Author Archives: દિવ્યરાજસિંહ સરવૈયા

બંટી કરે બબાલ – (ભાગઃ ૧)

Standard

-નટવર મહેતા

આજનો દિવસ જ મારા માટે ખરાબ ઊગ્યો હતો. એક તો સવારે સવારે ઉઠવામાં મોડું થયું. હજુ તો શાવર લેવાનો બાકી હતો ને રાઈડ આવી ગઈ. પેંટ પર જલ્દી જ્લ્દી શર્ટ ચઢાવી બહાર આવી ગયો ને ઉતાવળમાં લંચ બેગ લેવાની પણ ભુલાય ગઈ.

‘નટુભાઈ…!! આવું રોજને રોજ આપણને નો હાલે…!!’ રાઈડ આપતો હતો એ મનુ માવાણી મ્હોંમાં માણિકચંદ વાગોળતા વાગોળતા બોલ્યો, ‘તમે તો ભઈસાબ રોજ રોજ બહુ હોર્ન મરાવો છો ને રાહ જોવડાવો છો!’ બારીનો કાચ ઉતારી એણે રોડ પર પિચકારી મારી.

‘સો…રી…! હોં મનુભાઈ!!’ હું વાનમાં અંદરની સીટ પર ગોઠવાતા બોલ્યો.

‘હવે જો આવું પાછું થાસે તો પછી તમે બીજી રાઈડ ગોતી લે’જો! મારે તમે કંઈ એકલા જ નથી. આ પાંચ પાંડવોને પણ સાચવવાના છે. એમને જોબ પર મોડું થાય તો એમનો ધોળિયો બોસ તો અડધા કલાકનો પગાર કાપી લે છે….!!’ મનુએ પાછળ ફરી વાનમાં બેઠેલ પાંચેય તરફ નજર કરી હસીને કહ્યું. એ પાંચમાંના બે જણ તો હજુ ય ઝોકાં ખાતા હતા. મને ય ઊંઘ તો આવતી જ હતી.

હું અહિં ગાર્ડન સ્ટેટ ન્યુટ્રીશનલ ઈનકોર્પોરેશનમાં કામ કરું છું. જોબ પર આખો દિવસ પાવડર રૂમમાં કામ કરી કરીને થાકી ગયો…કંટાળી ગયો…બળ્યું અમેરિકા…!! હવે શું થાય ધોબીનો કૂતરો ન ઘાટનો….ને ન ઘરનો….!! સાંજે ફરી એ જ મનુ માણિકચંદની રાઈડમાં ઘરે આવ્યો. આજે શુક્રવાર એટલે મન્યાને રાઈડના વીસ ડોલર આપ્યા. મારો બેટો મન્યો…! અમેરિકામાં પણ માણિકચંદ ખાઈને ફાવે ત્યારે રોડ પર પિચકારી મારવાની મજા લે છે!! ઘરે આવ્યો ત્યારે જ ખ્યાલ આવ્યો કે સવારે ઉતાવળમાં ઘરની ચાવી લેવાનું તો ભુલી જ ગયેલ. હવે…?? પછી યાદ આવ્યું કે મારી ભારેખમ ભાર્યાનો આજે ડે-ઓફ એટલે એ ઘરે જ છે. મેં ઘરના કોલબેલનું બટન દબાવ્યું….

– હા…ઉ… હા…ઉ… હા…ઉ… હા…ઉ…!!

માર ઘરમાંથી કૂતરાનો ભસવાનો અવાજ આવ્યો.

-મારૂં બેટું આ તો ગજબ થઈ ગયું!! આ કોલબેલ કોણે બદલ્યો?!

મેં ફરી બટન દબાવ્યું…

– હા…ઉ… હા…ઉ… હા…ઉ… હા…ઉ…!! મારા ઘરમાંથી કૂતરાના ભસવાની પાછળ પાછળ એક સ્ત્રીનો ઘોઘરો અસંમજસ અવાજ પણ સંભળાયો. એ મારી મધુનો જ હતો.

