“ક્ષાત્ર અને કલા”

Standard

          “ક્ષાત્ર અને કલા”

image

          ક્ષત્રિયો ને કલા સાથે ઘણો જૂનો સંબંધ છે, એક રાજવી પ્રજાપાલન સાથે કલા નો પણ કસબી હતો, જાણકાર હતો, રાજવી ને પોતાની રૈયત ની સાથે સાથે કલા પણ એટલી જ પ્રિય હતી એમ કહી શકાય, કલા ના પોતાના પણ ઘણા અલગ અલગ પ્રકારો છે, ચિત્રકલા, નૃત્યકલા, નાટ્યકલા, યુદ્ધકલા, રાજનીતિ વિગેરે… પુરાણ કાળો માં આ વિષયો પર થોથબંધ પુસ્તકો પણ લખાયા છે. કલા એ વિસ્તૃત વિષય છે, ૬૪ પ્રકાર ની કલાઓ નો સમાવેશ આપણાં સાહિત્યો માં આપેલ છે…૫૦૯
          જેમાં લેખન માટે લાઠી રાજવી સુરસિંહજી તખ્તસિંહજી ગોહિલ “કલાપી” નામ અગ્રગણ્ય ગણાય, “કલા ને પોતાના હ્ર્દય માં ઘોળી ને પી ગયા એ કલાપી”.
          બીજું મોખરે નું નામ રાજકોટ નરેશ મહેરામણજી જેમણે કટારી નું કીર્તન નામની અદભુત રચના ઘણી પ્રસંશા પામી છે, પ્રવીનસાગર જેવો સાહિત્યકલા નો અદભુત ગ્રંથ આપનાર રાજવી મહેરામણજી રાજકોટ ની રૈયત નું ધ્યાન રાખતા સાથે કલા ક્ષેત્રે પણ અદભુત યોગદાન આપ્યું છે…
          જૂનાગઢ અંતિમ રા મંડલીક નાં પુત્રી પણ સંસ્કૃત ભાષા ના મોટા કવિયત્રી હતા…
          દરેક ક્ષત્રિયને વ્યક્તિગત કલા સાથે લગાવ હોય જ છે, પછી તે ૬૪  માંથી કોઈ પણ કલા હોય.
          પાટણપતિ સોલંકી રાજવી ઓ પ્રજાપ્રિય અને કલા પ્રિય હતા. દાંતા નાં પરમાર રાજવી રાજ મહોબતસિંહજી ને દેશી કલા અને કસબ થી ઘણો લગાવ હતો, તેમણે તો દાંતા ની પ્રજામાં કલા પ્રત્યે પ્રેમ જગાવ્યો હતો.
          સાણંદ કોઠ નાં વાઘેલા રાજવી મહારાણા જયવંતસિંહજી, જેઓનું સંગીત ક્ષેત્રે આગવું પ્રદાન રહ્યું છે. રાગ ના શોધક સાથે ઠાકુર ઓમકારનાથ જેવાના ગુરુ પણ ખરાં…
          કલા માત્ર આંખ અને કાન ના મનોરંજન માટે નથી હોતી, સાત્વિકતા થી ભરપૂર કલા આત્મા ની ખરા અર્થ માં ઉન્નતિ કરે છે. ભગવાન શિવ પણ તાંડવનૃત્ય કલા દ્વારા જગત માં કલા નો ધોધ વરસાવે છે.
          દરેક ક્ષત્રિય ને કલા પ્રત્યે ભાવ અને માન હોવું જોઈએ તથા કલા નો આદર હોવો જોઈએ.
– દિવ્યરાજસિંહ સરવૈયા

History & Literature

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s