Author Archives: દિવ્યરાજસિંહ સરવૈયા

જીવનમાં સભ્યતાની બાબતમાં એક ગરીબ સ્ત્રી એક ગોલ્ડ મેડાલીસ્ટ ડોક્ટર કરતા આગળ નીકળી ગઈ – વાંચો હૃદયસ્પર્શી વાર્તા ‘બે કપ ચા’

Standard

સાતમ આઠમના તહેવારો હતાં. શહેરના ખ્યાતનામ ડોકટર દંપતી સુકેતુ પટેલ અને નેહલ પટેલે ત્રણ દિવસની ટુર ગોઠવી હતી. પોતાની હોન્ડા અમેઝ કારમાં જ તેઓ જવાના હતા. આમેય ઘન સમયથી બહાર ગયાં નહોતા અને હજુ પરણ્યા એને બે જ વરસ થયા હતા. સંતાનનું કાઈ વિચાર્યું નહોતું એટલે જેટલું ફરવું હોય એટલું ફરી લેવું એ એમની ગણતરી હતી. બને સાથે જ મેડીકલ કોલેજમાં ભણતાં હતા અને ત્યાંજ પ્રેમાંકુર ફૂટ્યા અને જોતજોતામાં પ્રેમનું એક મોટું વટ વ્રુક્ષ બની ગયું. શહેરમાં બેંકની લોન લઈને દવાખાનું કર્યું હતું. સુકેતુ એમડી મેડીસીન હતો અને નેહલ ગાયનેકોલોજીસ્ટ. સ્વભાવ અને હથરોટીને કારણે બને જણાએ ટૂંક સમયમાં જ ખ્યાતી હાંસલ કરી લીધી હતી. ગયા ઉનાળામાં એ લોકો મહાબળેશ્વર અને પંચગીની ગયાં હતાં. આ વખતે ઇન્દોર અને ઉજ્જૈન જવાના હતાં.
બનેની સમાન ખાસિયતો હતી. બને ને બીજા ડોકટરો સાથે સમુહમાં જવાનું ફાવતું નહિ. પોતાની ગાડી અને પોતાના સ્થળોએ પોતાને ગમે ત્યાં સુધી રહેવું. વારફરતી બને ગાડી ડ્રાઈવ કરી લેતાં હતા. ગુરુવારે બધી જ તૈયારીઓ થઇ ગઈ હતી. તૈયારીમાં તો ખાસ કશું નહોતું બસ કપડાં, જરૂરી દવાઓ અને પાણીનો મોટો જગ લઇ લીધો હતો. વરસાદ આ વરસે ઠીક ઠીક પ્રમાણમાં પડ્યો હતો એટલે જ બને એ મધ્યપ્રદેશ પર પસંદગી ઉતારી હતી. સુકેતુ પટેલ ખાવાનો શોખીન જીવડો હતો. એ ભણતો ત્યારથી જ એણે ઇન્દોર વિષે ઘણું સાંભળ્યું હતું. ત્યાં રાતે શરાફા બજારમાં ખાવાની અવનવી વાનગીઓ મળે છે. વળી દિવસે એક જગ્યાએ ખાવાની છપ્પન દુકાનો હતી. ઇન્દોર એટલે મધ્યપ્રદેશનો અસલી સ્વાદ એમ કહેવાતું હતું!!
શુક્રવારે સ્વારથી જ વરસાદ શરુ હતો. અને બને મધ્યપ્રદેશની સહેલગાહે ઉપડ્યા. વરસાદને કારણે વાહનોની અવરજવર બહુ ઓછી હતી. સારા વરસાદને કારણે રોડની બને બાજુએ પ્રકૃતિ પૂરબહારમાં ખીલી હતી. દોઢસો કિલોમીટર પછી મધ્યપ્રદેશની બોર્ડર આવવાની હતી. ગાડીની અંદર સુમધુર સંગીત વાગતું હતું. સાથે સાથે બને જણા ભરૂચની પ્રખ્યાત હાજમાં શીંગ ખાઈ રહ્યા હતા. વરસાદમાં શીંગ ખાવાનો એક અદ્ભુત લ્હાવો હોય છે. બને નવયુવાન ડોકટર દંપતી ખુશમિજાજ મુડમાં મુસાફરીનો આનંદ માણી રહ્યા હતા.
મધ્યપ્રદેશની બોર્ડર હવે ચાલીશ કિમી દૂર બતાવતી હતી. એક નાનકડું શહેર આવ્યું. અને અચાનક જ વરસાદ વધી ગયો. નાના એવા શહેરમાંથી ગાડી ટ્રાફિકને કારણે માંડ માંડ કાઢી. તેઓ બને જેમ જલદી બને તેમ મધ્યપ્રદેશમાં પ્રવેશવા માંગતા હતા. આગળ હવે બને બાજુઓ ઘેઘુર વ્રુક્ષોથી છવાયેલી હતી. વરસાદ સતત વધતો જતો હતો. રસ્તો પણ હવે ચડાવ વાળો અને ઉતરાણ વાળો હતો. ના છૂટકે સુકેતુએ ગાડીની સ્પીડ ઓછી કરી. વરસાદની સાથે પવન પણ હરીફાઈમાં ઉતર્યો હોય એમ લાગતું હતું. આજુબાજુની કંદરાઓમાં મોરલા બેવડ વળી વળીને ગહેંકતા હતા. ચારેક કિલોમીટર ગાડી ચાલી ત્યાં રોડ સાઈડ પર એક નાનકડી દુકાન હોય એમ લાગ્યું. બને એ નક્કી કર્યું કે કદાચ ત્યાં ચા મળી જાય તો ચા પીને આગળ વધવું. ગાડીને પણ સહેજ પોરો થઇ જાય બાકી બપોરનું ભોજન તો બે વાગ્યે મળે તો પણ ચાલશે.. આમેય રોજ તેઓ બપોરના બે વાગ્યે જ જમવા પામતા હતા. એક નાનકડું છાપરું હતું ત્યાં ગાડી ઉભી રાખી અને બને જણા ત્યાં ઉતર્યા. ઘર ખાસ કોઈ મોટું નહોતું ત્રણ ઓરડા હતા એકમાં દુકાન કરી હતી બીજા બે ઓરડામાં એ લોકો રહેતા હશે એમ માન્યું. દુકાનની આગળ વેફર્સના પેકેટ લટકતા હતા. બે કુતરા એક ખૂણામાં બેઠા હતા. દુકાનમાં કે આજુબાજુ કોઈ ચહલ પહલ નહોતી. નેહલ ખુરશી પર બેઠી અને સુકેતુ એ દુકાન પાસે જઈને બોલ્યો.
“ છે કોઈ દુકાનમાં?” જવાબમાં એક સ્ત્રી આવી તેણે ચારેક વરસનું છોકરું તેડ્યું હતું. તેને જોઇને સુકેતુ એ બે વેફર્સના પડીકા બહાર ટીંગાતા હતાં એ લીધા અને કહ્યું.
“ બે સ્પેશ્યલ ચા બનાવોને બહેન!! ઝડપ કરજો હો!! અમારે દૂર જવાનું છે” સાંભળીને સ્ત્રી અંદર ચાલી ગઈ. અંદર કોઈ પુરુષનો ખાંસવાનો અવાજ આવ્યો અને પુરુષ અને સ્ત્રી વાતચીત કરતા હોય એમ લાગ્યું. વાતાવરણમાં ઠંડી વધી ગઈ હતી. વરસાદ શરુ જ હતો. આજુબાજુના ડુંગરો પરથી સુસવાટા મારતો પવન છેક કાળજા સુધી ઊંડે ઉતરી જતો હતો. બને જણા વેફર્સ ખાઈ રહ્યા હતા અને આજુબાજુના કુદરતના નજારાને જોઈ રહ્યા હતાં. લગભગ દસ મિનીટ પસાર થઇ ગઈ. ચાના કોઈ ઠેકાણા હજુ હતાં નહિ!! સુકેતુ પાછો દુકાનમાં જઈને ચાની ઉઘરાણી કરી. વળી પુરુષનો ઉધરસ વાળો અવાજ આવ્યો અને પેલી સ્ત્રી આવી એ થોડી પલળી ગઈ હોય એમ લાગ્યું. આવીને એ બોલી.
“ ચા ઉકળે છે.. તુલસીના પાન વાડામાં લેવા ગઈ હતી એટલે મોડું થયું.સાહેબ થોડી વાર જ લાગશે.. બેસો તમે હમણા જ ચા આપું છું” કહીને એ વળી પાછી અંદર અદ્રશ્ય થઇ ગઈ!! નેહલ તો આજુબાજુ જોઈ જ રહી હતી. વેફર્સ ખવાઈ ગઈ હતી. ત્યાં પેલી સ્ત્રી દેખાણી. એક ડીશમાં બે મેલા ઘેલા કપ હતાં. એમાં ગરમાગરમ ચા હતી. કપ જોઇને જ સુકેતુનો મુડ ખરાબ થઇ ગયો. પણ નેહલે એનો હાથ દબાવ્યો એટલે એ શાંત રહ્યો. કચવાતા મને બેય કપ લઈને વળી પાછો એ ખુરશી પર બેઠો. એક કપ એણે નેહલને આપ્યો અને એક કપ એણે મોઢે માંડ્યો!!
“ તુલસી અને આદુના સ્વાદ વાળી અદ્ભુત ચા બની હતી. મેલાઘેલા કપનો ગુસ્સો જે હતો એ ઓગળી ગયો હતો. વરસાદી વાતાવરણમાં ગરમાગરમ ચા બનેના કાળજામાં એક અનેરો આનંદ આપી રહી હતી. ચા પીવાઈ ગયા પછી બિલ ચુકવવા સુકેતુ દુકાન પાસે ગયો. અને સોની નોટ પેલી સ્ત્રીને આપી. પેલી સ્ત્રી બોલી.
“ વિસ રૂપિયા છુટ્ટા આપોને મારી પાસે છુટ્ટા નથી” સુકેતુ એ બીજા વીસ રૂપિયા છુટ્ટા આપ્યા અને પેલી સ્ત્રીએ સો રૂપિયા પાછા આપ્યાં. સુકેતુ બોલ્યો.
“ બે વેફર્સ પણ લીધી છે એના પૈસા પણ લઇ લો”
“ વેફર્સના પૈસા જ લીધા છે.. ચાના પૈસા નથી લીધા” પેલી સ્ત્રી બોલી.
“કેમ ચાના પૈસા નથી લીધા”??? સુકેતુએ નવાઈથી પૂછ્યું.
“ ચા અમે વેચતા નથી.. આ તો આ છોકરા માટે દૂધ રાખ્યું હતું એમાંથી તમારે પીવી હતી એટલે બનાવી દીધી. બાકી ચા અમે વેચતા નથી એટલે એના પૈસા અમે નો લઈએને “ પેલી સ્ત્રી મક્કમતાથી બોલી. અને સુકેતુ એકદમ પથ્થરનું પુતળું બની ગયો. નેહલે પણ વાત સાંભળી અને એપણ દુકાન પાસે આવી ગઈ.
“ હવે તમે આ છોકરા માટે દૂધનું શું કરશો?? આટલામાં દૂધ ક્યાંથી મળશે??”
“તે એક દિવસ દૂધ નહિ મળે તો છોકરો કાઈ મરી નહિ જાય!! આ તો એના બાપા બીમાર છે નહીતર એ સાયકલ લઈને નજીકના શેરમાંથી દૂધ લઇ આવે..પણ એને તાવ આવે છે કાલનો પણ આજ રાતે મટી જાશે એટલે કાલ સવારે એ દૂધ લઇ આવશે. આ તો તમે માંગી ચા એટલે બનાવી દીધી” પેલી સ્ત્રી બોલી અને આ વાત સુકેતુના કાળજામાં ઉતરી ગઈ. નેહલ પણ ઘડીભર કાઈ બોલી ન શકી. છેલ્લે સુકેતુ બોલ્યો!!
“ અમે ડોકટર છીએ ક્યાં છે આ છોકરાના બાપા? ”
“ એ અંદર છે આવો” સ્ત્રી બોલી અને બને ડોકટર દંપતી અંદર ગયા. કાચા ઓરડામાં ગરીબાઈ આંટા લઇ ગઈ હતી. ચુલા પર અગ્નિ સળગતો હતો. તપેલી હજુ નીચે જ પડી હતી. જેમાં તેમના માટે આદુ અને તુલસી વાળી ચા બની હતી. એક ભાંગલા તૂટલાં ખાટલામાં એક નંખાઈ ગયેલો દેહ પડ્યો હતો. સુકેતુએ એ દર્દીના માથે હાથ ફેરવ્યો!! આખું માથું અને શરીર ધગી રહ્યું હતું. પોતાની ગાડીમાંથી એ તાવની દવા લઇ આવ્યો. એક બોટલ પણ આપી. નેહલ હેઠી બેસી ગઈ હતી. સુકેતુ દર્દીને તપાસી રહ્યો હતો. થોડી વાર પછી એ બોલ્યો.
“બહેન આ ટેબ્લેટસ થી કદાચ તાવ નહિ ઉતરે. બોટલ ચડાવવી પડશે. બીજા ઇન્જેક્શન આપવા પડશે. એક કામ કરું હું શહેરમાંથી બોટલ અને જરૂરી ઇન્જેક્શન લેતો આવું છું. નેહલ તું અહી બેસ આ બહેન પાસે” કહીને જવાબની અપેક્ષા રાખ્યા વગર જ એ પોતાની કાર લઈને ઉપડ્યો. અર્ધી કલાક પછી એ ઇન્જેક્શન અને બાટલા પણ લાવ્યો.સાથે દુધની પાંચ કોથળી અને સફરજન પણ લેતો આવ્યો. સ્ત્રીના પતિને ઇન્જેક્શન આપ્યાં અને બોટલ શરુ કરી. દુધની લાવેલ કોથળીમાંથી એક કોથળીની ચા પેલી સ્ત્રીએ બનાવી અને ફરથી સુકેતુ અને નેહલે ચા પીધી. પેલી સ્ત્રી અને એના પતિએ ડોકટરની સામે હાથ જોડ્યા!! પૈસા આપવાની કોશિશ કરી પણ નેહલ અને સુકેતુની આંખમાં આંસુ જોઈ ને એણે વધારે આગ્રહ ન કર્યો. વાતાવરણમાં એક મધુર પ્રસન્નતા છવાઈ ગઈ હતી. અને ફરીથી કાર ઉપડી મધ્યપ્રદેશની બોર્ડર પર!! વરસાદ રોકાઈ ગયો હતો. થોડીવાર પછી નેહલ બોલી.
“આગળ કોઈ જગ્યાએ તમને ભાવે એ ખાઈ લેજો. હું તો બે કપ ચા પીને ધરાઈ ગઈ છું.”
“મને પણ ભૂખ નથી. આવી ચા જીંદગીમાં ક્યારેય પીધી નથી” સુકેતુ બોલ્યો અને નેહલ તેની સામે મીઠું હસી. ગાડી આગળ ચાલી રહી હતી.
ત્રણ દિવસ મધ્યપ્રદેશમાંથી ફરીને તેઓ પાછા આવ્યાં હતા. ફરીથી એ પેલી દુકાન આગળ ઉભા રહ્યા હતા. નાના છોકરાઓ માટે એ ઘણા બધા રમકડા લાવ્યા હતા. સાથે દુધની કોથળીઓ પણ હતી. પેલી સ્ત્રીનો પતિ સાવ સાજો થઇ ગયો હતો. બને ખુબજ ભાવુક થઇ ગયા હતા. પોતાનું કાર્ડ આપ્યું અને ઘરે આવવા આમંત્રણ આપ્યું. ફરી એક વાર ચા પીને તેઓ પોતાના શહેર તરફ ચાલ્યાં.
સોમવારે દવાખાનું ખોલ્યું અને કેઈસ લખવા વાળાને બોલાવીને કીધું કે હવે તમારે દર્દીના ફક્ત નામ જ લખવાના છે. કેસ ફીના પૈસા દર્દી મારી પાસે આવશે ત્યારે હું લઇ લઈશ.
અને પછી સુકેતુ અને નેહલે સેવા શરુ કરી દીધી. ગરીબ અને જરુરીયામંદની તેઓ કશી જ ફી ના લેતા હા સુખી સંપન્ન હોય એની રાબેતા મુજબ ફી લેતા!! થોડાક સમયમાં જ આખા શહેરમાં આ ખબર ફેલાઈ ગઈ. ડોકટર એશોશિએશનના પ્રમુખ શર્મા તેમને મળવા ઘરે આવ્યા અને કહ્યું.
“ કેમ મોટો એવોર્ડ લેવો છે કે મહાન થઇ જવું છે?? તમે જે આ પ્રવૃત્તિ આદરી છે એ બીજા ડોકટરને હલકા દેખાડવા માટે છે. આ આપણા સંગઠનનાં નિયમ વિરુદ્ધ છે” સુકેતુ અને નેહલે તેને બધી જ વાત કરી અને છેલ્લે સુકેતુ બોલ્યો એ ડોકટર શર્માના અંતરમાં કોતરાઈ ગયું. સુકેતુ એ કહેલું.
“ જ્યારથી ભણતો આવ્યો છું ત્યારથી પહેલો નંબર લાવતો આવ્યો છું. મેડીકલમાં પણ કોલેજ પ્રથમ હતો. પણ તે દિવસે જીવનમાં સભ્યતાની બાબતમાં એ સ્ત્રી મારી કરતાં આગળ નીકળી ગઈ!! પોતાના છોકરા માટે રાખેલ દુધની ચા બનાવીને પાઈ દીધી એ પણ સાવ નિસ્વાર્થ ભાવે!! હવે તમે જ વિચારો કે આ સુકેતુ પટેલ ગોલ્ડ મેડાલીસ્ટ સભ્યતાની બાબતમાં પ્રથમ નંબર ના લાવી શકે!! હું તો ભણેલ ગણેલ સાધન સંપન્ન આદમી શું હું પેલી સ્ત્રીની સભ્યતાની આગળ હું ઉણો ઉતરું?? ક્યારેય નહિ હું કોઈ કાળે સભ્યતાની બાબતમાં ક્યારેય ઓછો ઉતરીશ નહિ!! હું તો ઈચ્છું કે તમામ ડોકટરો આનું અનુસરણ કરે તો આ પવિત્ર વ્યવસાય પુરેપુરો ખીલી જશે” અને ડોકટર શર્માને આ ડોકટર દંપતી પર આજે ખુબ જ ગર્વ થયો.
અત્યારે ઘણી બધી હોડ ચાલે છે. કોઈને પછાડવાની તો કોઈને જડમુળથી ટાળી દેવાની હોડ!! પણ જે દિવસથી આ જગતમાં સભ્યતાની બાબતમાં શ્રેષ્ઠ બનવાની હોડ ચાલશે તેજ દિવસથી જગત ખરેખર નંદનવન બની જશે. {કથા બીજ અકીલ કાગડા તરફથી સાભાર}
લેખક:- મુકેશ સોજીત્રા
૪૨, “હાશ”, શિવમ પાર્ક સોસાયટી, સ્ટેશન રોડ, મુ.પો ઢસા ગામ તા. ગઢડા જી. બોટાદ પીન ૩૬૪૭૩૦