મારી જિજ્ઞાસાનો ફુગ્ગો મોટોને મોટો થવા લાગ્યો. બારણામાં લગાવેલ દૂરબીનમાંથી મેં ઘરમાં જોવાનો પ્રયાસ કર્યોઃ આ તે શી ગરબડ છે?! એક તો એ દૂરબીન થોડી ઉંચાઈએ હતું અને હું રહ્યો માંડ ચાર ફુટ બે ઈંચ..!! અંદર શું થઈ રહ્યું છે એ જોવા માટે બારણાને ચિપકીને પગના પંજા પર ઊંચા થઈ મેં ફરી અંદર જોવાનો મરણિયો પ્રયાસ કર્યો ને મધુએ ધડામ કરતું અચાનક બારણું ખોલી નાંખ્યુ અને હું મધુના ચરણકમળમાં ફ્લોર પર ફેલાઈ ગયો. સાષ્ટાંગ દંડવત્!! ધડામ કરતો ચટ્ટોપાટ ઓન ધ ફ્લોર…!! વુડન ફ્લોર…!! મારી આ અજબ પ્રક્રિયા નિહાળી એક નાનકડું સફેદ પ્રાણી હાઉ …હાઉ…કાંઉ..કાંઉ…વાંઊ… વાંઊ જેવાં વિચિત્ર અવાજો કરતું અંદરના બેડરૂમમાં જતું રહ્યું. મારા ચહેરા પર નાક સહુથી આગળ પડતું છે એટલે અઢી ઈંચનું નાક પહેલાં ફ્લોર પર ટિચાયું અને પાછળ પાછળ મારા નાનકડા કપાળે સાથ આપ્યો. નાકમાંથી લોહીનું ઝરણુ વહેવા લાગ્યું અને ગેસ પર ફુલકા રોટલી ફુલે એમ કપાળ પર ટેકરો ફુટી નીકળ્યો….બે મિનિટ પછી મને ભાન આવ્યું કે હું મારા જ ઘરના લિવિંગ રૂમમાં મોટા કાચબાની માફક પેટ પર તરફડતો હતો !!

‘આ શું છે….!?’ મધુ બરાડી, ‘આ શું છે….!? આવું તે કંઈ થાય…!?’ એના અવાજમાં ભારોભાર ગુસ્સો હતો. મારા તરફ ધ્યાન આપવાને બદલે મને ટેકો આપી ઉભો કરવાને બદલે એ પેલા પ્રાણીની પાછળ પાછળ હાથણીની માફક ધસી ગઈ!

સંસાર અસાર છે…ને આ સંસારમાં મારૂં કોઈ નથી એમ માની હું જ જાતે પોતે મારા પોતાના પગ પર જેમ તેમ ઉભો થયો અને મધુ હાથમાં નાનકડા પ્રાણીને તેડીને હસતી હસતી લિવિંગ રૂમમાં આવી.

‘ન…ટુ..!! તેં તો બિચારા બંટીને ગભરાવી મુક્યો..!! યુ સ્કેર હિમ…!!’

બંટી મારા તરફ જોઈ જોઈને જોરથી જોરથી ભસવા લાગ્યો…

– હા…ઉ… હા…ઉ… હા…ઉ… હા…ઉ…!!

મને પણ એના તરફ જોઈને જોરથી ભસવાનું મન થઈ આવ્યું… પણ પછી યાદ આવ્યું કે મને તો ભસતા આવડતું જ નથી. મારે ભસવાની જરૂર નથી. મારે તો બરાડો પાડવાનો છે: ‘…ચુ…ઉ…ઉ…ઊ…ઊ…પ…!!’ મેં અદનાન સામીની જેમ મોટેથી બુમ પાડવાનો પ્રયાસ કર્યો પણ છેલ્લાં કેટલાંક સમયથી મોટેથી વાત કરવાની આદત છુટી ગયેલ એટલે હિમેશ રેશમિયા જેવો તીણો સુર નાકમાંથી નીકળ્યો…

‘નો…નો…નો…બંટી…!! ડોન્ટ વરી…!! ઈટ્સ ઓકે…!! ઓકે….!!’ મધુએ સાચવીને બંટીને ફ્લોર પર મુકતા મુકતા કહ્યું. ‘નટુ, તું શું આવા ચિત્ર-વિચિત્ર ચાળા અને અજીબો-ગરીબ અવાજ કરે છે…!?’

