પરંતુ બંગલામાંથી ઘણી કીમતી વસ્તુઓની ચોરી થઈ છે. હાલમાં જામસાહેબ, શત્રુશલ્યસિંહજી જાડેજા જે રણજિતસિંહના જ્યેષ્ઠ પુત્ર છે તે મહેલની નજીકના બંગલામાં રહે છે.” આ મહેલના વકીલ અને વારસો સંભાળી રહેલા શૈલેશ મહેતાએ જણાવ્યું હતું કે આ મહેલની ગ્લાસથી બનાવેલી વિન્ડો મોટા ભાગે નાશ પામી છે. જ્યારે છતમાં મૂકવામાં આવેલી પૌરાણિક ચિત્રો ધરાવતી કૃતિઓ પણ નાશ પામવા લાગી છે.

ગુલાબ કુંવરબા મહારાણી પૌરાણિક વસ્તુઓ સંગ્રહ કરવા માટેનાં શોખીન છે. તેઓએ વિદેશમાંથી અનેક અલભ્ય ચિત્રો ખરીદ્યા છે. તેઓ ડચ પેઇન્ટરના ચિત્રો પણ ખરીદ્યાં છે. જેની કિંમત અંદાજે રૃપિયા ચાર કરોડની ગણાય છે. હાલમાં પેલેસનો આ વિભાગ સીલ કરી દેવાયો છે અને પોલીસ તપાસ ચાલુ છે.

સૌજન્ય: અભિયાન

Ebhal Vala / એભલ વાળા

Standard

એભલવાળા ૨જા (ઈસ ૧૧૧૩ થી ૧૧૪૯)