આપણું જે પ્રથમ કર્તવ્ય હોય તે બજાવવાથી જ ઊંચે ચઢાય છે, અને આમ ઉત્તરોત્તર શક્તિ પ્રાપ્ત કરીને ઊંચામાં ઊંચી ભૂમિકાએ પહોંચાય છે

Standard

આપણું જે પ્રથમ કર્તવ્ય હોય તે બજાવવાથી જ ઊંચે ચઢાય છે, અને આમ ઉત્તરોત્તર શક્તિ પ્રાપ્ત કરીને ઊંચામાં ઊંચી ભૂમિકાએ પહોંચાય છે.

એક જુવાન સંન્યાસી જંગલમાં ગયો. ત્યાં તેણે ધ્યાન ધર્યું, લાંબા સમય સુધી ઉપાસના અને સાધના કરી. ઘણાં વર્ષો સુધી સખત તપ અને સાધના કર્યા પછી, એક દિવસ એ વૃક્ષ નીચે બેઠો હતો, ત્યારે વૃક્ષ પરનાં સૂકાં પાંદડાં એના માથા પર પડ્યાં.

એણે ઊંચે જોયું તો, વૃક્ષની ટોચે એક કાગડો અને એક બગલો ઝઘડી રહ્યાં હતાં. આ જોઈને સંન્યાસીને ખૂબ ગુસ્સો ચડ્યો. તેણે બંને પક્ષીઓને સંબોધીને કહ્યું : ‘તમે સૂકાં પાંદડાં મારા માથા પર શા માટે નાંખો છો ? તમારું હવે આવી બન્યું લાગે છે !’

આ શબ્દો બોલતાંની સાથે એણે ગુસ્સાભરી નજરે પેલા કાગડા અને બગલા ભણી જોયું , ત્યાં તો પેલાં બંને પક્ષી બળીને ખાખ થઈ ગયાં ! આ જોઈને સંન્યાસીને બહુ આનંદ થયો. નજર માત્રથી પોતે કાગડાને અને બગલાને પળવારમાં બાળીને ભસ્મ કરી શક્યો એ સિદ્ધિના પરચાથી એને ભારે આનંદ થયો. થોડા વખત પછી ભિક્ષા માટે સંન્યાસીને શહેરમાં જવાનું થયું. એ શહેરમાં ગયો. એક ઘરને બારણે જઈને ઊભો . તેણે કહ્યું : ‘માં, મને ભિક્ષા આપો.’

ઘરમાંથી અવાજ આવ્યો : “દીકરા, જરા થોડો વખત થોભજે !’

આ સાંભળીને પેલા સંન્યાસીનું મગજ તપી ગયું : ‘અરે ! તું મને રાહ જોવાનું કહે છે ? મારી શક્તિનું તને હજી ભાન નથી.’ આવો વિચાર તે કરતો હતો ત્યાં તો ઘરની અંદરથી ફરી અવાજ આવ્યો : ‘દીકરા ! તપનું બહુ અભિમાન ન રાખ. અહીં કંઈ કાગડો કે બગલો નથી.’

યોગીને આશ્ચર્ય થયું. એને રાહ પણ જોવી પડી. આખરે સ્ત્રી બહાર આવી. યોગી એના પગે પડ્યો અને પૂછવા લાગ્યો : ‘મા, તમને કાગડા અને બગલાની વાતની ખબર કેવી રીતે પડી ?’

પેલી સ્ત્રીએ જવાબ આપ્યો : ‘મારા દીકરા ! હું તારા યોગને તેમજ સાધનાને જાણતી નથી. હું તો એક સામાન્ય સ્ત્રી છું. મારે તને રાહ જોવડાવવી પડી ! મારા પતિ બીમાર છે. હું તેમની સેવામાં હતી. આખા જીવનમાં મારું કર્તવ્ય બજાવવાની મેં મથામણ કરી છે. જ્યારે હું કુમારિકા હતી ત્યારે મારાં માબાપ પ્રત્યેનાં કર્તવ્ય મેં બજાવ્યાં ; આજે હું પરણેલી છું ત્યારે મારા પતિ પ્રત્યેનું કર્તવ્ય હું બજાવું છું. એકમાત્ર આ યોગ હું સાધું છું. પણ મારું કર્તવ્ય બજાવવાથી મારામાં જ્ઞાન આવ્યું છે, આથી તારા મનમાં ચાલતા વિચારો હું જાણી શકી અને તે જે વનમાં કર્યું તે સમજી શકી. આથી વિશેષ જાણવાની જિજ્ઞાસા હોય તો હું કહું છું કે ગામની બજારમાં તું જા. ત્યાં તને એક વ્યાધ મળશે. તને ખૂબ આનંદ આવે એવું કંઈક એ તને કહેશે.’

પહેલાં તો એ સંન્યાસીને થયું : ‘મારે એ ગામમાં અને વળી એ વાઘ પાસે શું કામ જવું જોઈએ?’ પણ પોતે જે જોયું તેથી એની આંખો જરા ખૂલી હતી. એ ગયો. એણે બજારમાં દૂર એક વ્યાઘને જોયો. એ વ્યાઘ મોટા છરા વતી માંસના ટુકડા કાપતો હતો, અને સાથોસાથ જુદા જુદા લોકો સાથે સોદો કરતાં કરતાં વાતો કરતો હતો.

પેલા જુવાન સંન્યાસીને થયું : ‘ઓ પ્રભુ ! આવા માણસની પાસે મારે શીખવાનું શું હોય ? આ તો રાક્ષસ જેવો છે !’ એટલામાં એ વ્યાધે ઊંચે જોયું અને કહ્યું : ‘સ્વામીજી ! તમને પેલી સ્ત્રીએ અહીં મોકલ્યા ? જરા મારું કામ પતાવી લઉં ત્યાં સુધી બેસો,’ સંન્યાસી ચમક્યો : ‘આ શું થઈ રહ્યું છે !’

તે બેઠો અને વાઘ એનું કામ કરતો રહ્યો. કામ પતી ગયા પછી પૈસા ટકા સંભાળી લઈ તેણે સંન્યાસીને કહ્યું : ‘ચાલો સ્વામીજી, મારે ઘેર ચાલો.’ ઘેર પહોંચ્યા એટલે વ્યાધે બેસવાને આસન આપી કહ્યું : ‘બેસો, સ્વામીજી !’

આમ કહી વ્યાઘ ઘરમાં ગયો. વ્યાધે ઘરમાં પોતાનાં ઘરડાં માતાપિતાને નવડાવ્યાં, જમાડ્યાં અને એમને રાજી રાખવા જે કાંઈ થઈ શકે એ બધું કર્યું.

ત્યાર પછી એ વ્યાધ સંન્યાસી પાસે આવ્યો અને બોલ્યો : ‘ચાલો ત્યારે, તમે મને મળવા આવ્યા છો તો તમારે માટે હું શું કરું ?’

સંન્યાસીએ એને આત્મા અને પરમાત્મા વિશે થોડા સવાલ પૂછ્યા. વ્યાધે એને એ વિશે એક આખ્યાન આપ્યું , જે ‘મહાભારત’ ના એક ભાગ તરીકે ‘ વ્યાઘ – ગીતા ’ નામે ઓળખાય છે . એમાં વેદાંતનું ઊંચું રહસ્ય છે.

જ્યારે વ્યાધે પોતાનો ઉપદેશ પૂરો કર્યો, ત્યારે સંન્યાસી આશ્ચર્યચક્તિ થયો. તેણે પૂછ્યું : ‘તમારી પાસે આવું જ્ઞાન છે, તો પણ તમે વ્યાઘના શરીરમાં શા માટે રહો છો ? આવું ગંદું અને હલકું કામ શા માટે કરી રહ્યા છો ?’

વ્યાઘે જવાબ આપ્યો : ‘હે વત્સ, કોઈ કર્તવ્ય ગંદું નથી, કોઈ કર્તવ્ય હલકું કે અશુદ્ધ નથી. મારા જન્મ મને આ સંજોગોમાં અને વાતાવરણમાં મૂક્યો છે. મારા બાળપણમાં હું આ ધંધો શીખ્યો છું. હું અનાસક્ત છું અને ગૃહસ્થ તરીકે હું મારાં માતાપિતાને સુખી કરવાનું કર્તવ્ય સારી રીતે બજાવવાનો પ્રયત્ન કરું છું. હું તમારા યોગને જાણતો નથી, હું સંન્યાસી થયો નથી, તેમજ જગત છોડી હું વનમાં ગયો નથી, તેમ છતાં તમે જે કંઈ જોયું અને સાંભળ્યું, તે મારી પરિસ્થિતિને અનુરૂપ અનાસક્ત ભાવે કર્તવ્ય કરવામાંથી મને પ્રાપ્ત થયેલું છે.’

ગીતામા શ્રી કૃષ્ણ અે પણ કહ્યુ છે

स्वे स्वे कर्मण्यभिरतः संसिद्धिं लभते नरः ।स्वकर्मनिरतः सिद्धिं यथा विन्दति तच्छृणु ॥१८-४५॥

પોત પોતાના સ્વાભાવિક કર્મમાં નિરત રહેલો મનુષ્ય સત્વ શક્તિને(સિધ્ધી)ને પામે છે પોતાના કર્મમાં તત્પર રહેલો
મનુષ્ય જે પ્રકારે મોક્ષની સિદ્ધિને પામે છે, તે તું સાંભળ.(૪૫)

श्रेयान्स्वधर्मो विगुणः परधर्मात्स्वनुष्ठितात् ।स्वधर्मे निधनं श्रेयः परधर्मो भयावहः ॥३-३५॥
એટલું યાદ રાખજે કે પરધર્મ ગમે તેટલો સારો હોય પણ સ્વધર્મ કરતાં ઉત્તમ કદાપિ નથી. એથી તું તારા સ્વધર્મનું પાલન કરીને વીરગતિને પ્રાપ્ત કરીશ તો એ પરધર્મ કરતાં ઉત્તમ અને કલ્યાણકારક છે.3.35

यः शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्तते कामकारतः।
न स सिद्धिमवाप्नोति न सुखं न परां गतिम् ૧૬.૨૩
જે શાસ્ત્રોઅે દર્શાવેલ આજ્ઞા વિધિ છોડી પોતાની ઈચ્છા પ્રમાણે વર્તે છે, તેને સિદ્ધિ, સુખ કે ઉત્તમ/પરલોકની ગતિ પ્રાપ્ત થતી નથી.(૨૩)

આજે જ્યારે ભારત દેશમાંથી વિશ્વ આદર્શ જન્મના વર્ણવ્યવસ્થા, વિવાહ સમયે સ્ત્રી પુરુષના ધર્મ ના વિભાજનથી નિર્ધારિત કરેલ કુંટુંબ વ્યવસ્થાનુ પાલન કરવાનુ લુપ્ત થઈ રહ્યુ છે ત્યારે પ્રત્યેક સનાતની અે ભગવાન કૃષ્ણ ની ગીતા ના આ સંદેશ અંગે વિચારવુ જોઈઅે.
શુ ભૌતિક સુખ ના આ માર્ગ પર આપણો મોક્ષ નો માર્ગ પ્રશસ્ત થશે.???શુ આ લોક માં પણ આપણે આ સિધ્ધાંત નો ત્યાગ કરી સુખ પામી શકીશુ.???
હર હર મહાદેવ

એલી કોહેનઃ એ ઇઝરાયલી જાસૂસ જેમણે સીરિયાના નાકમાં દમ લાવી દીધો

Standard

એલી કોહેનઃ એ ઇઝરાયલી જાસૂસ જેમણે સીરિયાના નાકમાં દમ લાવી દીધો

– ભરત શર્મા બીબીસી સંવાદદાતા

‘તું કોને ચિઠ્ઠી લખી રહ્યો છે? આ N કોણ છે?’

