હમીર જી ગોહિલ

Standard

વીર હમીરજી ગોહિલ
”  આઈ માં મારા મરશીયા ગાશો ને ! ”
             મરશીયા
વેલો આવે વીર, સખાતે સોમૈયા તણી ;

હિલોળવા હમીર, ભાલા અણીએ ભીમાઉત.
(અર્થાત :; હે વીર હમીર, સોમનાથજી ની સખાતે – રક્ષણ કરવા અને ભાલાની અણીઓથી દુશ્મનોને હિલોળવા- રંગળવા વહેલો આવજે.)
પાટણ આવ્યાં પૂર, ખળહળતા ખાંડા તણા ;

સેલે માહીં શૂર, ભેંસાસણ શો ભેંસાસણ
(અર્થાત :; હે હમીર  ! પ્રભાસપાટણમાં ખળહળતા – ધોધબંધ ખાંડા- તલવારોનું પૂર આવ્યું, તેમાં ભેંસાસણ – પાડાની પેઠે સેલારા મારી – ચોટ દઈ – શૂરવીર હમીર ! તું રમે છે.)
વન કાંટાળા વીર , તુજ ણે જુવા થયા ;

આંબો અવળ હમીર , ભાંગ્યો મ્હોરી ભેંસાસણ.
(અર્થાત :; હે આંબારૂપી હમીર ! તારા રક્ષણરૂપી કાંટાવાળી વાડ અર્થાત શસ્ત્ર સહીત લશ્કર, તે તારાથી જુદું થયું એટલે તારી પાસે તે નથી. એથી તારું રક્ષણ થઇ શક્યું નથી. તેથી તને મહોર – ખીલતી યુવાની આવી ત્યાં તું ભાંગી ગયો અર્થાત રણ સંગ્રામ માં કામમાં આવ્યો.)
એકે અહર હણે, શર લઇ એકે સાચવ્યો ;

એમાં વખાણીએ વડે, કીઓ હાથ હમીરકો.
(અર્થાત :; હે હમીર ! એક હાથ અહર – અસુર – દુશ્મનોને હણ્યા અને બીજાં હાથે તારા શર – માથાનું રક્ષણ કર્યું. આ બે હાથમાં તારા ક્યાં હાથના વખાણ કરવા?)
વેળ તાહરી વીર, આવીને ઉવાટી નહિ ;

હાકમ તણી હમીર, ભેખડ હુતી ભીમાઉત.
(અર્થાત :; હે સાગરરૂપી હમીર ! તારામાં શૌર્યરૂપી વેળ – ભરતી આવી પણ ઉવાટ – ઓળ નાંખ્યો નહિ, કારણ કે, હાકમ એટલે કે ઝફરખાનરૂપી આડી ભેખડ આવી એટલે તારા મોજાં ફેલાઈ પાછાં પડ્યાને તેમાં તું મરાયો.)
કરમાં શર કરમળ કરે, જુવે શરને જગદીશ ;

(એમાંથી) શર ચડ્યું હર શીષ, તે ભજાડ્યું ભીમાઉત.
(અર્થાત :; હે વીર હમીર ! જયારે તારું માથું પડ્યું ત્યારે તેને હાથમાં લઇ લીધું. તે શર – માથાને જગદીશ – શંકરે જોયું પછી તારું માથું હર – શંકરના શીષ ઉપર  ચડ્યું અર્થાત તારું માથું શંકરને અર્પણ થયું.)
પડ્યા હાથ હમીર , શરમ પરય સાઢુ તણી ;

કિસાસે સધીર , ભીડ પડી એ ભીમાઉત.
(અર્થાત :; હે હમીર ! તું અને શંકર બંને સાઢુ થાઓ છો, કેમ કે શંકર ભીલડી ઉપર મોહયા હતા. તું PQAN પણ ભીલ કન્યાને પરણ્યો, એટલે સાઢુનાં સગપણે તેને શરમ લાગી, એટલે સાઢુનું રક્ષણ કરવા તું આવ્યો અને તેને માટે તે પ્રાણ આપ્યા.)
પૈયે શંકર પૂજીયો, માથું ઉતારી હાથ ;

ધડ લડયા ધુડતા, ભલે ચડી ભીમાઉત.
(અર્થાત :; હે હમીર ! અનેક વિધિથી શંકરને પૂજ્યા અને માથું આપી ધડથી લડ્યો : તારા ભાલાથી દુશ્મનોને માર્યા અને તારા ધડને પણ ભાલાથી વીંધાવી વીરગતિ પામ્યો.)
બોલ જ જે બાપુ તણા, હામુ તને ચડ્યા હૈયા ;

સાચા સાચવિયા, ભાંગે કાંધે ભીમાઉત.
(અર્થાત :; હે હમીરજી ! બાપના બોલથી તે સોમનાથજીને શીષ અર્પણ કર્યું હતું. તે આજે યાદ કર્યું. અને તે વેણને સાચવી રાખી, હે ભીમજી ગોહિલ નાં પુત્ર ! તે તારું કાંધ કપાવી – ગરદન ભંગાણી – સાચું કર્યું.)