ફ્લોર પર બંટી મધુની બાજુમાં ઉભો રહી મારા તરફ સાશંક નજરે નિહાળી રહ્યો હતો અને ધીરે ધીરે ઘુરકતો હતો કે પછી મધુ શ્વાસ લેતી હતી એનો ઘુરકાટ હતો મને કંઈ સમજ પડતી ન્હોતી !!

‘આ શું છે…?!’ મારી પીડા દબાવી મેં ગુસ્સે થવાનો પ્રયત્ન કરતા કહ્યું.

‘બં…ટી…!! છેને ક્યુટ…!?’ મધુએ મારા તરફ તુચ્છ નજર કરતાં રૂઆબથી કહ્યું.

માંડ માંડ એક ફુટ બાય સવા ફુટનું ચાર પગનું સફેદ વાળવાળું જનાવર બંટી નામનો કૂતરો હતો..એ તો બરાબર…પણ મારા ઘરમાં એ શું કરતો હતો?? ને શા માટે ભસતો હતો..?? એના કપાળ પર એટલા બધાં વાળ હતા કે એની આંખ મને દેખાતી ન્હોતી. નહિતર હું એની આંખમાં આંખ પરોવી એને ભસ્મ કરી દેત…!! વાળ પાછળ આંખો સંતાડી બંટી પણ કદાચ એવાં જ વિચારો કરતો હોય એમ મને લાગ્યું.

‘આ બંટી હવેથી આપણા ઘરે જ રહેશે…!!’

‘શું…ઉં…ઉં…ઉં…?!’ મારાથી એકદમ મોટેથી પુછાય ગયું. ને માંડ માંડ શાંત પડેલ બંટી પાછો મારા તરફ નિહાળી ફરી હા…ઉ… હા…ઉ… હા…ઉ… કરવા લાગ્યો.

‘તું ભાઈસા’બ સખણો રહેશે…?!’ મધુએ મારા પર ફરી ગુસ્સે થતાં કહ્યું… પછી એણે બંટીને પ્રેમથી ઉંચકી લીધો, ‘નો…દીકુ…નો…બકા…ઈટ્સ ઓકે…!! ઈટ્સ ઓકે…!!’

‘પણ આ….???’

મારી વાત અધડેથી કાપતા મધુ બોલી… ‘….આ બંટી મને મારી ફ્રેંડ ફ્લોરાએ ગિફ્ટમાં આપ્યો છે!’ બંટી પર વ્હાલથી હાથ ફેરવતા ફેરવતા એ બોલી, ‘હાઉ ક્યુટ હી.!! પેટ સ્ટોરમાં લેવા જાવો તો થાઉઝંડ ડોલરમાં પણ આવો ક્યુટ બંટી ન મળે!’

‘પણ તારે મને કહેવું તો જોઈતું હતું…!’

‘હું તને સરપ્રાઈઝ આપવા માંગતી હતી…!’

-અરે…! તારાથી મોટી બીજી સરપ્રાઈઝ શી હોય શકે દુનિયામાં…!? પણ હું કંઈ ન બોલી શક્યો.

વાળ પાછળ ચુંચી આંખે બંટી મને જોઈ રહ્યો હતો. ને મુંઝાઈ મુંઝાઈને હું એને…!! થોડો વખત આમ જ અમારી નૈનસે નૈન મિલાઓની રમત ચાલી…!

ટ્રીન…ટ્રીન…ટ્રીન.. ..એટલામાં ફોનની રિંગ વાગી.

‘હ…લ્લો….!’ મેં ફોન ઉપાડ્યો.