‘કંઈ નહીં. બસ એમ જ… N એટલે નાદિયા. હું ક્યારેક-ક્યારેક સમય પસાર કરવા માટે આવું બધું લખતો રહું છું.’

‘નાદિયા કોણ છે?’

‘નાદીયા મારી પત્નીનું નામ છે.’

‘પરંતુ મને લાગ્યું હતું કે તારાં લગ્ન નથી થયાં.’

‘કામિલનાં લગ્ન નથી થયાં, પણ એલીનાં થયાં છે…’

‘એલી કોઈ નથી.’

‘મને ક્યારેક-ક્યારેક એકલું લાગે છે, જેના કારણે હું લખું છું.’

‘કામિલને ક્યારેય એકલતા અનુભવાતી નથી.’

‘સારું હવેથી ચિઠ્ઠીઓ નહીં લખું.’

‘ચિઠ્ઠીઓ, હજુ બીજી પણ છે? ક્યાં છે?’

‘જુલિયા પ્લીઝ, હું તેને પોસ્ટ કરવાનો નથી. બસ વિચાર્યું કે જ્યારે આ બધું ખતમ થઈ જશે ત્યારે આ બધું હું એને(નાદિયા) બતાવી શકું…નહીં નહીં નહીં, પ્લીઝ તેને સળગાવીશ નહીં…’

‘આ કોઈ રમત નથી કામિલ. આ કોઈ રોલ નથી, જે તું ભજવી રહ્યો હોય. કાં તો તું કામિલ છે અથવા મરવા માટે તૈયાર થઈ જા.’

જુલિયા ગુસ્સામાં એ વ્યક્તિનું ગળું દબાવીને ઊભાં થઈ જાય છે. સાથે જ ધમકી પણ આપે છે તેમણે દરેક હલચલ અંગે ઉપરી અધિકારીઓને જાણ કરવી પડશે.

કામિલ સમજી જાય છે કે તેમનાથી ભૂલ થઈ છે અને તેઓ ફરી આવી ભૂલ કરવાનું જોખમ લઈ શકે નહીં.

પાછળ રહેલા ફાયરપ્લેસમાં ચિઠ્ઠીઓ બળીને રાખ થઈ ગઈ અને સાથે જ નાદિયા સાથે જોડાયેલાં અરમાન પણ. એલીએ ફરી એક વખત કામિલનો વેશ ધારણ કરી લીધો.

નેટફ્લિક્સ પર તાજેતરમાં જ રિલીઝ થયેલી છ એપિસોડ્ઝની સિરીઝ ‘ધ સ્પાય’નું આ દૃશ્ય એક સામાન્ય વ્યક્તિના જાસૂસ બન્યા બાદ, ફરી સામાન્ય વ્યક્તિ બનવાની ઇચ્છા અને જરૂરિયાત દર્શાવે છે.

એલી કે કામિલ. કામિલ કે એલી. ઇઝરાયલી કે સીરિયન. જાસૂસ કે વેપારી.

કહાણી ભલે ફિલ્મી લાગે. પણ એલી કોહેનનું જીવન આવા જ થ્રિલથી ભરેલું હતું. આખું નામ એલીશાહુ બેન શૉલ કોહેન.

તેમને ઇઝરાયલના સૌથી બહાદુર અને સાહસિક જાસૂસ કહેવામાં આવે છે.

એવા જાસૂસ જેમણે દુશ્મનો સાથે ચાર વર્ષ સીરિયામાં વિતાવ્યાં એટલું જ નહીં, પણ સત્તાની સાઠગાંઠમાં પોતાની પહોંચ એટલી વધારી કે ટોચ સુધી પહોંચવામાં સફળ રહ્યા.

‘ધ સ્પાઇ’ સિરીઝમાં બતાવવામાં આવ્યું છે કે કઈ રીતે કોહેન કામિલ બનીને સીરિયાના રાષ્ટ્રપતિના એટલા નજીક પહોંચી ગયા હતા કે તેઓ સીરિયાના ઉપસુરક્ષા મંત્રી બનવાથી જરાક જ દૂર હતા.

એવું કહેવાય છે કોહેને મેળવેલી ગુપ્ત જાણકારીએ વર્ષ 1967ના અરબ-ઇઝરાયલ યુદ્ધમાં ઇઝરાયલની જીતમાં મહત્ત્વની ભૂમિકા નિભાવી હતી.

ઇજિપ્તમાં જન્મેલા એલી ઇઝરાયલ કેવી રીતે પહોંચ્યા?

ઇઝરાયલે 1967માં સીરિયા, જૉર્ડન અને ઇજિપ્તને છ દિવસમાં હરાવ્યા હતા.

આ વ્યક્તિ ન ઇઝરાયલમાં જનમી હતી, ન સીરિયા કે આર્જેન્ટિનામાં. એલીનો જન્મ વર્ષ 1924માં ઇજિપ્તના એલેક્ઝાન્ડ્રિયામાં એક સીરિયન યહૂદી પરિવારમાં થયો હતો.

તેમના પિતા વર્ષ 1914માં સીરિયાના એલેપ્પોમાં આવીને વસ્યા હતા. જ્યારે ઇઝરાયલ બન્યું તો ઇજિપ્તના ઘણા યહુદી પરિવાર ત્યાંથી નીકળવા લાગ્યા.

વર્ષ 1949માં કોહેનનાં માતાપિતા અને ત્રણ ભાઈઓએ પણ આ નિર્ણય લીધો અને ઇઝરાયલ આવીને વસી ગયા. પરંતુ ઇલેક્ટ્રૉનિક્સનો અભ્યાસ કરી રહેલા કોહેને ઇજિપ્તમાં રહીને પોતાનો અભ્યાસ પૂરો કરવાનો નિર્ણય લીધો.

એનસાઇક્લોપેડિયા બ્રિટાનિકાના મતે અરબી, અંગ્રેજી અને ફ્રેન્ચ ભાષા પર ગજબની પકડ ધરાવતા હોવાથી ઇઝરાયના ગુપ્ત વિભાગને તેમનામાં રસ પડ્યો.

વર્ષ 1955માં તેઓ જાસૂસીનો એક નાનો કોર્ષ કરવા માટે ઇઝરાયલ પણ ગયા અને પછીના વર્ષે ઇજિપ્ત પરત આવી ગયા.

જોકે, સુએઝ વિવાદ બાદ બીજા લોકો સાથે કોહેનને પણ ઇજિપ્તમાંથી હાંકી કાઢવામાં આવ્યા અને વર્ષ 1957માં તેઓ ઇઝરાયલ આવી ગયા.

અહીં આવ્યા બાદ તેમનાં લગ્ન નાદિયા મજાલ્દ સાથે થયાં, જેઓ એક ઇરાકી-યહુદી હતાં અને લેખિકા સેમી માઇકલનાં બહેન પણ.

વર્ષ 1960માં ઇઝરાયલના ગુપ્ત વિભાગમાં ભરતી થતાં પહેલાં તેમણે ટ્રાન્સલેટર અને એકાઉન્ટન્ટ તરીકે પણ કામ કર્યું.

ઇરાકના કુર્દો પર ગુજારાયેલા અત્યાચારની આપવીતી

પહેલાં આર્જેન્ટિના, પછી સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ થઈને સીરિયા

આગળની ટ્રેનિંગ પૂરી કર્યા બાદ કોહેન 1961માં આર્જેન્ટિનાની રાજધાની બ્યૂનસ આયર્સ પહોંચ્યા, જ્યાં તેમણે સીરિયાના વેપારી તરીકે પોતાનું કામ શરૂ કર્યું.

કામિલ અમીન થાબેત બનીને કોહેને આર્જેન્ટિનામાં વસતા સીરિયન સમુદાયના લોકો વચ્ચે સંપર્કો ઊભા કર્યા અને જલદી સીરિયન દૂતાવાસમાં કામ કરતા અધિકારીઓ સાથે મિત્રતા કરીને તેમનો વિશ્વાસ જીતી લીધો.

તેમાં સીરિયન મિલિટ્રી એટૅચે અમીન અલ-હફીઝ પણ હતા, જે આગળ જઈને સીરિયાના રાષ્ટ્રપતિ બન્યા.

કોહેને પોતાના ‘નવા મિત્રો’ વચ્ચે એવો સંદેશ ફેલાવ્યો હતો કે તેઓ બહુ જલ્દી સીરિયા પાછા જવા માગે છે.

વર્ષ 1962માં જ્યારે તેમને રાજધાની દમાસ્કસ જવા અને વસવાની તક મળી તો આર્જેન્ટિનામાં તેમણે બનાવેલા સંપર્કોએ સીરિયામાં સત્તાની નજીક પહોંચવામાં તેમને ખૂબ મદદ કરી.

પોતાના પગ જમાવીને તરત જ કોહેને સીરિયાની સેના સાથે જોડાયેલી ગુપ્ત માહિતી અને યોજનાઓ ઇઝરાયલ સુધી પહોંચાડવાનું શરૂ કર્યુ.

વર્ષ 1963માં જ્યારે સીરિયામાં સત્તા પરિવર્તન થયું ત્યારે જાસૂસી ક્ષેત્રે કોહેનના પ્રયત્નોનું મહત્ત્વ વધી ગયું.

બાથ પાર્ટીને સત્તા મળી અને તેમાં એવા ઘણા લોકો હતા જે આર્જેન્ટિનાના સમયથી કોહેનના મિત્રો હતા.

સીરિયન રાષ્ટ્રપતિની ખૂબ નજીક પહોંચી ગયા

અમીન અલ હફીઝે સત્તાપરિવર્તનની આગેવાની લીધી, જેઓ રાષ્ટ્રપતિ બન્યા. હફીઝે કોહેન પર સંપૂર્ણ વિશ્વાસ મૂક્યો અને કહેવાય છે કે એક વખત તો તેમને ઉપ સુરક્ષા મંત્રી બનાવવા સુધીનો નિર્ણય લઈ ચૂક્યા હતા.

કોહેનને સૈન્યની ગુપ્ત બ્રિફીંગમાં હાજર રહેવાની તક મળી એટલું જ નહીં, તેમને ગોલાન હાઇટ્સમાં સીરિયાની સેનાની છાવણીઓની મુલાકાત લેવાની પણ તક મળી.

તે વખતે ગોલાન હાઇટ્સ વિસ્તારને લઈને સીરિયા અને ઇઝરાયલ વચ્ચે ઘણો તણાવ હતો.

‘ધ સ્પાય’ સિરીઝમાં એક ઘટના દર્શવાઈ છે કે કઈ રીતે કોહેન, અહીં સૈનિકોને ગરમી ના લાગે તે માટે યૂકેલિપ્સનાં વૃક્ષો વાવવાની સલાહ આપે છે અને એ વૃક્ષો વાવવામાં પણ આવે છે.

કહેવાય છે કે વર્ષ 1967ના મધ્ય-પૂર્વના યુદ્ધમાં આ વૃક્ષો અને ગોલાન હાઇટ્સથી મોકલેલી અન્ય માહિતીએ ઇઝરાયલ સામે સીરિયાની હારનો પાયો નાંખ્યો હતો.

આ જ વૃક્ષોના કારણે ઇઝરાયલને સીરિયાના સૈનિકોનું લોકેશન શોધવામાં મદદ મળી.

એલી કેવી રીતે પકડાયા?

જાસૂસી પર કોહેનની મજબૂત પકડ છતાં તેમનામાં લાપરવાહીની એક ઝલક પણ જોવા મળતી હતી.

ઇઝરાયલમાં તેમના હૅંડલર વારંવાર તેમને રેડિયો ટ્રાન્સમિશન વખતે સાવધ રહેવાની સલાહ આપ્યા કરતા હતા.

સાથે જ એમને એવા સંકેત પણ મળતા કે એક દિવસમાં બે વખત રેડિયો ટ્રાન્સમિશન ન કરે.

જોકે, કોહેન વારંવાર આ ચેતવણીઓને અવગણ્યા કરતા હતા અને તેમની આ લાપરવાહી જ તેમના અંતનું કારણ બની.

જાન્યુઆરી 1965માં સીરિયાના કાઉન્ટર-ઇન્ટેલિજન્સના અધિકારીઓને તેમના રેડિયો સિગ્નલનો અંદાજ આવી ગયો હતો અને તેમને ટ્રાન્સમિશન મોકલતી વખતે રંગે હાથ પકડી લીધા. કોહેનની પૂછપરછ થઈ, સૈન્ય કોર્ટમાં કાર્યવાહી થઈ અંતે તેમને મૃત્યુદંડ આપવામાં આવ્યો.

કેહોનને વર્ષ 1966માં દમાસ્કસના જાહેર ચોકમાં ફાંસી આપવામાં આવી હતી.

તેમના ગળામાં એક પાટિયું લટકાવી દેવામાં આવ્યું હતું, જેમાં લખ્યું હતું ‘સીરિયામાં રહેતા અરબી લોકો તરફથી’.

ઇઝરાયલે પહેલા તેમની ફાંસીની સજા માફ કરવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તર પર અભિયાન ચલાવ્યું પરંતુ સીરિયા માન્યું નહીં.

કોહેનના મૃત્યુ બાદ ઇઝરાયલે તેમનો મૃતદેહ અને અવશેષ પરત કરવાની ઘણી વાર માગ કરી પણ સીરિયાએ દરેક વખતે ઇનકાર કર્યો.

53 વર્ષ પછી મળી એલીની ઘડિયાળ

મૃત્યુનાં 53 વર્ષ બાદ 2018માં કોહેનની એક ઘડિયાળ ઇઝરાયલને મળી. ઇઝરાયલના વડા પ્રધાન કાર્યાલય દ્વારા આ વાતની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.

ઇઝરાયલના કબજામાં આ ઘડિયાળ ક્યારે અને કેવી રીતે આવી તેની કોઈ જાણકારી આપવામાં આવી નથી.

માત્ર એટલું જ જણાવવામાં આવ્યું કે ‘મોસાદના ખાસ ઑપરેશન’ દ્વારા આ ઘડિયાળ જપ્ત કરીને ઇઝરાયલ પરત લાવવામાં આવી છે.

મોસાદના ડિરેક્ટર યોસી કોહેને ત્યારે કહ્યું હતું કે એલી કોહેન પકડાયા તે દિવસ સુધી તેમણે આ ઘડિયાળ પહેરી હતી. તેમજ તે ‘કોહેનની ઑપરેશનલ ઇમેજ અને નકલી અરબ ઓળખનો મહત્ત્વનો ભાગ હતી.’

આ ઘડિયાળ મળી ત્યારે ઇઝરાયલના વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુએ એક નિવેદન આપ્યું હતું, “હું આ સાહસિક અને પ્રતિબદ્ધતાપૂર્ણ અભિયાન માટે મોસાદના લડાકુઓને લઈને ગર્વ અનુભવું છું.”

“આ ઑપરેશનનો એક માત્ર હેતુ એ મહાન યોદ્ધાનું કોઈ પણ પ્રતીક ઇઝરાયલ લાવવાનો હતો, જેણે પોતાના દેશની સુરક્ષા માટે આટલી મહત્ત્વની ભૂમિકા નિભાવી.”