image

-> ‘ઝુંઝારી’ વાળા ઝુંઝારશીજીની વીરગતિ પછી એભલજીવાળા ૨જા તળાજાની ગાદીએ આવ્યા. એભલજી પહેલા પછીના આ પાંચમા વારસદાર વંશધર રાજવી છે.
-> તળાજાના રાજવીઓમાં એભલજી વાળા ૨જા એક મહાન પ્રતાપી, પ્રભાવશાળી અને પુણ્યે ઉદય પામતો એક એવો પ્રસિદ્ધ નરોત્તમ છે જેણે વાળા રાજપૂતોના કુળગૌરવની સીમાઓના કોટ બાંધ્યા નથી. તે દરેક મહાનતાના સીમાડા વટાવીને વધુ મોટો દેખાય છે. વાળા રાજપૂત રાજવંશનો એ જાજ્વલ્યમાન સૂર્ય સમો તેજસ્વી તપસ્વી દેખાયો છે અને વાર્તાઓ-કવિતામાં જ નહિ પણ લોકજીભે પણ આજ સુધી જીવંત રહ્યો અને ગવાયો છે.
-> તેમના સમયમાં મેઘાશા નામના વણિકે અનાજનો મોટો સંગ્રહ કરી સુખવિજય નામના જૈન ગોરજી પાસે દુષ્કાળ પડે તે માટે દોરો કરાવી એક હરણને શિંગડે બાંધ્યો. હરણ વનમા નાસી ગયું. આમ ૧૨ વર્ષો વહી ગયા. દેશમા દુકાળ પડવાથી પ્રજા મૃત્યુના મુખમા હોમાઈ ગઈ. એભલ વાળાને આ વાતની ખબર પડતા તેણે હરણની શોધ આદરી. હરણની પાછળ પડેલા એભલ વાળા સૈનિકોથી વિખુટા પડી ગયા. અંતે તેમણે હરણને પકડી શિંગડેથી જેવો દોરો છોડ્યો તેવો જ મુશળધાર વરસાદ તુટી પડ્યો.
-> રાજા વરસાદમા ભીંજાઈ ઘોડા પર બેભાન થઈ ગયા. ઓચિંતાના અનગળ પાણી ઉમટ્યા. બધે જળબંબાકાર થઈ ગયો. આભમા વાદળા કાળાડીબાંગ ચડ્યા હતા. ધરતી પર અંધકાર ભાસતો હતો. માર્ગ સૂઝતો ન હતો. જાતવંત જાનવર ઘોડાએ પોતાના ધણીને બેભાન હાલતમા પોતાની પીઠ ઉપરથી પડવા ન દીધો અને પાણી સોંસરવો નદીનાળા તરતો ઠેઠ પહોચ્યો ચારણના નેસડામા. સાંઈનેસડી નામની ચારણયાણીની ઝુંપડીએ લઈ ગયો. બાઈ એકલી હતી પણ દુઃખમા આવી પડેલા અસવારને જીવતો રાખવા તેને ગરમી આપી શુદ્ધિમાં લાવવા પ્રયત્નો કરવા માંડી. જ્યારે તેના બધાજ ઉપાયો નિષ્ફળ ગયા ત્યારે તેણે વચ્ચે મા ભવાનીને રાખી પોતાના શરીરની ગરમી આપી.
-> એભલવાળા શુદ્ધિમા આવ્યા. તેણે જોયુ, પોતે રાજા હતો. ચારણોના પહેરવેશ, રહેણીકરણીનો જાણકાર હતો. તેની પ્રથમ આંખ ખૂલી કે સમજાઈ ગયું. બોલ્યો, “મા! હુ તળાજાનો ધણી એભલવાળો છું. તે મારો જીવ બચાવ્યો છે તો માંગ, તુ જે માંગે તે આપીશ.”
સાંઈએ કહ્યુ, “મોળા બાપ મુંને કિં ન ખપે, ભીડે મું માંગીશ. તુ દેવતલ છો મુ લેવતલ બાપ તોડી, જોગમાયા ચડતી કળા કરે.”
-> એભલવાળાએ ઉગતા સૂરજ ટાણે ઘોડો પલાણ્યો. તે ગયા ને તુરંત જ સાંઈનો પતિ કાળો મારૂ આવ્યો. તેણે ઉઘાડે માથે ગાયો દોતી સાંઈને જોઈ. ભેળિયા વગરની રાતઉજાગરે રાતી આંખોવાળી અને ઉજાગરાથી થાકેલી દેખાણી. તે જ સમયે સામેના નેશવાળાઓએ તેને બોલાવ્યો અને તેની કાનભંભેરણી કરી. શંકિતહૈયાના પતિએ સાંઈનો તિરસ્કાર કર્યો ત્યારે પવિત્રતાના મૂર્તિમંત સ્વરૂપ એવી સાંઈએ કહ્યુ, “મારા પર ખોટા આળ મૂક માં. હવે જો ખોટો આળ મૂકશે તો હું પવિત્ર છુ એનુ પ્રમાણ તને આઠ જાતનો કોઢ નીકળશે ત્યારે મળી રેશે.” પતિએ તેમ છતા આક્ષેપ મુકવાનુ ચાલુ રાખ્યુ અને તુરતજ તેને કોઢ નીકળ્યો. દિન પ્રતિદીન ગળતા જતા પતિના રોગના ઉપાય શોધતી સતીને કોઈએ કહ્યુ કે બત્રીસલક્ષણા પુત્રનુ બલિદાન બત્રીસલક્ષણા પુરૂષના હાથે દેવાય અને તેના લોહીથી નવડાવવામા આવે તોજ આ કોઢ મટે.
-> સાંઈ નેસડીએ પોતાની બહેન દેવલદેના પુત્ર નીલાને ભેળો લીધો. સાંઈ એભલવાળા પાસે ગઈ અને એભલવાળાને પોતાની વીતકકથા જણાવી. એભલવાળાએ પોતાની સગી બહેનની જેમ સાંઈનો સત્કાર કર્યો.
-> એભલવાળાનો પુત્ર અણો પણ તેના પિતાની જેમ બત્રીસલક્ષણો હતો તેથી કોણ કોનુ બલિદાન આપે તે માટે હોડ થઈ. આખરે એભલવાળાએ અણાના કાંધે તલવારનો ઝાટકો માર્યો. લોહીના ખોબા ભરી ચારણ ઉપર રેડવા લાગ્યો. કાળા ચારણનો કોઢ મટી ગયો.અને એણે સાંઈ નેસડીના પગ પકડી લીધા ને બોલ્યો, “મુંએ તુને જાણી નૈ, મુંને માફ કર જોગણી. આનો પુત્તર જીવતો કૈર જોગમાયા મું તોકે કરગરતો શું આઈ, નિતર ચારણ કોમના કપાળે કલંકનુ કાળુ ટીલું ચોટશે.”
આ વખતે પણ સાંઈને સત પ્રગટ્યુ. એણે અણાના કપાએલ માથાને ધડ સાથે જોડ્યુ અને અણો સજીવન થયો. એભલવાળાએ કાળા ચારણને ૧૨ ગામ સાથે બાખલકું ગામ દીધુ. આઈએ તો કાંઈ માંગ્યુ નહિ પણ એભલવાળાએ મંગેરા ગામ નીલાને દીધુ.
-> લોકકવિએ લલકાર્યુ :
॥ સરઠો કરો વિચાર બે વાળામાં કવણ વડો
સરનો સોંપણ હાર કે વાઢણહાર વખાણવો,
સંવત બારે છોડાવ્યો વિશોતર વરસાદ
એભલે કલંક ઉતારિયાં ચારણ પૂરે સાથ. ॥
-> સાંઈ નેસડી ધણીને લઈને મીતલી ગામે આવી અને ધરતીમા સમાઈ ગઈ. તે જે જગાએ ધરામા સમાણી તે જગ્યાએ તેની દેરી છે. આ જગ્યા હાલમાં ખંભાત તાલુકાનુ મીતલી નામનુ ગામડું છે. આ મીતલી ગામથી બે કિલોમીટર દૂર સાંઈ નેસડી ચારણમાનુ મંદિર છે. મંદિરની ચારેકોર વંડો છે, વંડાની બહાર મેલડીમાની દેરી છે. તેની સામેના ભાગે ભૈરવની સ્થાપના છે. નેસડીના મંદિરે આજે પણ કોઈ પુરૂષ રાત રહી શકતો નથી.
-> આ એભલવાળા ૨જાનો પાળિયો દિહોરના ડુંગરની તળેટીમાં છે. એભલવાળા ૨જાએ તળાજા-વળામાં ૩૬ વર્ષ રાજ્ય કર્યુ. ઈ.સ. ૧૧૪૯માં દિહોરમાં વીરગતિ પામ્યા…