‘મિ ફ્લોરા…!’ સામે છેડે મધુની સખી ફ્લોરા હતી, ‘કોમૉ એસતાસ…!’ ફ્લોરા સ્પેનિશ હતી.

‘વેઈટ, આઈ વીલ ગિવ ટુ મધુ!’ મેં મધુને બુમ પાડી, ‘મ….અ…ધુ..ઉઉઉ…!’ ને મારા કરતાં બંટીએ મોટેથી બુમો પાડવા માંડી: હા…ઉ…હા…ઉ….હા…ઉઉઉ!!!!

‘હ…લો ફ્લોરા…!’ મધુએ ફોન લીધો, ‘હાઉ આર યુ…?’

‘……………….’

‘યસ…યસ…બંટી ઈસ ફાઈન…!! નો…નો…! હિ ઈસ ઓકે વિથ બંટી…! યા…યા…!! હિ લવ્સ બંટી…!!’

‘……………….’

‘યુ મીસ બંટી…!’

‘……………….’

‘ડુ યુ વોન્ટ ટુ ટોક વીથ બંટી…? આઈ વિલ ગીવ ટુ બંટી…!!’

-તો ફ્લોરા બંટીની મા હતી…

‘કમ ઓન બંટી!! ટોક ટુ ફ્લોરા…!!’ બંટીને પ્રેમથી ઉંચકીને મધુએ કોડલેસ ફોનનું રિસિવર બંટીના મ્હોં-કાન પાસે ધર્યું.

‘……………….’

– હા…ઉ…. હા…ઉ…. હા…ઉ…. હા…ઉ….!!

બંટીએ ફ્લોરા સાથે વાત શરૂ કરી દીધી. બંટી કોણ જાણે કેવી રીતે એના નાનકડા શરીરમાંથી આવડો મોટ્ટો અવાજ કાઢી શકતો હશેઃ હા…ઉ…. હા…ઉ…. હા…ઉ…. હા…ઉ….!! મધુના હાથમાંથી બંટીએ છટકવાની કોશિષ કરી. કદાચ, એ ફોનમાં ઘુસી ફ્લોરા પાસે જવા માંગતો હતો!! એને સાચવવા જતાં મધુએ ફોનનો હેંડસેટ પાડી નાંખ્યો. ફ્લોર પર પડતાની સાથે જ એના સ્પેરપાર્ટ છુટા પડી ગયા. એ તુટી ગયો. ચાલો.!! ફોનનો ખર્ચો વધાર્યો..!! મેં ક્ષત-વિક્ષિત થઈ ગયેલ રિસીવરની લાશના અંગ ઉપાંગો ભેગાં કરી ફરી જોડવાના વ્યર્થ પ્રયાસો કરવા માંડ્યા. બંટી હજુ મારા તરફ સાશંક નજરે નિહાળી રહ્યો હતો. મને એના પર ખુબ જ ગુસ્સો આવતો હતો. એક તો આવતાની સાથે જ એણે મારા જ ઘરમાં મને ભોંય ભેગો કરી દીધો હતો. બંટીની પાછળ કોઈ ચોક્કસ જગ્યાએ જોરદાર લાત મારવાની મને તીવ્ર ઈચ્છા થઈ આવી…! ધીરેથી ચાલીને હું એની પાછળ બરાબર ઉભો રહ્યો. પણ એ ફરી ગયો. મેં ઝડપથી મારી પોઝિશન બદલી. મારી સર્વ તાકાત એકત્ર કરી સોકર-ફુટબોલનો ખેલાડી પેનલ્ટી કિક મારે એવાં ધ્યાનથી, જમણા પગથી , જોર કરી મેં લાત ઝીંકી જ દીધી…પણ હાય રે નસીબ…! ચપળ બંટી ત્વરાથી ખસી ગયો…! અને મારો પગ લિવીંગ રૂમમાં વચ્ચે મુકેલ ભારેખમ કોફી ટેબલના મજબુત પાયા સાથે જોરથી અથડાયો…!