ગયા વર્ષે મે મહિનામાં એક સમારોહમાં આ ઘડિયાળ કોહેનનાં પત્ની નાદિયાને સોંપવામાં આવી હતી. ત્યારે તેમણે ઇઝરાયલની ટીવીને ત્યારે કહ્યું હતું, “જે સમયે મને ખબર પડી કે આ ઘડિયાળ મળી ગઈ છે, મારું ગળું સુકાઈ ગયું અને મારું શરીરમાં ધ્રુજવા લાગ્યું હતું.”

નાદિયાએ કહ્યું, “એ વખતે મને લાગ્યું કે જાણે હું મારા હાથમાં એમનો હાથ હોવાની અનુભૂતિ કરી રહી છું. મને જાણે એમનો એક ભાગ મારી પાસે હોય એવો અહેસાસ થયો.”

વાત્સલ્ય – ડૉ. નિલેષ ઠાકોર

Standard

વાત્સલ્ય..
– ડૉ. નિલેષ ઠાકોર

અમદાવાદ ના સિવિલ હોસ્પિટલ ના કેમ્પસ માં આવેલી બી. જે. મેડિકલ કોલેજ ની લાઇબ્રેરિ માં વાંચી રહેલા સક્ષમ ની નજીક એક છોકરી આવી અને સક્ષમ ને કહ્યું
“ હું અહી તમારી પાસે વાંચી શકું ?”

થોડા ખચકાટ અને શરમ ના મિશ્ર પ્રતિસાદ સાથે સક્ષમ એ કહ્યું “ હા, કેમ નહીં! જરૂર થી બેસો ” એ છોકરી વચ્ચે વચ્ચે પોતાને જે સમજણ ના પડે એ ટોપિક સક્ષમ પૂછતી અને સક્ષમ પણ આત્મવિશ્વાશ પૂર્વક એના જવાબ આપી પૂરો ટોપિક સમજાવતો. ધીમે ધીમે આ ક્રમ રોજિંદો બની ગયો.

સક્ષમ એમબીબીએસ ના ત્રીજા વર્ષ માં અભ્યાસ કરતો સૌથી તેજસ્વી વિદ્યાર્થી હતો. પોતાના ક્લાસ માં પૂછાતા બધાજ પ્રશ્નો ના જવાબ આપવામાં હમેંશા અવ્વલ રહેતો. ક્લાસ માં હાજર રહેલા તમામ વિદ્યાર્થીઓ પણ સક્ષમ ના જવાબ સાંભળી અભિભૂત થઈ જતાં. કોલેજ ની અને યુનિવર્સિટિ ની દરેક પરીક્ષામાં સક્ષમ નું નામ પ્રથમ ક્રમાંકે હોતું. સક્ષમ એક મૃદુ અને સહજ સ્વભાવ નો સીધો સાદો છોકરો હતો.પોતે દરેક પરીક્ષામાં અવ્વલ હોવા છતાં નિર્ભીમાની હતો અને બીજાની મદદ કરવા હમેંશા તત્પર રહેતો. આ કારણસર સક્ષમ પર ફીદા થનારી છોકરીઓ ની સંખ્યા પણ વધારે હતી. આ બધી છોકરીઓ માં શિખા ને સક્ષમ માટે કઇંક વિશેષ લાગણી હતી અને પોતે જ પહેલ કરી એ સક્ષમ પાસે લાઈબ્રરી માં પહોંચી ગઈ અને રોજ એના પાસે લાઇબ્રેરિ બેસી વાંચવાનો ક્રમ રોજિંદો બનાવી દીધો. ધીમે ધીમે લાઇબ્રેરિ ની બહાર પણ તેમની મુલાકાતો વધવા લાગી. ક્યારે તેમનો સંબંધ પ્રેમ માં પરિણમ્યો તેની તેમને ખબર જ ના રહી. સક્ષમ અને શિખા એકબીજા ના ગાઢ પ્રેમ માં ગળાડૂબ અને નિજ મસ્તી માં ગુલ હતા.

અચાનક એક દિવસ લાઇબ્રેરિમાં વાંચી રહેલા સક્ષમ ના મોબાઇલ પર આશરે રાત્રે 9 વાગ્યા ના સુમારે કોલ આવ્યો. કોલ ઉપાડી જરા ગંભીર મુદ્રા સાથે એને સામે રહેલી વ્યક્તિ ને બસ આટલું કહ્યું

“ હા, હું આવું છું.” અને એ પાસે વાંચી રહેલી શિખાને કશું કહ્યા વગર નીકળી ગયો.
રાત્રે 11 વાગ્યા ના સુમારે સક્ષમ પાછો આવ્યો.

શિખા ના મનમાં હજાર સવાલો હતા છતાં સક્ષમ ને ખોટું ના લાગે એ કારણસર એને પૂછવાનું ટાળ્યું.

થોડા દિવસ પછી આ જ રીતે રાત્રે 11 વાગ્યા ના સુમારે કોલ આવ્યો. એ જ ગંભીર મુદ્રા સાથે એને કોલ માં કહ્યું “ હા, હું આવું છું.” અને એ સડસડાટ નીકળી ગયો.

શિખા લાઇબ્રેરિ માં રાહ જોતી રહી. આશરે રાત્રિ ના 2 વાગ્યે સક્ષમ પાછો આવ્યો અને શિખાના ચહેરા પર છવાયેલા હજાર સવાલો ને નજર અંદાજ કરી જાણે કઈંજ ના બન્યું હોય એમ શિખા જોડે બેસી વાંચવા લાગ્યો. થોડા થોડા દિવસે આવી રીતે કોલ આવતા અને સક્ષમ ચાલ્યો જતો અને ક્યારેક ક્યારેક તો લાઇબ્રેરિ માં રાતભર પાછો જ ના આવતો. શિખાના મન માં હવે શંશય થવા લાગ્યો.

“સક્ષમ ક્યાં જતો હશે ? કદાચ સક્ષમ બીજી કોઈ છોકરી ના પ્રેમ માં ? ના, ના, મારો સક્ષમ આવું કદાપિ ના કરે મને સક્ષમ પર પૂરો વિશ્વાશ છે ? તો પછી એ મને કશું કહેતો કેમ નથી ?” વિચારો નું યુદ્ધ શિખા ના મનમાં ફરી વળ્યું.

થોડા દિવસ ના અંતરાલ, પછી રાત્રે 10 વાગ્યે આવો કોલ આવ્યો અને સક્ષમ નીકળી ગયો. હકીકત જાણવા આ વખતે શિખા પણ સક્ષમ ની પાછળ પાછળ સક્ષમ ને ખબર ના પડે એ રીતે સક્ષમ ને અનુસરવા લાગી. દૂર થી એને જોયું તો સક્ષમ ટ્રોમા અને ઇમર્જન્સિ વિભાગ ના સિસ્ટર ઇન ચાર્જ પૃચ્છા કરી ત્યાં હમણાં જ એડ્મિટ થયેલા એક વૃદ્ધ દાદા ને મદદ કરતો હતો. થોડીવાર પછી એ વૃદ્ધ દાદાને ટેકો આપી x-ray પાડવા x-ray રૂમ માં લઈ ગયો.

શિખા ઝડપ થી સિસ્ટર ઇન ચાર્જ પાસે પહોંચી જીજ્ઞાશા પૂર્વક પૂછ્યું “આ સક્ષમ ના દાદા છે ? શું થયું છે એમને ?”

“હા, આ સક્ષમ ના દાદા છે અને આવા કેટલાંય સક્ષમ ને દાદા અને દાદી છે.” સિસ્ટર ઇન ચાર્જ એ જરા હાસ્ય સાથે કહ્યું.

“મતલબ ?” શિખા એ આંખો ની ભ્રમરો ઊંચી ચડાવી ફરી પાછો સવાલ પૂછ્યો ?

“જ્યારે પણ અહીં કોઈ વૃદ્ધ અને અશક્ત અને જેમની કોઈ મદદ કરવા વાળું સાથે હોતું નથી ત્યારે અમે સક્ષમ ને કોલ કરીએ છીએ અને સક્ષમ એક પળ નો વિચાર કર્યા વગર અહી આવી એમની સારવાર માં મદદ કરે છે, એમની ટિફિન ની વ્યવસ્થા કરે છે જ્યાં સુધી એમની પરિસ્થિતી માં સુધાર ના થાય ત્યાં સુધી એમની પાસે જ બેસે છે.” સિસ્ટર ઇન ચાર્જ એ ખુશી ની લાગણી સાથે શિખા ને કહ્યું.

થોડીવાર પછી સક્ષમ ઇમર્જન્સિ વિભાગ માંથી બહાર આવ્યો અને બહાર પોતાની રાહ જોઈ ને ઊભી રહેલી શિખા ને જોઈ થોડું અચરજ પામ્યો. શિખા સક્ષમ ને જોઈ ત્યાં જ ભેંટી પડી અને સહેજ આંખ ના ખૂણાઓ ભીના કરી કરી કહ્યું “ મને માફ કરી દે સક્ષમ મેં તારા પર ખોટો શંશય કર્યો પણ તે મને કશું કહ્યું કેમ નહીં ?”

સક્ષમ એ શિખાનો હાથ પોતાના હાથ માં લઈ તેને સમજાવાતો હોય એમ કહ્યું “ શું કહું શિખા ? તું જાણે જ છે કે હું બહુ નાનો હતો ત્યારથી જ મારા માતા પિતા ગુજરી ગયાં, હું મારા મામા-મામી ના ત્યાં રહી મામી ના મ્હેણોં ટોણાં સાંભળી ઉછર્યો છું. એક માનું વાત્સલ્ય અને પિતા નું હેત શું એની મને આજ દિન સુધી ખબર નથી એટલે અહી જ્યારે પણ કોઈ વૃદ્ધ, અશક્ત અને એકલા બા કે દાદા એડ્મિટ થાય છે તો આવી જાઉં છું, એમના ટિફિન ની વ્યવસ્થા કરું છું,એમને મારા હાથે જમાડું છું, ક્યારેક ક્યારેક કોઈ બા મને એટલું પૂછી લે છે કે “બેટા, તું જમ્યો તો ખરો ને ?” ત્યારે એવું લાગે છે કે મારી મમ્મી મને પૂછી રહી છે અને પછી જ્યારે એ મને એ પોતાના હાથથી જમાડે છે ત્યારે એવું લાગે છે કે જાણે મારી મમ્મી મને જમાડી રહી છે. હું બસ આમ એમના હાથ નો એક કોળિયો ખાવા અહીં આવું છું. જ્યારે કોઈ દાદા ની મદદ કરું છું ત્યારે થતી વાતચીત માં દાદા મારા પરિક્ષાના પરિણામ વિષે પૂછે છે ત્યારે એવું લાગે કે જાણે મારા પપ્પા મને પૂછી રહ્યા છે, દરેક પરીક્ષામાં અવ્વલ આવું છું પણ પરિણામ પછી મારી પીઠ પર હાથ ફેરવી શાબાશી આપવા વાળું કોઈ નથી શિખા. એટલે જ જ્યારે એ દાદા મારૂ પરિણામ જાણી મારી પીઠ અને માથા પર હાથ ફેરવી આશીર્વાદ આપે છે ત્યારે જાણે એવું લાગે છે કે મારા પપ્પા પાછા આવી ગયાં. અહી આ રીતે દાખલ થતાં દરેક બા- દાદા માં હું મારા મમ્મી-પપ્પા શોધું છું. ક્યારેક એમની બહુ યાદ આવી જાય તો હોસ્ટેલ પર પાછો જઈ મમ્મી પપ્પા ના ફોટા ને છાતી સરસો ચાંપી થોડુક રુદન કરી સૂઈ જાઉં છું.” આટલું કહેતાં કહેતાં સક્ષમ ની આંખ માંથી અશ્રુ ધારા વહેવા લાગી.

શિખા પણ સક્ષમ ના આંસુ લૂછતાં લૂંછતા બોલી “ સક્ષમ, થોડા સમય માં હું તારી જીવનસંગિની બનવાની છું અને હવેથી તારા આ દરેક કાર્ય માં પૂરો સાથ અને સહકાર આપીશ.જાસિસ્ટર ઇન ચાર્જ ને કહી દે કે હવે થી સક્ષમ એકલો નહીં પરંતુ સક્ષમ અને શિખા બંને આવશે.”

હાલ માં, સક્ષમ અને શિખા અમદાવાદ નજીક અમદાવાદ થી ગોધરા હાઇવે પર આવેલી ટ્રસ્ટ ની હોસ્પિટલ માં ફરજ બજાવે છે અને “દીકરા નું ઘર” નામનું વૃદ્ધાશ્રમ ચલાવી એમાંજ રહે છે. અત્યારે સક્ષમ અને શિખા ના પુત્ર વાત્સલ્ય પર 33 દાદી અને 46 દાદા ઓ ના વાત્સલ્ય અને હેત નો ધોધ વર્ષી રહ્યો છે જેના એક ટીંપા માટે પણ સક્ષમ પોતાના નાનપણ વંચિત રહ્યો હતો.

