સુંદરકાંડ

Standard

સુંદરકાંડનો પ્રાદુર્ભાવ લંકામાં થયો છે. લંકા ત્રિકુટાચલ પર્વત પર આવેલી છે. ત્રિકુટ એટલે ત્રણ શિખર. જેમાં એક શિખરનું નામ નલ છે. જ્યાં રાક્ષસોની વસાહત છે, બીજા શિખરનું નામ સુબેલ છે. જ્યાં યુદ્ધ થાય છે. અને ત્રીજા શિખરનું નામ છે સુંદર. જેની ઉપર અશોક વાટિકા આવેલી છે. રાવણે અપહરણ કરી શ્રી સીતાજીને પધરાવ્‍યા છે તે શિખર. અહીં સુંદરકાંડનો પ્રાદુર્ભાવ થયો હોવાથી આ કાંડનું નામ સુંદરકાંડ આપવામાં આવ્‍યું છે.
મહાભારતમાં જેમ વિરાટ પર્વ શ્રેષ્‍ઠ છે તેમ રામાયણમાં સુંદરકાંડ શ્રેષ્‍ઠ છે. શ્રી રામદયાલ મજમુદારના મતે
સુંદરે સુંદરો રામ, સુંદરે સુંદરી કથા;
સુંદરે સુંદરી કથા, સુંદરે કિન્‍ન સુંદરમ્
સુંદરકાંડમાં શ્રી રામ સુંદર છે, સુંદરકાંડની કથા માર્ગદર્શક હોઇ તે પણ સુંદર છે. શ્રી સીતાજી પણ સુંદર છે. પછી સુંદરકાંડ શા માટે સુંદર ના હોય!

જેની સાધના – ઉપાસના કરવાથી જીવનના તમામ પાસા સુંદર બની જાય છે. તે સુંદરકાંડ છે. માનવ જીવનને સુંદર બનાવવામાં સુંદરકાંડ માર્ગદર્શક છે. સુંદરકાંડ એ હનુમાનજી મહારાજની પરાક્રમગાથા છે. જીવનમાં જ્યાં સુધી ભક્તિનો પ્રવેશ થતો નથી ત્‍યાં સુધી જીવન વિધ્‍નોથી ભરેલું રહે છે. પરંતુ જીવનમાં ભક્તિનો પ્રવેશ થતાં જ તમામ વિધ્‍નોનો નાશ થાય છે અને શાશ્વત શાંતિનો અનુભવ થાય છે. સુંદરકાંડમાં જ્યાં સુધી હનુમાનજી મહારાજને શ્રી સીતાજીના દર્શન થતાં નથી ત્‍યાં સુધી તેમના માર્ગમાં પ્રલોભન રૂપી મૈનાક, સ્‍પર્ધકરૂપી સુરસા, ઇર્ષારૂપી સિંહકા, અને ભેદ-બુદ્ધિરૂપી લંકિનીએ વિધ્‍નો ઉભા કર્યા છે. પરંતુ હનુમાનજીને વિભિષણજી જેવા સંતનું માર્ગદર્શન મળ્યુ અને હનુમાનજી મહારાજ વિભિષણજીના બતાવેલા માર્ગે ચાલ્‍યા તો તેમને શ્રી સીતાજીના દર્શન થયા. ત્‍યારબાદ રાક્ષસોને મારી લંકાને બાળી શ્રી રામજીના ચરણે પહોંચ્‍યાં.

સુંદરકાંડ બતાવે છે કે માણસ જ્યારે કોઇ સત્ કાર્ય હાથ ઉપર લે છે ત્‍યારે હનુમાનજીના માર્ગમાં નડેલા વિધ્‍નો જ તેને નડે છે. આ વિધ્‍નોને પાર કરવાનું માર્ગદર્શન સુંદરકાંડ આપે છે. સુંદરકાંડ હનુમાનજીના માધ્‍યમથી બતાવે છે કે સંતોના બતાવેલા માર્ગે ચાલવાથી જ શ્રી સીતાજી એટલે કે ભક્તિ મળે છે. ભક્તિ મળ્યા પછી પણ વિધ્‍નો તો આવે જ છે. પરંતુ ભક્તિની શક્તિથી તે વિધ્‍નોમાંથી પાર ઉતારી ભવ સાગર તરી જવાય છે. અંતે શ્રી રામનું શરણ મળી જાય છે.

જીવનમાં આવતા વિધ્‍નોને કેવી રીતે પાર કરી શકાય તેનું સુંદર માર્ગદર્શન સુંદરકાંડ આપે છે. સુંદરકાંડ એ હનુમાનજી મહારાજની ભક્તિનો કાંડ છે.

સુંદરકાંડનો પાઠ કરવાની રીત:-

સૌ પ્રથમ એક બાજોટ કે પાટલા ઉપર શ્રી રામ પંચાયત અને હનુમાનજી મહારાજનો ફોટો સ્‍થાપિત કરી એક અખંડ દીવો કરવો, સાધકે સ્‍નાનથી પવિત્ર થઇ, દર્ભના આસન ઉપર બેસી ભગવાનનું યથાશક્તિ પૂજન કરવું. શ્રી હનુમાનજીને ગમતી આકડાની માળા અને સિંદુર ચઢાવવા, ત્‍યારબાદ ભક્તિ અને શ્રદ્ધા અને ભક્તિપૂર્વક સુંદરકાંડનો પાઠ કરવો. પાઠ પૂર્ણ થયા પછી નૈવેધ ધરાવી, આરતી કરવી. શનિવાર કે મંગળવારથી શરૂ કરી સતત એકવીસ દિવસ શ્રદ્ધાપૂર્વક કરેલા પૂજન અને આ પાઠના પ્રભાવથી તમામ ગ્રહોની પીડાથી મુક્ત થવાય છે.

સાધક માટેના નિયમો:-

સાધક જે દિવસે સુંદરકાંડનો પાઠ કરે તે દિવસે વાળ કે નખ ના ઉતારવા, બ્રહ્મચર્યનું પાલન કરવું જોઇએ. જમીન ઉપર સુવું જોઇએ તથા ઉપવાસ કરવો જોઇએ.

આમ વિધિ સહિત સુંદરકાંડનો પાઠ સળંગ એકવીસ દિવસ કરવામાં આવે તો શ્રી હનુમાનજીની કૃપાથી સાધક આધિ, વ્‍યાધિ, ઉપાધિથી મુક્ત થાય છે. કાયિક, વાચિક અને માનસિક રીતે થયેલા પાપોથી મુક્ત થઇ, સર્વાંગી વિકાસ સાધી સર્વ સુખ ભોગવે છે.

સંકટ કટે મીટે સબ પીરા, જો સુમીરે હનુમંત બલ બીરા.
સૌજન્ય : રાજભા ઝાલા

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s