‘ઓય….. ઓય….. ઓય….. ઓય….’ અસહ્ય પીડાને કારણે મારાથી રાડ પડાય ગઈ. એક પગે હું ભાંગડા કરવા લાગ્યો. બંટીએ પણ એનો બેસુરો સુર મારા સુરમાં મેળવ્યો… હા…ઉ…. હા…ઉ…. હા…ઉ…. હા…ઉ….!!

‘વોટ હે…પં…ડ દીકુ…!?’ અંદરથી મારી ભાર્યા દોડતી દોડતી આવી. હું રાજી થયો. પણ એ તો ગઈ સીધી બંટી પાસે…!! મારા જમણા પગનો અંગુઠો સુજી ગયો.

સા….એ બીજી વાર મને ઘાયલ કરી નાંખ્યો. બંટી આજે તો મને છેતરી જ ગયો. હવે હું પગથી માથા સુધી ઘાયલ થઈ ચુક્યો હતો. પીડાનો માર્યો કરાંઝતો હું સોફા પર બેસી પડ્યો. દર્દને કારણે મારાથી ઊંહકારા નીકળી જતા હતા. અને બંટી ઝુલ્ફા પાછળ એના નયનો સંતાડીને મારા તરફ વિજયી નજરે નિહાળી રહ્યો હતો. હું આખો દિવસનો થાકેલ હતો. વળી બે બે વારનો ઘાયલ!! આપને મારી પીડાની શી ખબર! ઘાયલકી ઘાયલ જાને!! સોફા પર જ બેઠાં બેઠાં મેં મારી આંખો બંધ કરી. અને મને સરસ મજાનું ઝોકું આવી જ ગયું.

-અ હા…હા…હા…હા….!! કેટલું સારું લાગી રહ્યું હતું…..!!

મારા દુઃખતા અગુંઠા પર કોઈ ઠંડુ પાણી રેડી રહ્યું હતું…! મારી પીડામાં મેં રાહત થતી મહેસુસ કરી..!! કોઈ મારા પગ પખાળી રહ્યું હતું!! લગ્ન વખતે મારી સાસુએ મારા પગ ધોયા હતા…પખાળ્યા હતા…ત્યારબાદ કોઈએ પણ પાદ પ્રક્ષાલન કર્યું ન્હોતું!! જરા વધુ ભીનું ભીનું લાગતા મારી આંખો એકદમ ખુલી ગઈ…! હું ચમકીને એકદમ જાગી ગયો. અને મને નરી વાસ્તવિકતાનું ભાન થયું: સા…..બંટી એનો પાછલો પગ મારા ઘાયલ પગ પર ઊંચો કરી ગયો હતો..!! એના પેશાબ વડે મને પવિત્ર કરી ગયો હતો…!! એક તો અગુંઠાની પીડા…અને ઉપરથી બંટીના પેશાબની પિચકારી….!!

‘મ….ધુ….ઉ …ઉ….ઊ!!’ મેં મોટ્ટેથી બુમ પાડી. ક્રોધથી મારો અવાજ ફાટી ગયો ‘જો…ઓ..ઓ….!! તારા બંટીએ શું કર્યું…!? સા….એ મારા પર પેશાબ કર્યો…!!’

‘હા…હા….હા…!!’ હસતા હસતા મધુ લોટપોટ થઈ ગઈ. એને નિહાળી બંટી પણ એની પૂંછડી પટપટાવવા લાગ્યો અને ખુશ થતો થતો મારા તરફ જોવા લાગ્યો…! બંટી ખુશ હુઆ…!!

‘યુ નો નટુ…!’ મધુએ એના હાસ્ય પર માંડ કાબુ મેળવતા મેળવતા કહ્યું, ‘બંટી વોંટ ટુ ડુ ફ્રેંડશિપ વિથ યુ…! હિ લવ્સ યુ…!!’

‘તો….ઓ…ઓ…!? સો વો…ઓ…ટ…!?’ હું ચિઢાયને બોલ્યો, ‘હું શું કરું એમાં…!?’