“નીલ”
ડૉ. નિલેષ ઠાકોર , જીએમઇઆરએસ મેડિકલ કોલેજ, ગાંધીનગર

ચિંતન – અસ્તાંચળ ની છેલ્લી જ્યોત

Standard

ચિંતન

અસ્તાંચળ ની છેલ્લી જ્યોત

– જે આચરણ માં ચીલો ચાતરી જાય એ આડંબર નો સહારો લે બાકી મર્યાદા,કુળ-ગૌત્ર પરંપરાઓ ની સીમા માં રહિને અનુશાસન યુક્ત જીવન જીવતા હોય એને ખોટો ભભકો કરવાની જરૂર નથી પડતી.
આ તો માદેવો મર્યો અને ભવાઈ ભાંગી એના જેવું થયું.પરિવર્તન અને વિકાસ ની રાહે મળેલ સ્વાતંત્ર્યમાં સ્વચ્છંદી બનેલ પ્રજા રિવાજો અને પરંપરા તો દુર નૈતિકતા પણ ગુમાવી ચુકી છે.
પૂર્વજો બલિદાની થઈને જે વિશેષણો,પદ કે કિર્તી પામ્યા વર્તમાન પેઢી પ્રસાર માધ્યમ માં એ જ કીર્તિ ના નામે ગોરખધંધા કરે છે અને જે શૈશુદ્ધ જીવન જીવે છે એ આવી આછકલાઈ અને ભભકા થી દુર રહિ તેમનું નૈતિક કર્તવ્ય કરે છે પણ એવા લોકો ની નોંધ નથી લેવાતી કારણ કે એમને આડંબર અને ભભકો કરતા નથી આવડતું.
વ્યથા વકરી ને બંડ પોકારે અને વેદના સખે સુવા નથી દેતી ત્યારે અડધી રાત્રે ઉઠી શાબ્દિક અભિવ્યક્તિ ના શિશુ પ્રયત્નો કરવા પડે છે.
પરિવર્તન અને વિકાસ ની રાહે નીકળેલો સમાજ છેલ્લી અણી એ પહોંચ્યો છે અસ્તાંચળ પર રાજપુતાઈ ની છેલ્લી જ્યોત ઝબકી રહી છે બાકી સમાજ સુધારણા ના નામે મુળ વિસરાઈ રહ્યું છે પેલા જે કાર્ય નિષેધ હતા અત્યારે એ કાર્યો સહજ બન્યા છે.એક મર્યાદા ની સીમા માં રહીને વધુ સ્પસ્ટિકરણ ન થઈ શકે પણ એટલી વાત સૌ એ ધ્યાન માં લેવી કે બાહ્ય,આર્થિક કે ભૌતિક રીતે ભલે સમાજ ખુબ મજબૂત બન્યો હોય પણ આંતરિક દુષણો ના કારણે અંદર થી ખોખલો બની રહ્યો છે.
વાતાવરણ નો વિકાર નો ગમે તેવા શીલવાન વ્યક્તિ ને પણ ક્ષણવાર માટે અસર કરી જાય છે માટે વધુ સ્વાતંત્ર્ય મળવાથી વાતાવરણ નો વિકાર અસર કરવાનો જ છે.આજની પેઢી માં એવો સંયમ નથી કે એ વિપરિત સંજોગો માં પણ સ્વયં પર કાબુ રાખી ધીરજ ધારણ કરી શકે એટલે દુષિત વાતાવરણ ના વધુ સંપર્ક માં રહેવાથી માનસ માં વિકાર આવવાનો જ છે. જેવી રીતે કોઈ વ્યક્તિ એ ઉપવાસ કર્યો હોય અને એની નઝર ની સામે સતત મિષ્ટાન્ન રાખવામાં આવે તો ક્યારેક એ સંયમ ગુમાવી મિષ્ટાન્ન જમી લેશે,કારણ કે એના શરીર ની જરૂરિયાત છે અને મિષ્ટાન્ન એની સામે છે.જરૂરિયાત માણસ ને મજબુર બનાવે છે. પણ જો એ વ્યક્તિ ની સામે મિષ્ટાન્ન જ ન હોય તો….? તો એ પોતાના મન ને મનાવી થોડો સંયમ રાખી ઉપવાસ પૂર્ણ કરી શકશે.(આડકતરી રીતે ચોખવટ નો પ્રયત્ન છે,વિવેકબુદ્ધિ થી સમજવું).સમાજ નો પુનઃઉદ્ધાર કરવા માટે અધ્યાત્મ માર્ગ જવું જરૂરી છે,જે શિવ અને શક્તિ એ રાજપુતો ને અભયતા બક્ષી અને ધરાતલ ના સ્વામી બનાવ્યા એ જ શિવ અને શક્તિ ના સાનિધ્ય અને સાત્વિક ઉપાસના વડે જ અસ્તાંચળ ની છેલ્લી જ્યોત માં દિવેલ પુરાશે અને તે પુનઃપ્રકાશી ઉઠશે.
ક્ષાત્રજ્યોતિ ઝળહળે સંયમ થકી સંસાર માં.
ભાવ સમજી શકે અને ઊંડાણ માપી શકે એ સૌ ને વંદન.

– જામોત્તર ધ્રુવરાજજી જાખોત્રા(શાશ્વત)

।। જગત જનની જગદંબા આદ્યશક્તિ માઁ ભગવતી ના ચરણો માં કોટી કોટી વંદન ।।

।। જય માતાજી ।। ।। જય ક્ષાત્રધર્મ ।।

જાણો : જમ્મુ-કાશ્મીર રાજ્ય પુનર્ગઠન વિધેયક 2019 વિશે અથ: થી ઇતિ

Standard

જાણો : જમ્મુ-કાશ્મીર રાજ્ય પુનર્ગઠન વિધેયક 2019 વિશે અથ: થી ઇતિ

Monday, 05 Aug, 3.02 pm

રાજ્યસભામાં ભારે હંગામા વચ્ચે આવી રીતે રજૂ થયું જમ્મુ-કાશ્મીર રાજ્ય પુનર્ગઠન વિધેયક 2019 :

જમ્મુ-કાશ્મીરમાં મોટા ફેરફાર થવાના સંકેત સપ્તાહ પહેલા થયેલી હરકતોથી મળવાના શરૂ થઇ ગયા હતા. આજે સવારથી જ રાજ્યસભામાં પણ તે અંગે બણબણાટ જોવા મળ્યો હતો. રાજ્યસભામાં ગૃહ મંત્રી અમિત શાહે સોમવારે જમ્મુ-કાશ્મીર રાજ્ય પુનર્ગઠન વિધેયક 2019 રજૂ કર્યું હતું. આ સાથે જ તેમણે જમ્મુ-કાશ્મીરથી આર્ટિકલ 370 હટાવવાનો સંકલ્પ રજૂ કર્યો છે. રજૂ કરતાની સાથે તેને રાષ્ટ્રપતિની મંજુરી મળી ગઇ હતી. તેની સાથે જ અમિત શાહે જમ્મુ-કાશ્મીરના પુનર્ગઠનનો સંકલ્પ પણ રજૂ કર્યો છે. અમિત શાહના એલાન બાદ વિપક્ષે ગૃહમાં ઘણો હોબાળો કર્યો.
જમ્મુ-કાશ્મીર હવે કેન્દ્ર શાસિત્ર પ્રદેશ બની ગયો છે. સાથોસાથ લદાખને જમ્મુ-કાશ્મીરથી અલગ કરી દેવામાં આવ્યું છે. આર્ટિકલ 370 હટતાં જમ્મુ-કાશ્મીર હવે રાજ્ય નહીં રહે. જમ્મુ-કાશ્મીર ધારાસભ્યોવાળું કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશ બનશે. બીજી તરફ, લદાખને ધારાસભ્યો વગરનું કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશ બનાવવામાં આવશે.
અમિત શાહની કાશ્મીર પર ત્રણ મોટી જાહેરાતો બાદ વિપક્ષનો હોબાળો ચાલુ છે. જમ્મુ-કાશ્મીરથી જોડાયેલા સરકારના મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય પર વિપક્ષનો આરોપ છે કે સરકારે તેમને આ પ્રકારના કોઈ બિલની પહેલા જાણકારી નહોતી આપી.
– ગુહ પ્રધાન અમિત શાહે આજે રાજ્યસભામાં માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે આર્ટિકલ 370 હેઠળ ત્રણ પરિવારોએ જમ્મુ-કાશ્મીરને વર્ષો સુધી લૂંટ્યું છે. વિરોધ પક્ષના નેતાએ કહ્યું કે આર્ટિકલ 370 જમ્મુ-કાશ્મીરને ભારત સાથે જોડે છે, તે સાચું નથી. મહારાજા હરિ સિંહે 27 ઓક્ટોબર 1947ના રોજ જેએન્ડકે ઇન્સ્ટટ્રૂમેન્ટ એક્સેસન પર સહી કરી હતી. આર્ટિકલ 370 1954માં આવ્યો હતો. આર્ટિકલ 370ને હટાવવા માટે એક સેકન્ડનો પણ સમય વિલંબ ન કરવો જોઈએ.
– આજે ભારતીય લોકતંત્રનો સૌથી કાળો દિવસ છે. જમ્મુ-કાશ્મીરના નેતૃત્વના 1947માં બે રાષ્ટ્ર થિયરીને નકારીને ભારતમાં સામેલ થવાનો નિર્ણય ઉલટો સાબિત થયો. ભારત સરકારના આર્ટિકલ 370ને હટાવવાનો નિર્ણય બિનબંધારાણીય અને ગેરકાયદેસર છે : પીડીપી નેતા મહેબૂબા મુફ્તી
– રાજ્યસભામાં પીડીપી સાંસદ મિર મોહમ્મદ ફયાજે ભારતીય બંધારણની એક નકલી ફાડી દીધી હતી. ત્યારબાદ સભાપતિએ તેમને ગૃહથી બહાર જવા માટે કહ્યું. તેના વિરોધમાં પીડીપી સાંસદોએ ગૃહની બહાર પ્રદર્શન કર્યુ અને કપડા ફાડી દીધા.
– પીડીપીના સાંસદોએ મોદી સરકારના નિર્ણય સામે ઉગ્ર પ્રદર્શન કર્યુ હતું.
– બહુજન સમાજ પાર્ટીએ આર્ટિકલ 370 પર મોદી સરકારના સંકલ્પનું રાજ્યસભામાં સમર્થન કર્યુ.
– આ પહેલીવાર નથી, કોંગ્રેસે 1952 અને 1962માં આ પ્રકારે જ આર્ટિકલ 370ને સંશોધિત કર્યો હતો. તેથી વિરોધ કરવાને બદલે ચર્ચા કરો અને તમારી જે પણ ગેરસમજ છે તેને દૂર કરે. હું આપના સવાલોના જવાબ આપવા માટે તૈયાર છું : ગૃહ મંત્રી અમિત શાહ
– ભારત સરકાર દ્વારા આર્ટિકલ 370માં ફેરફાર તથા અન્ય નિર્ણય બાદ ભારતીય સેના અને વાયુસેનાને હાઈ એલર્ટ કરવામાં આવ્યા છે.
ભારતીય સેના અને વાયુસેના હાઈ એલર્ટ પર ## ભારત સરકાર દ્વારા આર્ટિકલ 370માં ફેરફાર તથા અન્ય નિર્ણય બાદ ભારતીય સેના અને વાયુસેનાને હાઈ એલર્ટ કરવામાં આવ્યા છે.
– અમારી પાર્ટી આ બિલનું સમર્થન કરે છે. અમે આ દેશની એકતા ઈચ્છીએ છીએ : પ્રસન્ન આચાર્ય, બીજેડી, ઓડિશા
– નેશનલ કોન્ફ્રન્સના ઓમર અબ્દુલ્લાએ જણાવ્યું કે આર્ટિકલ 370ને હટાવીને ભારત સરકારે જમ્મુ અને કાશ્મીરના લોકોનો વિશ્વાસ તોડ્યો છે જે એમણે 1947માં ભારત સાથે જોડાતી વખતે મૂક્યો હતો. આ નિર્ણયના દૂરગામી અને ગંભીર પરિણામો આવી શકે છે. આર્ટિકલ 370 અને 35એ રદ કરવા મૂળભૂત પ્રશ્નો ઊભા કરે છે. આગળ લાંબી અને આકરી લડાઈ રાહ જોઈ રહી છે. અમે તેના માટે તૈયાર છીએ.
– એમડીએમકેના નેતા વાઇકોએ જણાવ્યું કે આ બિલનો હું ભારે વિરોધ કરું છું પરંતુ આ સમસ્યા માટે અસલી જવાબદાર કોંગ્રેસ છે. આજે લોકતંત્રની હત્યા થઈ છે.
– દિલ્હીના મુખ્યમંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલે પણ આર્ટિકલ 370 પર મોદી સરકારના નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યુ છે. કેજરીવાલે લખ્યું કે અમે આશા વ્યક્ત કરીએ છીએ કે આ નિર્ણયથી રાજ્યમાં વિકાસ થશે અને શાંતિ સ્થપાશે.
– ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણીએ જમ્મુ-કાશ્મીરથી આર્ટિકલ 370 હટાવવાના નિર્ણયને સાહસિક ગણાવતાં વડાપ્રધાન મોદી અને ગૃહ મંત્રી અમિત શાહને અભિનંદન પાઠવતા જણાવ્યું કે “કાશ્મીર ભારતનો મુગટ છે અને આજનો ઐતિહાસિક દિવસ ભારતના સ્વર્ણિક ઈતિહાસનો એક મહત્વપૂર્ણ અધ્યાય બનશે. આ નિર્ણય ચોક્કસપણે શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જીને એક સાચી શ્રદ્ધાંજલિ છે.”
– ડીએમકે અધ્યક્ષ એમ. કે. સ્ટાલિને જણાવ્યું કે જમ્મુ-કાશ્મીરના લોકોની સલાહ લીધા વગર આર્ટિકલ 370 હટાવી દેવામાં આવ્યો. લોકતંત્રની હત્યા થઈ છે. AIADMK પણ આ નિર્ણયનું સમર્થન કરી રહી છે જે નિંદનીય છે.
– ડો. સુબ્રમણ્યમ સ્વામીએ એક ટ્વીટમાં જણાવ્યું કે આજનો દિવસ એક મહાન દિવસ તરીકે યાદ રાખવામાં આવશે. આજે મને જે આશ્ચર્યજનક લાગ્યું તે એ હતું કે વિપક્ષને કાયદાની જાણકારી નથી.
– મુંબઇમાં શિવસેનાના કાર્યકરોએ આર્ટિકલ 370 દૂર થવાની ખુશીમાં મીઠાઇ વહેંચી હતી.
– #Article370 હટાવવા બદલ પાયલ રોહતગીએ PMનો આભાર માન્યો
– ભારતીય સ્વયંસેવક સંઘના સરસંઘચાલક મોહન ભાગવત અને સરકાર્યવાહ સુરેશ (ભય્યાજી) જોશીએ મોદી સરકારને અભિનંદન આપ્યા છે.

* જમ્મુ-કાશ્મીરમાં ધારા 370 દૂર કરાતા કેવી અસર પડશે? :