સંત ચાલણા તે વાય, અંગ જે અણસારો થયો ;

કમ તોય કુલ એવાય, તે ભરિયા પાગજ ભીમાઉત.
(અર્થાત :; હે ભીમજી ગોહિલ નાં પુત્ર હમીર ! તારા ચિતમાં દુશ્મનસામે ચાલવા માટે અંગમાંથી અણસારો – ઈશારત – થઇ, તેનું કારણ એ જ છે કે તારા ગોહિલ કુળનો ક્રમ – રીત એવી છે , તેથી દુશ્મન સામે પગલાં ભરીને સામે પગલે મરાયો.)
માથે મૂંગીપુર ખરું, વસાયા વર શીશ ;

સોમૈયાને શીષ, અર્પ્યું અર્થીલા ધણી.
(અર્થાત :; હે અર્થીલા નાં ધણી ! તારે માથે મુંગીપુર છે, અર્થાત તું શાલિવાહન નાં વંશનો છે. વળી તારું મોસાળ પણ વીશ વાસાનું છે. – કુલીન છે. તેથી જ તે સોમનાથજીને શીષ અર્પણ કર્યું છે.)

શંકર તણે શરીર, માથે મ્લેચ્છાયેણ તણા ;

પડિયા હાથ હમીર, ભોય તાહરા ભીમાઉત.
(અર્થાત :; હે હમીરજી ! શંકર ઉપર મુસલમાનોનાં હાથ પડ્યા, તેમાં તું લડી મારયો, પણ અખંડિત રાખી શક્યો નહિ તેથી  તારા હાથે ભોયે – જમીન પર પડ્યા.) 
રડવડીયે રડિયા, પાટણ પાસ્વતી તણા ;

કાંકણ કમળ પછા, ભોંય તાહરા ભીમાઉત.
(અર્થાત :; હે ભીમજી નાં પુત્ર ! તું મરાયો તેથી પાર્વતીના પાટણમાં સૌ લોક રડ્યાં અને સોમનાથજીનું માન હરાતાં પાર્વતીના કમળ જેવા કંકણ ભોંયે રખડ્યાં.)
તું મરતે મરિયા, હર શીયર હિમાયતી ;

છો ચુડા ચડીયા, જે ભજ ત્રી ભાંગ્યા ભીમાઉત.
(અર્થાત :;  ઓ ભીમજીના વંશના ! તું મરતા ત્રણ જણ મુઆ : એક તો શિવ, બીજો શિવના મસ્તકનો ચંદ્ર અને ત્રીજો તું, તેથી તેઓની ત્રણે સ્ત્રીનાં ત્રણના છ ચુડા ભાંગી પડ્યા.)
તું જ હમીર, હમીર શંભુ તાને સારાહિયો ;

વાઢ પડંતે વીર જ  કે, ન ભાંગ્યો ભીમાઉત.
(અર્થાત :;  હે હમીર ! તું જ ખરો હમીર (અમીર) શંભુએ તારી પ્રશંસા કરી કે ઝટકા પડ્યા છતાં તું ભાંગ્યો નહિ .) 

હું જાઉં હર પાલણાં, તું રે સાવ સધીર ;

હવે પાટણ હમીર, તો ભળાવ્યું ભીમાઉત.
(અર્થાત :;  હે શંકરનું રક્ષણ કરવાવાળા હમીર ! હવે હું ઘરે જાઉં છું, માટે તું સાવધાન થઈ રહેજે, કારણ કે, પાટણ(પ્રભાસ) તને જ ભળાવ્યું છે, માટે જીવતાં સુધી રક્ષણ કરજે .)

✒✒✒(સુરપાલસિંહ ગોહિલ  સાથે યુવરાજસિંહ ગોહિલ ભડલી …..)
જય સોમનાથ દાદા

જય હમીરજી દાદા 

જય ગોહિલવાડ 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s