‘દોસ્તી કરી લે એની સાથે…!!’ બંટી તરફ એક પ્રેમાળ નજર કરી મધુ રસોડામાં જતી રહી. પાછળ પાછળ એનો પ્યારો-દુલારો બંટી પણ એને પગલે પગલે રસોડામાં ગયો. જતાં પહેલાં મારા તરફ ઘુરકિયું કરવાનો એ ન ચુક્યો…!!

ઘાયલ તૈમુરલંગની માફક લંગડાતો લંગડાતો હું બાથરૂમ તરફ ગયો. બંટીએ ભીનો કરેલ મારો પેંટ મેં કાઢી નાંખ્યો. આ બંટીનું મારે કંઈ કરવું પડશે. પરંતુ, હું જાણતો હતો કે મારાથી કંઈ થઈ શકવાનું ન્હોતું!! આ બલા એમ કંઈ સીધે સીધી ટળવાની ન્હોતી. વળી મારા ઘરમાં મધુ આગળ મારૂં કંઈ જ ચાલતું ન્હોતું. મારા ઘરમાં એનો શબ્દ એટલે કે જાણે સોનિયા ગાંધીનો આદેશ…!! વળી એમાં એને બંટીનો સાથ મળ્યો. બાથરૂમના અરિસામાં હું મને નિહાળી જ રહ્યો…! મારા સપાટ કપાળ પર એક નાનકડો ટાપુ ઉગી નીકળ્યો હતો. મારૂં સુંદર નાક વંકાઈને વાંકુ થઈ ગયું હતું. શું હાલ બેહાલ થઈ ગયો હતો હું…!?

મને યાદ આવ્યું કે મારે શાવર લેવાનો તો બાકી જ છે. બંટીની બબાલમાં એ તો હું ભુલી જ ગયેલ. શાવર કર્ટન હઠાવી હું બાથ-ટબમાં પ્રવેશ્યો. મારા શાવર જેલની જગ્યાએ કોઈ ભળતી જ બોટલ હતી. મેં એ હાથમાં લીધી. ડોગ શેમ્પુ ફોર વ્હાઈટ ડોગ…!! મારા શાવર જેલની જગ્યાએ ડોગ શેમ્પુની બોટલ ગોઠવાઈ ગઈ હતી!! શાવર જેલ વિના જ ફકત પાણીથી શાવર લઈ જલ્દીથી ટુવાલ વિંટાળી હું બાથરૂમની બહાર આવ્યો. હજુ તો બાથરૂમની બહાર પગ જ મુક્યો ને ક્યાંકથી અચાનક બંટી ફૂટી નીકળ્યો… ને….મારા ટુવાલનો છેડો એનાં નાનકડા મ્હોમાં પકડી જોરથી ખેંચ્યો….ને…ટુવાલ છુટી ગયો…! ટુવાલ લઈને ઝડપથી બંટી ક્યાંક અલોપ થઈ ગયો. ને હું સાવ દિંગાબરાવસ્થામાં બુમો પાડવા લાગ્યો, ‘હે….એ..એ..ઈ…ઈ….ઈ…!! હે….એ..એ..ઈ…ઈ….ઈ…!!’

‘શું છે પાછું…?’ ધમ ધમ પગ પછાડતી મધુ કિચનમાંથી બહાર આવી. ને મને સાવ દિંગાબરાવસ્થામાં જોઈને જોરથી ચીખી, ‘ન…ટિ…યા…યા…યા…!! આ શું છે…!? તને કંઈ શરમ-બરમ છે કે નહિં….!! શેઈમ ઓન યુ…!! બંટીના દેખતાં બધાં કપડાં કાઢી નાંખ્યા…!!’

‘અ…રે…!! મારી માડી…!!’ મેં મારા ખાસ ખાસ અંગો સંતાડવાનો પ્રયાસ કરતા કહ્યું, ‘તારો બેટો બંટી મારો ટુવાલ ખેંચીને ભાગી ગયો…!!’