જમ્મુ-કાશ્મીરમાં ધારા 370 અને 35A દૂર કરી દેવાતા અહીંના નાગરિકોને તેની અંતર્ગત મળનારા તમામ વિશેષ અધિકારો ખતમ થઇ જશે.
1. મુખ્યત્વે જમ્મુ-કાશ્મીરના નાગરિકોને મળતી બેવડી નાગરિકતા દૂર થશે.
2. જમ્મુ-કાશ્મીર હવે કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશ તરીકે ઓળખ મેળવશે. તેની પોતાની વિધાનસભા નહીં હોય.
3. જમ્મુ-કાશ્મીરને અલગ ધ્વજ હવેથી નહીં મળે.
4. અત્યાર સુધી જમ્મુ-કાશ્મીરમાં ભારતના રાષ્ટ્ર ધ્વજ અને રાષ્ટ્ર ચિહ્નનું અપમાન કરવાની બાબતને અપરાધ ગણવામાં આવતો ન હતો. 370 દૂર થતાં જ રાષ્ટ્ર ધ્વજ અને રાષ્ટ્ર ચિહ્નનું અપમાન હવેથી અપરાધ ગણાશે.
5. સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ હાલ જમ્મુ-કાશ્મીરમાં લાગુ પડતા નથી, હવેથી જમ્મુ-કાશ્મીરના નાગરિકોએ પણ સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ માનવા પડશે.
6. રક્ષા, વિદેશ, સંચારને સંલગ્ન બાબતોને બાદ કરતા અન્ય બાબતોમાં અત્યાર સુધી જમ્મુ-કાશ્મીર વિધાનસભાની સહમતી વિના કેન્દ્ર સરકાર કોઇ કાયદો લાગુ કરી શકતી નહી. હવેથી કોઇ પણ કાયદો લાગુ કરવા જમ્મુ-કાશ્મીર વિધાનસભાની મંજુરી લેવી પડશે નહીં.
7. વર્તમાન સમયમાં જમ્મુ-કાશ્મીરની વિધાનસભાનો કાર્યકાળ 6 વર્ષનો રહેતો હતો. કલમ 370 દૂર કરાતા હવે અન્ય રાજ્યોની જેમ જમ્મુ-કાશ્મીરની વિધાનસભાનો કાર્યકાળ 5 વર્ષનો જ રહેશે.
8. કલમ 370ને કારણે જમ્મુ-કાશ્મીરમાં હિન્દુ-સીખ લઘુમતીમાં હોવા છતાં તેમને 16 ટકા અનામતનો લાભ મળતો ન હતો. હવેથી આ લાભ મળવાનો શરૂ થઇ જશે.
9. બંધારણની કલમ 326 લાગુ પડશે. મતલબ કે અઢાર વર્ષથી વધુ ઉંમરના નાગરિકો મતદાન કરી શકશે.
* જમ્મુ-કાશ્મીરમાં ધારા 35-A દૂર કરાતા કેવી અસર પડશે? :
કલમ 35A અંતર્ગત જ જમ્મુ-કાશ્મીરમાં સ્થાયી નાગરિકતાના નિયમો અને નાગરિકોના અધિકાર નક્કી થાય છે. સંવિધાનની આ કલમ અંતર્ગત 14 મે, 1954 અથવા તેના પહેલા 10 વર્ષોથી રાજ્યમાં રહેનારા અને ત્યાં સંપત્તિ અર્જિત કરનારા લોકોને જ જમ્મુ-કાશ્મીરના સ્થાયી નાગરિક ગણવામાં આવ્યા છે. આવા સ્થાયી નાગરિકોને વિશેષ અધિકાર આપવામાં આવ્યા છે.
– સ્થાયી નિવાસીઓને જ રાજ્યમાં જમીન ખરીદવા, સરકારી નોકરી મેળવવા, સરકારી યોજનાઓનો લાભ મેળવાના અધિકાર મળેલા છે. અન્ય લોકો અથવા બહારના લોકોને અહીં આ અધિકાર પ્રાપ્ત થતા નથી.
– જમ્મુ-કાશ્મીરની કોઇ મહિલા ભારતના અન્ય કોઇ રાજ્યના વ્યક્તિ સાથે લગ્ન કરે તો તેને જમ્મુ-કાશ્મીરમાં મળતા વિશેષાધિકાર છીનવાઇ જાય છે. જો કે પુરુષોની બાબતમાં આ લાગુ થતું નથી.
– હવે જમ્મુ-કાશ્મીરમાં કલમ 35A દૂર કરાતા આ નિયમો પણ બદલાઇ જશે.
1. હવેથી ભારત દેશનો કોઇ પણ નાગરિક જમ્મુ-કાશ્મીરમાં જમીન ખરીદી શકશે. સરકારી નોકરી કરી શકશે. ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાનોમાં પ્રવેશ મેળવી શકશે. શહેરી જમીન (ટોચમર્યાદા તથા નિયંત્રણ) ધારો, 1976 પણ લાગુ પડશે, કોઈ વ્યક્તિ મહત્તમ કેટલી જમીન ધરાવી શકે તે અંગે નિયંત્રણ લાગુ પડશે.
2. જમ્મુ-કાશ્મીરમાં મહિલાઓ અને પુરુષો વચ્ચેના અધિકારો મુદ્દે જોવા મળતા ભેદભાવ હવે ખતમ થઇ જશે.
3. કોઇ પણ વ્યક્તિ હવે કાશ્મીરમાં જઇને વસી શકશે.
આજે સત્તાવાર રીતે જમ્મુ-કાશ્મીરને કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશ જાહેર કરતા પહેલા લોકોના મનમાં અનેક પ્રશ્નો હતા. કાશ્મીરમાં શું થઈ રહ્યું છે? શું મોદી સરકાર કાશ્મીરને લઈ કોઈ મોટો નિર્ણય લેવાની છે? આવા અનેક સવાલો હાલ દરેકનાં મનમાં વંટોળની જેમ ગૂંચવાઈ રહ્યાં હતા. જમ્મુ અને કશ્મીરમાં હજારોની સંખ્યામાં વધારાનાં સૈનિકોને તહેનાત કરી દેવામાં આવ્યાં છે. સાથે જ કેટલાક રાજકીય નેતાઓને પણ નજરકેદ કરવામાં આવ્યાં છે. ફોન બંધ કરી દેવામાં આવ્યાં છે, આર્ટિકલ 144 લાગું કરવામાં આવ્યો છે. તેવામાં દરેકની નજર જમ્મુ અને કાશ્મીર પર ટકેલી છે. આપને જણાવી દઈએ કે, જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં આવી સ્થિતી કારગિલ બાદ પહેલીવાર નિર્માણ પામી છે. કારગિલ વખતે લેન્ડલાઈન બંધ કરવામાં નહોતી આવી પણ આ વખતે તેના પર પણ પ્રતિબંધ લગાવી દેવામાં આવ્યો છે.

જાણો, ગત 24 કલાકમાં ક્યાં ક્યાં મોટા નિર્ણયો લેવાયા :

– શ્રીનગર અને જમ્મુમાં સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખતા કલમ 144 લાગુ કરવામાં આવી છે. સામાન્ય લોકોને બહાર ન નિકળવા માટે જણાવાયું છે. લોકોને એક સાથે જૂથમાં બહાર નિકળવા પર પણ પ્રતિબંધ લગાવવામાં આવ્યો છે.
– આખી ઘાટીમાં મોબાઈલ ઈન્ટરનેટ પર પ્રતિબંધ લગાવી દેવામાં આવ્યો છે. પહેલા મોબાઈલ સેવા અને હવે લેંડલાઈન પર પણ પ્રતિબંધ લગાવાયો છે. જ્યારે સુરક્ષા અધિકારીઓને સેટેલાઈટ ફોન આપવામાં આવ્યાં છે. જેથી કોઈ પણ પ્રકારની સ્થિતિને સંભાળી શકાય.
– એક માત્ર જમ્મુમાં જ સીઆરપીએફની 40 કંપનીઓને તહેનાત કરવામાં આવી છે. આ પહેલા કાશ્મીરમાં હજારોની સંખ્યામાં સૈનિકોને તહેનાત કરવામાં આવ્યા હતા.
– જમ્મુ-કાશ્મીરમાં તમામ સ્કૂલ-કોલેજોને બંધ કરવામાં આવ્યાં છે. 5 ઓગસ્ટના રોજ યુનિવર્સિટીમાં યોજાનાર પરીક્ષાને પણ આગલા આદેશ સુધી રોકવામાં આવી છે.
– ઘાટીમાંથી પ્રવાસીઓને પોતાના ઘરે પરત ફરવા જણાવાયું છે. પાછલા 24 કલાકોમાં 6000થી વધુ પ્રવાસીઓ કાશ્મીર છોડી બહાર નિકળી ગયા છે. સરકારના આદેશ પર એરલાઈન્સે પણ પોતાના ભાડામાં કોઈ પણ પ્રકારનો વધારો કર્યો નથી.
– મોડી રાત્રે જમ્મુ-કાશ્મીરના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી મહબુબા મુફ્તિ, પૂર્વ સીએમ ઉમર અબ્દુલ્લા અને સજ્જાદ લોનને નજરકેદ કરવામાં આવ્યા છે. બંને નેતાઓએ રાત્રે ટ્વીટર દ્વારા આ અંગે જાણકારી આપી હતી. બંને નેતાઓ સતત ટ્વિટરનાં માધ્યમથી એ અપિલ કરી રહ્યાં હતા કે, સરકારે સ્પષ્ટ કરવું જોઈએ કે કાશ્મીરમાં શું થઈ રહ્યું છે.
-રાજકીય ગરમાગરમી વચ્ચે જમ્મુ-કાશ્મીરનાં રાજ્યપાલ સત્યપાલ મલિકે મોડી રાત્રે સુરક્ષા વ્યવસ્થાને લઈ એક બેઠક બોલાવી હતી. તેઓએ ડીજીપી, મુખ્ય સચિવ સહિત અન્ય અધિકારીઓ સાથે મળી રાજ્યની સ્થિતિ તાગ મેળવ્યો હતો.
– જમ્મુ-કાશ્મીરમાં હલચલ વચ્ચે આજે દિલ્હીમાં કેન્દ્રીય કેબિનેટની બેઠક યોજાઈ છે. સામાન્ય રીતે કેબિનેટ બેઠક બુધવારે હોય છે, પરંતું રાજકીય હલચલને જોતા પ્રધાનમંત્રી નિવાસસ્થાને મળનાર આ બેઠકને મહત્વની માનવામાં આવી રહી છે.
– જમ્મુ-કાશ્મીરને લઈ સોશિયલ મીડિયામાં સતત અફવાઓ ફેલાવવામાં આવી રહી છે. પણ સરકારે આવી અફવાઓ પર ધ્યાન ન આપવા જણાવાયું છે.
– રાજકીય બેડામાં હલચલ મચી છે કે, કેન્દ્ર સરકાર અનુચ્છેદ 35એ અથવા આર્ટિકલ 370 પર કોઈ મોટો લે તેવી શક્યતા છે. જો કે હાલ સરકાર તરફથી તેને લઈ કોઈ નિવેદન આવ્યું નથી.

શું છે આર્ટિકલ 35A? :

– આર્ટિકલ 35A દ્વારા જમ્મુ-કાશ્મીરની સરકારને અધિકાર મળ્યો છે કે, તે કોને પોતાના સ્થાયી નિવાસી માને અને કોને નહિ.
– જમ્મુ કાશ્મીર સરકાર એ લોકોને સ્થાયી નિવાસી માને છે જે 14 મે, 1954થી પહેલા કાશ્મીરમાં નિવાસ કરે છે.
– કાશ્મીરનાં રહેતા લોકોને જમીન ખરીદવા, રોજગાર મેળવવા અને સરકારી યોજાનાઓમાં વિશેષ અધિકારો મળ્યા છે.
– દેશનાં અન્ય કોઈ રાજ્યનો નાગરિક જમ્મુ કાશ્મીરમાં જઈ સ્થાયી નિવાસીના રૂપે ત્યાં રહી શકતો નથી. તેમજ તે જમ્મુ કાશ્મીરમાં ન તો જમીન ખરીદી શકે છે. કે ના તો રાજ્ય સરકારને તેને નોકરી આપી શકે છે.
– જો જમ્મુ કાશ્મીરની મહિલા ભારતના અન્ય કોઈ રાજ્યના વ્યક્તિ સાથે લગ્ન કરે તો તેના બાળકોનો પ્રોપર્ટી અધિકારોથી વંચિત રાખવામાં આવે છે. ઉમર અબ્દુલ્લાના નિકાહ ગેર કાશ્મીરી મહિલા સાથે થયા હતા. પરંતું તેનાં બાળકોને તમામ અધિકારો મળ્યા છે. જ્યારે અબ્દુલ્લાની બહેન સારા અબ્દુલ્લાના નિકાહ ગેર કાશ્મીરી વ્યક્તિ સાથે થયા હોવાથી તેના બાળકોને સંપતિના અધિકારથી વંચિત રાખવામાં આવ્યાં હતા.
સંવિધાનના અનુચ્છેદ 370 અંતર્ગત અનુચ્છેદ 35A જોડવામાં આવ્યો હતો
– અનુચ્છેદ 35Aનાં લીધે જમ્મુ કાશ્મીરના નાગરિકો પાસે બેવડી નાગરિકતા છે.
– અનુચ્છેદ 370નાં લીધે જમ્મુ કાશ્મીરમાં અલગ ધ્વજ અને સંવિધાન લાગું છે.
– આર્ટિકલ 370નાં કારણે કાશ્મીરમાં વિધાનસભાનો કાર્યકાળ 5 વર્ષના બદલે 6 વર્ષનો છે. જ્યારે અન્ય રાજ્યોમાં તે 5 વર્ષ છે.
– આર્ટિકલ 370નાં લીધે ભારતીય સંસદ પાસે જમ્મુ-કાશ્મીરને લઈ કાયજો બનાવવાનાં ખૂબ જ સિમિત અધિકારો છે.
– સંસદમાં પસાર થયેલા કાયદા જમ્મુ કાશ્મીરમાં તરત લાગુ નથી થઈ શકતા. શિક્ષણનો અધિકાર, સુચનાનો અધિકાર, મની લોન્ડ્રીંગ વિરોધી કાયદો, કાળુનાંણું વિરોધી કાયદો અને ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી કાયદો કાશ્મીરમાં લાગું નથી. તેથી અહીં ન તો અનામત મળે છે કે ન તો ન્યુનતમ વેતનનો કાયદો લાગુ પડે છે.
Dailyhunt

#Article35A & #Article370 શુ છે અને શા માટે એના પર આટલો વિવાદ થઈ રહ્યો છે આવો જાણીએ…

Standard

#Article35A & #Article370 શુ છે અને શા માટે એના પર આટલો વિવાદ થઈ રહ્યો છે આવો જાણીએ…

આઝાદી પછી વર્ષ 1954 મા લોકસભાની અંદર કોઈપણ ખરડો પાસ કર્યા વગર સરકાર દ્રારા પ્રત્યક્ષ રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરીથી જમ્મુ કશ્મીર ને વિશેષ રાજ્ય નો દરજ્જો પ્રદાન કરતી #કલમ35A જોડવામા આવી.

#કલમ35A એટલે જમ્મુ કશ્મીર મા વર્ષ 1954 કે એના 10 વર્ષ પહેલા થી ત્યા સ્થાયી લોકો સિવાય કોઈપણ અન્ય રાજ્ય નો વ્યકિત ત્યા જમીન ખરીદી શકતો નથી, ત્યાંની કોઈપણ સરકારી નોકરી મા લાભ મેળવી શકતો નથી, અને જમ્મુ કશ્મીર વિધાનસભા / લોકસભા ચૂંટણીઓ મતદાન પણ આપી શકતા નથી.

આવી જ જોગવાઈઓ #કલમ370 મા છે જેમા જમ્મુ કશ્મીર ભારતનો જ એક ભાગ હોવા છતા ભારતનુ સંવિધાન એને લાગુ પડતુ નથી અને પોતાનો અલગ જ ઝંડો છે, અને પોતાના રાજ્ય નુ એક અલગ જ સંવિધાન.
#કલમ370 પર ક્યારેક નિરાંતે આર્ટિકલ લખીશ..

(ભારત નુ જ રાજ્ય હોવા છતા અન્ય રાજ્ય ના લોકો ત્યા સ્થાયી થઈ શકતા નથી કે ન તો ત્યા જમીન ખરીદી શકે છે કે ન તો વ્યવસાય કે રોજગાર કરી શકે છે, તેમજ ભારત નુ સંવિધાન કે એના કાયદાઓ લાગુ પડતા નથી )

#કલમ35A 1952 મા જમ્મુ કશ્મીર ને વિશેષ દરજ્જો મળી રહે એ હેતુ થી સંવિધાન મા જોડવામા આવેલ #કલમ370 નો જ એક ભાગ છે.. જેને સંવિધાન મા લોકસભા મા ખરડો પાસ કર્યા વગર જ પ્રત્યક્ષ એ સમય ના રાષ્ટ્રપતિ ડો. રાજેન્દ્ર પ્રસાદના હસ્તાક્ષર થી જ લાગુ કરવામા આવી હતી.

( જમ્મુ કશ્મીર ના અલગાવવાદી નેતાઓ #કલમ35A હટશે તો ત્યાના નાગરિકો ના હક્ક છીનવાશે એવો દુષ્પ્રચાર કરી રહ્યા છે, હકીકત મા #કલમ35A હટશે તો અન્ય રાજ્ય ના લોકો ત્યા રોકાણો કરી શકશે જેનાથી જમ્મુ કશ્મીર મા ઉધોગ, ટુરિઝમ, વ્યવસાય અને રોજગારી ના અવસરો પેદા થશે જેનો લાભ જમ્મુ કશ્મીર ના સ્થાયી લોકોને જ મળશે)

#કલમ35A ભારતીય નાગરિકો વચ્ચે ભેદભાવ પેદા કરે છે એવી અરજી થોડા સમય પહેલા સુપ્રિમ કોર્ટ મા થયેલ છે જે યાચીકા પર કોર્ટ નુ જજમેન્ટ બાકી છે, એક જ દેશના નાગરિક હોવા છતા અન્ય રાજ્યના લોકો જમ્મુ કશ્મીર મા સ્થાયી ન થઈ શકે એ એક પ્રકારનો ભેદભાવ જ કહી શકાય.

