અશ્વો વિશે માહિતી…

Standard

મનુષ્ય ની માફક જન્મભૂમી ના ભેદ થી અશ્ર્વો પણ ભીન્ન ભીન્ન નામ થી પ્રસિદ્ધ છે !

image

જે દેશમાં ઉત્પન્ન થાય છે તે દેશ નું નામ આપવામાં આવે છે , જેમકે ” અરબી”  , ” દક્ષિણી ” ઇત્યાદિ  ..!

અરબ દેશમાં ઉત્પન્ન થવાથી અરબી કહેવાય છે તેના બાર ક્ષેત્ર પ્રસિદ્ધ છે ..!

1 – નજદી  2- ખેલાન  3 -અનીજા  4 – બદ્ધ  5 – એરાકી  6 – ગલ્ફ  7 – સિકલાવી  8 – મેફાકી  9 – સાવી  10 – ત્રેદી  11 – મનાકી  12 – સાહુદી

અસલ અરબી હિન્દુંસ્તાન માં બહું થોડા આવે છે ,  ધણાં ભાગે ઇરાની અને અરબી એ બન્ને થી મીશ્રીત વર્ણશંકર અશ્ર્વો હિન્દુંસ્તાન માં આવે છે કારણ કે અસલ અરબી ઉક્ત સ્થળે આવ્યા બાદ ઘણે ભાગે થોડા જીવે છે ..!

અરબી ના વંશમાં ઇરાની , કાબુલી,  અને બાર્વ પણ ગણાય છે , ઇરાની અશ્ર્વ ઘણાં સારાં હોય છે અને તે ઇરાન માં ઉત્પન્ન થાય છે , કાબુલ થી પણ સોદાગર લોકો કાબુલી અશ્ર્વ ને વેંચવા લાવે છે ..!

પ્રાચીન સમય થી અરબ, ઇરાન,  અને કાબુલ થી અશ્ર્વ ની સોદાગરી ચાલી આવે છે ..!

ભારત માં અશ્ર્વો ના પણ અનેક ક્ષેત્ર અને નામ છે , કાઠીયાવાડ થી કાઠીયાવાડી અશ્ર્વો આવે તે અગીયાર પ્રકાર ના હોય છે ..!

1 – બાદરીયા  2 –  માળકિયા  3 – માંગલીયા  4 – તાજળિયા  5 – રેડિયા  6 – લખમિયા  7 – રેશમિયાં  8 – કેશરિયા  9 – હરળિયા  10 – બોદલિયા  11 – મોટરિયા 

મારવાડ થી મારવાડી અશ્ર્વો આવે છે અને તેના ચાર ક્ષેત્ર પ્રસિદ્ધ છે
1 – ગડહા  2 – રાજઘડા  3 – બાલોબડા  4 – તલવાડા

દક્ષિણ માંથી જે અશ્ર્વો આવે છે તે દક્ષિણી કહેવાય છે પરંતુ તે વર્ણશંકર અર્થાત્  અરબી અને કાઠીયાવાડી એ બેનો મિલાપ થયેલાં હોય છે તેમાં  ” ભીમરા ” , ” મકુન્દાસી ” , છન્દાસી ,  અને ” નાગપૂરી ”  એ ચાર ઉતમ ક્ષેત્ર ના ગણાય છે ..!

સિંન્ધ દેશ ના અશ્ર્વો
” સિંન્ધી ”  કહેવાય છે , પંજાબ ના અશ્ર્વો પંજાબી કહેવાય છે , પરંતુ સિંન્ધી અને પંજાબી બન્ને વર્ણશંકર હોય છે કારણકે તેવો ઇરાની અને હિંન્દુસ્તાની અશ્ર્વ થી ઉત્પન્ન થાય છે,  તેના પણ ચાર ક્ષેત્ર છે ..! 
1 – ધન્ની  2 – ઘેપ  3 – સાયબૂ  અને 4 – ભઢંડા

માલવ દેશના અશ્ર્વો  “માલવી ” કહેવાય છે પરંતુ તે સ્થળે ઘણે ભાગે મારવાડી , કાઠીયાવાડી અને ભીન્ન ભીન્ન પ્રકારના અશ્ર્વો રહેતાં હોવાથી ધણાં વર્ણશંકર અશ્ર્વો ઉત્પન્ન થાય છે ..!

નાજુક અને સુંદર અશ્ર્વો ને ” ટાંઘન” કહે છે  તે છ પ્રકાર ના હોય છે .!
1 – ” બર્માપેગૂ ” ઘણે ભાગે બર્મા થી આવે છે
2 – ” મનીપૂરી ટાંઘન ” મણીપૂર થી આવે છે
3 – ” કાફરીગુટ ” ભૂટાન થી આવે છે
4 – ” નેપાલી ટાંઘન ”  નેપાલ થી આવે છે અને નેપાલ માં ” દૈવીપાટન ”   નામ નું ક્ષેત્ર પ્રસિદ્ધ છે
5 – “તુર્કી ટાંઘન ”  તુર્ક સ્થાન થી આવે છે
6 – ” યારકન્દી ટાંઘન ”  યારકન્દ થી આવે છે

અવધ માં ” ટેઢી ” નામથી  એક પ્રકાર ના અશ્ર્વો નું ક્ષેત્ર પ્રસિદ્ધ છે તે ટેઢી નદી ની આસપાસ ઉત્પન્ન થાય છે ..!

પટના ની આસપાસ
”  જંગલી ”  નામના અશ્ર્વો મળે છે …!!

☆ ..હિંન્દુસ્તાન માં જયારે અંગ્રેજો રાજ્ય શાસન કરતા એ વખતે “વેલર” આદિ ઘણાં વિલાયતી ઘોડા ઓ જોવા મલતાં અંગ્રેજ લોકો એ અંગ્રેજી અને અરબી અશ્ર્વો થી  “સ્યડવ્યૂહ ” નામની નવી જાતી ઉત્પન્ન કરી હતી ..

સંદર્ભ,….શ્રી ઝાલાવંશ વારીધી
સૌજન્ય – રાજભા ઝાલા

History & Literature

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s