એટલામાં જ બંટી પાછો અમે પેસેજમાં ઉભા હતા ત્યાં મ્હોંમાં ટુવાલ લઈ એનું પરાક્રમ બતાવવા આવ્યો. એને નિહાળી મધુ બોલી, ‘….તે…ભાગે જ ને…!! એનો ટુવાલ તેં જો વાપરેલ…!! તને તારો ટુવાલ વાપરતા શું થાય…!?’

ભુલથી બાથરૂમમાં મુકેલ બંટીનો ટુવાલ વિંટાળી લીધેલ!! અરે…!! એ જ ટુવાલથી ઓ મેં મારૂં ગુલબદન લુંછેલ…!! હવે પાછો શાવર લેવો પડશે…!! પણ વોટર બિલ વધારે આવશે એમ વિચારી મેં બીજી વાર નહાવાનું માંડી વાળ્યું. હવે વળી બંટી પણ રોજ રોજ શાવર લેશે તો વોટરબિલ તો આમ પણ વધવાનું જ છેને…!! જલ્દી જલ્દી મારા રૂમમાં જઈ ક્લોઝેટમાંથી મારા કપડાં લઈ ઝડપથી પહેરી લીધાં…!! આમ કરવાથી હું પણ બંટીની માફક જ હાંફવા લાગ્યો..! ફક્ત મારી જીભ જ લટકતી ન્હોતી…!!

જેમ તેમ બે છેડા ભેગા કરી, બે-બે સેન્ટ બચાવી..! કુપનો કાપી-કાપી, કુપનોનું લાવી, સવારનું સાંજે અને સાંજનું બચાવેલ સવારે ખાઈ ખાઈને તાણી-તુસીને મેં આ દોઢ બેડરૂમનું હાઉસ લીધેલ…! ટીશર્ટ પહેરતાં હાથ ઊંચા કરીએ તો છતને હાથ સ્પર્શી જાય એટલી ઊંચી તો એની છત હતી! બેડરૂમમાં ક્વિન સાઈઝનો બેડરૂમ સેટ મુકતા બેડની આજુ-બાજુ માંડ દોઢ બે ફૂટની જગ્યા રહેતી હતી. મોટે ભાગે તો હું લિવિંગ રૂમમાં જ સુતો! મારા માટે મધુની બાજુમાં જગ્યા ન્હોતી રહેતી. વળી જ્યારે એ ઊંઘી જાય ત્યારે જાત જાતના સુરો એના નાક કાન ગળામાંથી નીકળતા હોવાથી મારી ઊંઘ ઉડી જતી. હવે એમાં આ બંટીનો ઘુરકાટ ભળવાનો…!!

-શું થશે હવે.મારૂં….!?

હું લિવિંગ રૂમમાં આવ્યો તો જોયું તો બંટી મહાશયે સોફા પર આસન જમાવ્યું હતું અને એઓશ્રી ટીવી પર ડિઝની ચેનલ નિહાળી રહ્યા હતા. ટીવી સ્ક્રિન પર પ્લુટોના પરાક્રમો નિહાળી ભવિષ્યમાં શું ધમાલ મચાવવી તેનું આયોજન કરી રહ્યા હતા. મેં રિમોટ કંટ્રોલ વડે ટીવી ચેનલ બદલી.

– હા…ઉ…. હા…ઉ…. હા…ઉ…. હા…ઉ….!! કિચન તરફ નિહાળી બંટીએ ફરિયાદ કરી.

‘અરે ભલા માણસ..!! વોટ રોંગ વિથ યુ…?!’ કિચનમાંથી જીભ લટકાવતી લટકાવતી ધમ ધમ કરતી મધુ બહાર આવી. મારા હાથમાંથી રિમોટ કંટ્રોલ છીનવી ફરી ડિઝની ચેનલ મુકી, ‘એને રોજ બેથી ત્રણ કલાક ટીવી જોવાની આદત છે. અંડરસ્ટેંડ….?!’ મારા તરફ એની ઝીણી ઝીણી આંખોના મોટાં મોટાં ડોળા તગતગાવતા મધુ ઘુરકી, ‘ઓ…ઓ…કે…!!’ પછી બંટી પર હાથ પસવારી બોલી, ‘ગુડ બોય… લ….વ…યુ….!!’