હવે વિચારો જે રાજ્ય આપણા દેશ નો જ એક ભાગ હોવા છતા આપણુ #સંવિધાન ન ચાલતુ હોય કે ત્યાના #અલગાવવાદી નેતાઓ અલગ થવાની માંગણીઓ કરતા હોય શુ એ ચલાવી લેવાય ?

જમ્મુ કશ્મીર અને ત્યાના લોકોની સુરક્ષા માટે દર વર્ષે દેશના બજેટ ના કરોડો રૂપિયા ખર્ચાતા હોય અને દેશના સેંકડો જવાનો દર વર્ષે #શહીદ થતા હોય શુ એવા #અલગાવવાદી નેતાઓ ની મનમાની ચલાવી લેવાય ?

#ભારત દેશના જ પૈસે ખાઈપીને તાગડધીના કરતા અને #પાકિસ્તાન પાસે જઈને આઝાદી ઝખતા #અલગાવવાદી નેતાઓને #છૂટછાટ અપાય ??

આઝાદી ના 70 વર્ષો મા જે ક્યારેય ન થયુ હોય એ કદાચ હવે થઇ શકે છે… જો આવુ કઈ થશે તો #આતંકવાદ #પથ્થરબાજી #અલગાવવાદ #આઝાદી ના નામે દેશમા જ ભાગલા પાડો જેવી નીતિઓ સમાપ્ત થશે..

રાજકારણ ને બાજુમા મૂકીને દેશની #અખંડિતતા માટે #370 કલમ હટાવાના #મોદીસરકાર આજના નિર્ણય ને સમર્થન આપીને આવો આપણે કરોડો #દેશવાસીઓ #પ્રધાનમંત્રી, #ભારતીયસેના નુ મનોબળ વધારીએ..

By Rajput yuva

ભારતમાતાકીજય🙏🏻🙏🏻🙏🏻🙏🏻

“વીરડાનાં વરદાન”

Standard

🌸 “વીરડાનાં વરદાન” 🌸

પ્રસંગસ્થાન : ભટ્ટવદર, જાફરાબાદ (અમરેલી)

ભટ્ટવદર ગામ એટલે દાદા ખાચર નું સાસરું અને એમના જ લગ્ન સમય નો આ પ્રસંગ છે. બધા ન્યાતીલાઓ ભટ્ટવદર આયા અને કહે, “તમે સમાચાર મોકલ્યા એટલે આયા છીએ. સાંભળ્યું છે કે ગઢપૂર થી શ્રીજી મહારાજ આવી રયા છે. અને તમે દીકરીબાનાં લગન લખી દેવાનાં છો. ઈ સાચી વાત ?”

“હા ભાઇ ! દીકરી જસુબાને, ગઢપૂરમાં દાદા ખાચરને દીધાં, એટલે ન્યાત ના રિવાજે વેવાઇ લગન લેવા પોતે આવતા હોય છે. પણ આપણે ત્યાં તો વેવાઇને બદલે શ્રીજી મહારાજ પોતે આવી રયા છે ! ધન્ય ભાગ્ય આપણાં…!’‘

“એમાં તો કાંઇ જ ખોટું નથી, આપા નાગપાલ ! પણ પાણીનું શું કરીશું ? આપણું ભટ્ટવદર તો ખારાપાટનું ગામ ! તળમાં મીઠાં પાણીનો છાંટો ય નથી ! તો તમો, જાનને પાણી કઇ રીતે પાશો ? એકલાં માણસ હોય તો પહોચી ય વળાય ! પણ જાનમાં તો ગાડાનાં બળદો, ઘોડા, ઊંટ અને હાથી પણ આવશી ! ઓછામાં ઓછાં પાંચસો જેટલા તો પશુઓ જ હશે. આટલાં બધાં જાનવરોને પાણી પાવાની વાત, હથેળીનો ગોળ નથી હો, આપા !”

અને વાત ને લઈને સૌવ મૂંઝાઇ ગયા. ત્યાં સમજદાર માણસે સમાધાન દેખાડ્યું, “આપા ! આપણે એમ કરીએ કે, લગન આપણે રૂડી રીતે લખી દઇએ. અને પછી મહારાજ પાસે પાણીનો પ્રશ્ન મૂકવો કે, અમારી આ મૂંઝવણનો ઉકેલ આપ જ કરી આપો. આખી જાનને, અમે પરંપરા મુજબ બધી અને સરસ રીતે સાચવશું. સાત પકવાન ય જમાડીશું. પણ મહારાજ ! પાણી માટે નું કાઈંક કરો !.

વાહ વાહ સાથે બેઠક માં આ સમાધાન ને સૌવે વધાવી લીધું. “ભારે રસ્તો કાઢ્યો, તમે તો ! પાણી જેવી ચીજ માંગવામાં કોઈ જ વાંધો નથી.”

મળસ્કે મહારાજને તેડવા માટે શણગારેલા બળદવાળા ચાર ગાડાં સામે મોકલ્યાં. અને .વાજતે ગાજતે શ્રીજી મહારાજ ભટ્ટવદર પધાર્યા. શુભ ચોઘડિયે લગન લખવા માટે બાજોઠ ઢળાયા. ગોર મહારાજ પણ આવી ગયા. અને કાઠી રિવાજ પ્રમાણે ઓસરીમાં દાયરો ભરાયો. નિર્વિધ્ને લગ્ન ય લખાઇ ગયાં. પણ ઈ વખતે ત્યાં પાણીની વાત કરવા કોઇની હિંમત જ નો થઈ. સૌ મૂંઝાતા રયા કે, રજૂઆત કેવી રીતે કરીએ ?

પણ શ્રીજી મહારાજ સૌની મૂંઝવણ પામી ગયા અને સામે થી કીધું “બોલો દરબાર ! અમારા માટે કાંઇ કામકાજ હોય, તો ખુશી થી જણાવો ! તમે અમારા વેવાઇ થાવ છો. અમારે તમને બધી રીતે ઉપયોગી થવું જોઇએ..!”

દરબાર કહે, “મહારાજ ! આપને બીજું તો શું કામકાજ સોંપવાનું હોય ? આપ જેવા મહાન પુરુષનાં પગલાં, અમારે આંગણે થયાં છે. ઇ જ અમારા ધનભાગ્ય. પણ બીજી બૌવ જ નાની એક મૂંઝવણ છે. કહેતાં જીવ જ નથી હાલતો..”

મહારાજ કહે, “પણ જણાવો તો ખરાં, શાની મૂંઝવણ છે?”

દરબાર કહે, “મહારાજ ! અમારો આ આખો વિસ્તાર ખારાપાટનો છે. જાફરાબાદનો દરિયો નજીક હોવાથી અમારી ધરતી માં ખારાસ ઊંડે સુધી પછી ગઈ છે. અમારા ગામમાં મીઠું પાણી ક્યાય પણ નથી. બીજું તો બધુ ઠીક. પણ, પાણી વિના અમે શું કરી શકીશું ?”

મલકાઇ ને મહારાજ કહે, “અચ્છા, તો મુંજવણ પાણીની છે. એમ ને ? તો પાણી, અમે લેતા આવીશું..!”

દરબાર કહે, “અરે, પણ મહારાજ ! જાન કેવી રીતે, પાણી લઇને આવે ? અને લેતા આવે, તો કાંઇ સારું લાગે ? અમારી કેટલી ટીકા થાય.”

અને મહારાજ ગભીર થઈને કહે, “એવું ના હોય. તમારી ટીકા તો ત્યારે થાય કે, ભોજન અમે લઇને આવીએ ! આમાં ટીકા શાની થાય ? કોઈ જાતરાએ જાય ત્યારે પાણી સાથે લઈને જતાં જ હોય છે ને !’

દરબાર કહે, “પણ મહારાજ ! છેક ગઢપુર થી અંહિયા સુધી પાણી કેવી રીતે આવશે ?”

‘તમે આની ચિંતા નઈ કરો’ એમ કહીને મહારાજ લગ્નોતરી લઇને ગઢડે પહોચ્યા. અને દાદા ખાચર ના લગ્નોત્સવ નિમિત્તે ત્રણ દિવસ પહેલા ગઢડા થી ભટ્ટવદર જવા રવાના થઈ.

વિસામો, ભોજન અને રાતમુકામ કરતાં ત્રીજા દિવસ ની વહેલી સવારે ભટ્ટવદર પહોચ્યા. એ વખતે મોંડ સાઇઠેક જેટલા માણસ ની વસ્તી ધરાવતું ભટ્ટવદરખૂબ જ નાનું ગામ હતું. પાંચસો જાનૈયા સાથે બળદગાડાં, ઘોડા, ઊંટ અને એક હાથી થી આખાય ગામ ની વસ્તી ઘેરાઇ ગઇ.

પાદરના વડલે હાથી બાંધ્યો.. ચાકળા નખાયા. વાજિંત્રો વાગ્યાં અને લગ્ન ગીતોની ઝંકોળ બોલી. માંડવેથી જાનૈયાઓ માટે કિઢયેલ દૂધનાં બોઘરાં આયા. અને સ્વાગત કરતા કરતા માંડવિયા ઝીણી નજરે જોવા લાગ્યા કે, “શ્રીજી મહારાજ હીને ગયા’તા કે, પાણી અમે લેતા આવીશું. તો પાણી ક્યાં છે ? આજુ બાજુ, આગળ પાછળ બધે જોઇ વળ્યા પણ ક્યાંય પાણીનો ટાંકો કે કોઠી કે પખાલ દેખાયાં જ નઈ !

અને ફફડતા જીવે દરબાર ને ખબર આપ્યા કે, જાનવાળા પાણી નથી લાવ્યા. અને માંડવેથી બે ચાર મોટેરાને સાથે લઇને આપા, શ્રીજી મહારાજ પાસે પહોંચ્યા, “મહારાજ ! પાણી નથી. આપ પાણી સાથે લાવ્યા છો ?’

મહારાજ કહે, “દરબાર ! પાણી તો તમારા ગામની ધરતીમાં જ છે. પછી અમારે શું કામ સાથે લાવવું જોઈએ ?’

દરબાર કહે, ‘અરે, પણ મહારાજ ! આ ધરતીમાં તો ખારો ઉસ દરિયો જ છે. ઇ ખારું પાણી કેવી રીતે પીવાય ?”

અને મહારાજ કહે, “તમે તીકમ અને પાવડો લઇને મારી સાથે આવો. હું તમને મીઠું પાણી દેખાડું છું.’

અને મહારાજ પોતે ઊભા થયા. અને માંડવિયા તીકમ પાવડો લઇ આવ્યા. પછી મહારાજ ભટ્ટવદર ગામની દક્ષિણે જઇને ઊભા રયા. થોડી વાર જમીનમાં નિરીક્ષણ કરીને, તીકમ પોતાના હાથમાં લઈ ને ખોદવાનું ચાલુ કર્યું.

આ અદ્દભુત લીલા જોઈને લોકો નવાઈ અને રમૂજથી જોઈ ર’યા કે, મહારાજ પણ ખરા છે ને ? તરસ લાગી ત્યારે કૂવો ખોદવા મંડ્યા. થોડી વારમાં તીકમ ચલાવીને, મહારાજે બીજાને કીધું, “તમે થોડું ખોદો. હવે પાણી આવવાની તૈયારી છે. ભગવાનની કૃપાથી ઘણું બધું પાણી નીકળશે..!”

અને ઈ વીરડો માંડ બે હાથ જેટલો ઊંડો થયો કે, સુસવાટ કરતું પાણી આવ્યું ! એકાદ બે મિનિટ માં તો આખો વીરડો છલકાઇ ગયો. પછી સૌએ પાણી ચાખ્યું તો, એકદમ મીઠું ટોપરા જેવું ચોખ્ખું અને નિર્મળ પાણી…!

આખા ય ગામમાં આ ચમત્કારની વાત ફેલાઇ ગઇ, અને થોડી જ વારમાં તો હર્ષઘેલા માણસો ના ટોળાં ભેગા થઈ ગયા. અને મહારાજે, નિષ્કુળાનંદ સ્વામી ના હાથે, વીરડાને કાંઠે હનુમાનજી મહારાજની મૂર્તિ પધરાવી. અને વરદાન આપ્યું, “આ જળ ક્યારેય ખૂટશે નહીં. હમેશા અખૂટ જ રહેશે ! ભગવાનમાં શ્રદ્ધા રાખજો…!”

નાનકડા એવા ભટ્ટવદર ગામની ચારેય છેડા વચ્ચે ની ધરતીમાં ક્યાંય પણ, મીઠું પાણી નહોતું. અને આ વીરડામાં ગંગાજળ સમુ મધુર પાણી જોઇને લોકોએ મહારાજના પરચાનો દિવ્ય અનુભવ કર્યો. આના કારણે બધી બાજુ દાદા ખાચર ના લગ્નનો ઉત્સાહ પણ ડબલ થઈ ગયો

આજે પણ આ મીઠી વીરડીના નામે ઓળખાતો એ કૂવો, ભટ્ટવદરના દક્ષિણ તરફના છેડા ઉપર મોજૂદ છે. એના પર ડંકી મૂકીને આખું ય ગામ, આ અખૂટ જળનો લાભ લઈ રહ્યું છે.

🙏🏼 જય શ્રી સ્વામિનારાયણ…!

લેખક : નામ મળ્યું નથી, જેમ પોસ્ટ આવી તેમ મૂકી. લેખક નામ આપને ખ્યાલ હોય તો જણાવશો.

માધાવાવ….વઢવાણ

Standard

卐માધાવાવ….વઢવાણ卐

આ વાવમાં બે શિલાલેખ મળી આવેલ છે. સંસ્કૃત ભાષામાં લખેલ શિલાલેખ અનુસાર તેનું બાંધકામ વાઘેલા વંશના રાજા કરણદેવદ્વિતીયના નાગર બ્રાહ્મણ મંત્રી દ્વારા ઈ.સ. ૧૨૯૪માં (વિક્રમ સંવત ૧૩૫૦) તેમના માતા-પિતાની સ્મૃતિમાં કરવામાં આવ્યું છે. તેમાં તેનું વર્ણન બે માળ ધરાવતી પથ્થરથી બનેલી વાવ તરીકે થયું છે.

બીજો શિલાલેખ ઘણો જ ઘસાઈ ગયેલો છે. તે નાગર મંત્રી સોઢલના પુત્રી લશમી દેવી (લક્ષ્મીદેવી) અને સોમના પુત્ર સિંધુની વાત કરે છે; જેઓ કદાચ માધવના માતા-પિતા હશે. આ વાવ રાજ્ય સંરક્ષિત સ્મારક છે પણ તેની યોગ્ય સારસંભાળ થતી નથી.

દંતકથા:

‘બાર બાર વરસે નવાણ ગળાવ્યાં, નવાણે નીર નો આવ્યાં જી રે..’ ગુજરાતનું અત્યંત પ્રચલિત અને કરૃણાથી છલોછલ આ ગીત માધાવાવની કથા રજૂ કરે છે. માન્યતા પ્રમાણે દુષ્કાળના સમયમાં વાવ ખાલી રહેતાં રાજજ્યોતિષે તેમાં બલિદાન આપવું પડશે એવી રાજવીને સલાહ આપી હતી. કોઈ નવોઢા તેના પતિ સાથે કૂવામાં ઝંપલાવે તો એમાં પાણી ઉપર આવશે.. રાજનો હુકમ થાય એટલે પછી તો કોણ ના પાડી શકે? પરંતુ અહીં જરૃર હતી બત્રીસલક્ષણા પુરુષની. તપાસ કરી તો ખબર પડી કે રાજાનો નવપરણિત કુંવર જ બત્રીસ લક્ષણો છે!

પ્રજાના હિત માટે નવાં-સવાં પરણેલા એ પ્રેમી-યુગલનું બલિદાન લેવાશે? રાજકુંવરે જ નક્કી કરી લીધું કે અમારો સંસાર ભલે હજુ મંડાયો ન હોય, પણ પોતાના રાજના સંસારને સજીવન રાખવા માટે પગથિયા ઉતરવા જ પડશે.

નિર્ધારિત સમયે વાવના કાઠે લોકો ભેગા થયા. ઢોલ-નગારા વગડયા, મંત્રોચ્ચાર શરૃ થયા, પ્રજાની આંખમાંથી આંસુની ધાર શરૃ થઈ અને એ વચ્ચે કુંવર દંપતિએ મક્કમતાપૂર્વક વાવના તળિયા તરફ ડગલા માંડયા. દંપત્તિ વાવમાં દેખાતું બંધ થયું અને થોડી વારમાં જ પાણી ઉપર આવ્યું. બહુ જાણીતી ગુજરાતી ફિલ્મ ‘વણઝારી વાવ’માં આ વાવકથા જ રજૂ થઈ છે.

અલબત્ત, આ તો માન્યતા-દંતકથા છે. હકીકતમાં આવુ કશું બન્યું ન હોવુ જોઈએ. કેમ જે વાવના પાણીમાં બે વ્યક્તિ ડૂબીને મરી ગયા હોય તેનું પાણી ગામલોકો કઈ રીતે પી શકે? એક ઈતિહાસ પ્રમાણે ૧૩મી સદીમાં આ વાવ રાજા કરણ વાઘેલાના કારભારી માધવે બંધાવી હતી.

દંતકથા અનુસાર, આ વાવ તેના બાંધકામના બાર વર્ષ બાદ પણ સૂકી હતી. રાજ પુરોહિતે આ વાવમાં પાણી લાવવા માટે બત્રીસ લક્ષણા દંપત્તિના બલિદાનની જરૂર જણાવી. તે માટે નવજાત શિશુ હોવા છતાં જન કલ્યાણ અર્થે રાજકુમાર અભેસંગ અને તેની પત્નીએ તે બલિદાન માટે તૈયારી બતાવી. તેઓ લગ્નના વસ્ત્રો પહેરી વાવમાં ઉતર્યા. જેવા તેઓ સાતમે પગથિયે પહોંચ્યા કે વાવમાં પાણી ભરાયું અને તેઓ તેમાં ડૂબી મૃત્યુ પામ્યા. તેઓના બલિદાન થકી આ વાવમાં પાણી આવ્યું.

આ એક જાણીતી દંતકથા છે અને તેના પર લોકગીતો બન્યા છે.સ્થાનિક લોકોમાં એવી પણ લોકવાયકા છે અહીં ભૂતનો વાસ છે અને દર ત્રણ વર્ષે અહીં એક વ્યક્તિનો ડુબાડી ભોગ લે છે.

સ્થાપત્ય:-

આ વાવ પૂર્વ-પશ્ચિમ દિશામાં બાંધવામાં આવી છે; પ્રવેશ પશ્ચિમ દિશામાં છે, જ્યારે વાવનો કુવો પૂર્વ દિશામાં છે. તે ૫૫ મીટર લાંબી છે અને પગથિયા ૪૯.૮૦ મીટર લંબાઈમાં સમાયેલા છે. વાવમાં લાંબા સાંકડા પગથિયા દ્વારા દાખલ થવાય છે. વાવને છ કૂટ (ઉપરથી બંધ અને ઉપર ખુલ્લા એમ પડતા વિભાગો) અને પગથિયાના છ જૂથ છે. દરેક કૂટ બાદ વાવની પહોળાઈ ઘટે છે. પગથિયાએ પહોળાઈ છ મીટર છે જે ઉપર છત્રી તરફ જતા ઘટીને ૩.૬ મીટર થાય છે. દરેક કૂટ પર છત્રી છે જે ચાર સ્તંભો પર ઊભી છે. છત્રી નીચેનાની બેસાય એવા પરસાળની લંબાઈ ૨.૭ મીટર છે. બે કૂટ વચ્ચે ૪.૮ મીટરની ઊંચાઇ હોવાને કારણે જાડી દિવાલો આવશ્યક છે. દરેક છત્રી એક ઉપર એક એવા નવ સ્તરો વડે બનેલી છે અને તેમની ઉપર મંદિરના શિખરોની માફક આમલક અને કળશ છે.

કૂવાનો વ્યાસ ૫.૩ મીટર છે. છેલ્લા માળે બેવડા વળેલા છ માળખાં છે, જે ઉપરના દબાણ સામે રક્ષણ આપે છે. જેમાંના ચાર પાછલી દીવાલમાં જડેલા છે અને પથ્થરની બારશાખ વડે અચ્છાદિત છે.

પહેલ કૂટ ની બન્ને બાજુએ કોતરણી કરેલી પથ્થરની જાળી છે જે દીવાલનું પણ કાર્ય કરે છે. તે જાળી ચાર x ચાર એમ ૧૬ નાની જાળીઓ ધરાવે છે. તેની રચના દેલવાડાના વિમલ વસહી જૈન મંદિર અને અમદાવાદના સારંગપુરની રાણી મસ્જીદને મળતી આવે છે. વાવના મુખ્ય દરવાજાની દ્વારશાખની ઉભી કમાનમાં બેઠેલા દેવોની અને આડી કમાન પર રોજીંદા જીવનની ક્રિયાઓની આકૃતિઓ કોતરેલી છે.

દરેક કુટમાં ગોખલાઓ છે જેમાં મૂર્તિઓ છે. તેમાં ભૈરવ, સપ્તમૈત્રિકા, નવગ્રહ, દશાવતાર અને અન્ય દેવ દેવીઓની મૂર્તિઓ છે જેમને તેમની જર્જરિત સ્થિતિને કારણે ઓળખવી મુશ્કેલ છે. એક ગોખલામાં એક યુગલની મૂર્તિ છે તે માધવ તથા તેની પત્નીની છે. તેની નીચે ટૂંકો લેખ છે. અહીં અમુક મૈથુન મૂર્તિઓ પણ છે.

વાવની દંતકથા ગુજરાતી ચલચિત્ર વણઝારી વાવ (૧૯૭૭)માં દર્શાવવામાં આવી છે. આ વાવ પર દેહુના દાન અર્થાત્ માધવાવ નામનું નાટક પણ લખાયું છે. ઝવેરચંદ મેઘાણીના પુસ્તક રઢિયાળી રાતના રાસમાં માધાવાવ અંગેનું લોકગીત સમાવી લેવાયું છે. આ દંતકથા આધારિત લલિત ત્રિવેદીએ એક કાવ્ય લખ્યું છે જે તેમના અંદર બહાર એકાકાર કાવ્યસંગ્રહમાં સમાવેલ છે

સંપાદકઃ-પ્રજાપતિ તુષાર “ઝાકળ”

ધ્રુવરાજસિંહ જાડેજા – શાશ્વત

Standard

ક્ષત્રિયો ની ઉત્પત્તિ આ સંસારમાં રક્ષણ માટે થયેલી પણ વર્તમાન એવો છે કે અત્યારે ક્ષત્રત્વનું અસ્તિત્વ જ જોખમમાં છે. અત્યારે ભારત ગણતંત્ર કે લોકશાહી દેશ છે સૌ એવું માને છે કે પોતે જ સર્વેસર્વા છે ઈવા સમયે આપણી સંસ્કૃતિ, પરમ્પરા, ધર્મ અને સંસ્કારને ટકાવી રાખવા એ મોટો પડકાર છે. એ પડકારને ઝીલી એનું રક્ષણ કરવું એજ ક્ષત્રિયનો આજે ધર્મ છે એવું હું માનું છું.

આમ ક્ષાત્રકર્મ માં દાન, સંઘર્ષ થી ન ભાગવું, ક્ષમભાવ, શૌર્ય, તેજ અને સમસ્ત કાર્ય-કલામા દક્ષતા એનો નિભાવ એટલે ક્ષાત્રધર્મ. આમ પોતાની પાસે જે કાંઈ છે તે સમાજને-સંસારને આપવું એ ભાવ સર્વોપરી છે, ધ્રુવરાજસિંહમાં આ ભાવ ખૂબ ભરેલો છે. તલવારબાજી એ પણ એક વિશિષ્ટ કલા છે, એ ધ્રુવરાજસિંહ ભાઈને ક્ષત્રિય હોવાથી વારસા માં મળી છે થોડી એમની મહેનત થી એમણે સંવારી છે, એ કલાને સમાજમાં ટકાવી રાખવા એ અથાગ પ્રયત્નશીલ છે.

નામ- ધ્રુવરાજસિંહ જાડેજા
ગામ – જાખોત્રા
તાલુકો – સાંતલપુર
જિલ્લો – પાટણ
મોસાળ – વણા(ઝાલાવાડ)
રહેઠાણ – આદિપુર(કચ્છ)
સંપર્ક – ૭૩૮૩૬૦૨૬૭૯

કાર્ય :-
તલવારબાજી એ અમુક ક્ષણે શૂરાતન જગાવવાનું સાધન છે એવી આદિપુર માં તલવારબાજી ટિમ તૈયાર કરીને એ ટિમ સાથે ગુજરાતમાં જ નહીં અન્ય રાજ્યો માં ફરી ક્ષત્રિય યુવાઓને તલવારબાજીની સાથે સાથે ક્ષાત્રધર્મનો મર્મ સમજાવી અવિરત તાલીમ આપી રહ્યા છે, આ સિવાય જનસેવા, કલા, વાંચન, અધ્યાત્મ દાદાબાપુ શ્રી ઠા.સા.ચંદ્રસિંહજી પાસેથી વારસામાં મળેલા છે. તેમણે BCA તથા BA નો અભ્યાસ કરેલો છે MA ઇતિહાસ પરની તૈયારી કરી રહ્યાં છે. તેઓ આ અભ્યાસ સહ સારા ક્રિકેટ, વોલીબોલ માં આઇકોન પ્લેયર સાથે વિચારક, વિવેચક અને લેખક પણ છે. તેઓ ઇતિહાસ, ધર્મ, સાહિત્ય, મનોવિજ્ઞાન, અને તર્કશાસ્ત્ર માં ઊંડો રસ અને માહિતી ધરાવે છે. એમાં તેમના મુખ્ય વિષય ક્ષાત્રધર્મ, અસ્મિતા, વૈચારિક ક્રાંતિ, યુવાક્રાંતિ અને રાષ્ટ્ર નિર્માણ વગેરે છે. આ પ્રકારના તેમના જ્ઞાનથી તેઓ માં ભગવતી ના ટપાલીનું કાર્ય કરતા ભગવતી જે વિચારો આપે તેને સમાજ સુધી પહોંચાડવાનું ઉત્તમ કાર્ય કરી રહ્યાં છે. ગુજરાતમાં અમુક વ્યક્તિઓ સુધી સીમિત રહેલી તલવારબાજીની કલાને રાષ્ટ્રીય રૂપ આપીને 10 રાજ્યો સુધી પહોંચાડતા ગુજરાતમાં અલગ અલગ જગ્યાઓએ ૧ અથવા ૨ દિવસની તાલીમ શિબિર યોજી તલવારબાજી, સાફા, સંસ્કાર નિર્માણ, ક્ષાત્રધર્મ અને વ્યસનમુક્તિ પર માર્ગ દર્શન આપતા 4 વર્ષથી તલવારબાજી ટિમ આદિપુર ની અખંડ ધૂણી ચાલુ એક પણ રવિવાર રજા નહિ આ એક વિક્રમ છે.
તેઓ પોતે દરેક પ્રકારની મનોવૃત્તિ વાળા વ્યક્તિઓ સાથે આત્મીયતા સાધી લેવાની ખાસિયત ધરાવે છે. આમ ધ્રુવરાજસિંહભાઈ એ જે નેની ઉંમરમાં આરંભ્યું છે તેમાં માં ભગવતી કાયમ તેમને સફળ બનાવે તેવી ભગવતી ને પ્રાર્થના આ અમાટે આવા ક્ષાત્રબાળો માટે પંક્તિ લખવાનું મન થાય,

અજાન અગ્નિ પ્રગટાવી, રોકી ન શકાય આકાશ ઊડતી જાળ ને ;
(એમ) લક્ષ્ય જાણી નિજ ઉભો ન રહે, લાખ અવરોધો તોય ક્ષાત્રબાળ ને ||

એક હી લક્ષ્ય એક હી નારા
અમ્ર રહે ક્ષાત્ર ધર્મ હમારા

લિ. ધર્મરાજસિંહ વાઘેલા(છબાસર)

।। જય માતાજી ।। ।। જય ક્ષાત્રધર્મ ।|

તેમણે લખેલા લેખ તથા કાવ્ય રચનાઓમાંથી નીચે આપેલા અમુક અંશો.

1. ચિંતન- દેવ બનવુ હોય તો દેવત્વ કેળવવું પડે

2. કચ્છ કીર્તિ-શાશ્વત પ્રયાસ

3. ગામ નામ નો મહિમા

4. ચિંતન-રક્ષિત સ્મારકો નું વર્તમાન

5. ચિંતન-સાચી મર્દાનગી

6. ભીંયા કક્કલ

7. ચિંતન-અગવડતા

8. તલવાર માં ચમકે છે અને પાઘડી માં વળ ખાય છે

9. ચિંતન-મૌલિકતા

10. ચિંતન-આતમ ખોજ અલખ જગાવ

11. હું ઉભો છું

12. ચિંતન-વિકાસ પર વિમર્શ

13. ચિંતન-માતૃભાષા

14. ચિંતન-વૈચારીક પતન

15. ચિંતન-પહોંચાડો એ પ્રત્યેક લંપટ,આવારા,કાયર,હરામી,નરાધમો સુધી જે પોતાને ક્ષત્રિય કહેવડાવે છે અને અને સ્ત્રી નું સન્માન જાળવી શકતો નથી.

16. ચિંતન

17. ચિંતન-પ્રસિદ્ધિ હંમેશા જવાબદારીઓ વધારતી હોય છે

18. ચિંતન-વિચારો ની પ્રચંડ શક્તિ થી અસંભવ લાગતા કાર્યો પણ સરળતા થી કરી શકાય છે.

19. ચિંતન-શું રાજપુતો માત્ર યોદ્ધા જ હતા…?

20. ચિંતન-શક્તિ નું મહત્વ

21. કાળ ની થપાટ ભાગ-3

22. કાળ ની થપાટ ભાગ-2

23. કાળ ની થપાટ

24. ચિંતન-અસ્તાંચલની છેલ્લી જ્યોત