-મારો બેટો બંટી!! હવે મારે ટીવી પણ ન જોવાનું…!!

બંટીને ટીવી જોતો મુકી હું હળવેથી રસોડામાં ગયો. મધુ ભારે રસથી કુકિંગ બુકમાં જોઈ જોઈને કોઈ નવી જ વાનગી બનાવી રહી હતી!! ગેસના સ્ટવ પર મોટાં તપેલામાં કંઈ ઉકળી રહ્યું હતું. મેં તપેલી પરનું ઢાંકણ હળવેકથી હટાવી તપેલાંમાં નજર કરી તો હું ચોંકી ગયો. તપેલાંમાં મધુ કોઈ પ્રાણી બાફી રહી હતી!!

‘કીપ ઈટ ક્લોઝ…!’ મારા પર નજર પડતાં જ મધુ બરાડી…

‘આ શું છે…?!’ મેં ધીમેથી પુચ્છ્યું.

‘લો…બ…સ્ટ…ર…!!’ મધુએ એક એક અક્ષર છુટો પાડી મને સમજાવતા કહ્યું.

‘લોબસ્ટર…?!’ મારા આશ્ચર્યનો પાર ન રહ્યો.

‘હા…! લોબસ્ટર….!!’ ચોપડીનું પાનું ઉથલાવી મધુ બોલી, ‘બંટીને લોબસ્ટર બહુ જ ભાવે છે. એટલે મેં….’

‘કેટલા મોંઘા આવે છે લો..ઓ…ઓ…બસ્ટર…..??!’ મારી જીભ લોચા વાળવા લાગી.

‘આઈ નો!! ચાલિસ ડોલરનો એક…પણ વિકમાં હવે એક બે વાર તો લાવવા જ પડશે…!! બિચારા બંટી માટે….!!’

‘વિકમાં એ…એ…ક બે…વાર…?!’ મારી આંખોએ પહોળી થઈ ગઈ. સહેજ વધુ પહોળી થાત તો મારા બન્ને ડોળાં ઉછળીને લોબસ્ટરના તપેલામાં જ પડતે!! માંડ મારી જાત પર કાબુ રાખતા હું બોલ્યો, ‘બંટીના એકવારના ખાવામાં તો આપણુ વિકનું ખાવાનું થઈ જાય…!’ મારાથી ગણતરી થઈ ગઈ.

‘સો વોટ…?! આવો ક્યુટ બંટી પણ ક્યાં એમને એમ ફ્રી મળવાનો છે ?? સાવ મફતમાં…!!’

‘તને ખબર તો છે ને કે મને સી ફુડની એલર્જી છે તે…?’ મેં બીજ દલીલ કરી.

‘તારા માટે તો મેં ખીચડી ભાજી ક્યારની બનાવી નાંખી છે. પણ મને હમણા બંટી માટે આ ડીશ બનાવી લેવા દે…! હજુ દશ મિનિટ માટે બોઈલ્ડ કરી પછી ફિફટી ગ્રામ બટર લગાવી પોણા પાંચ મિનિટ મેરીનેટ થવા દેવાનું છે…!’

મધુની વાતો સાંભળી મારી તો ભુખ જ મરી ગઈ. આ બંટીની બબાલમાંથી કેમ છુટવું…! મને કંઈ સમજ પડતી ન્હોતી. પગમાં સેંડલ લગાવી હું ઘરની બહાર નીકળ્યો. માર ઘરની નજીકમાં એક નાનકડો પાર્ક છે ત્યાં હું કોઈ કોઈ વાર વોક લેવા જાઉં છું.

-થિંક પોઝિટિવ..!!બી પોઝિટિવ…! મેં માર મરકટ મનને ટપાર્યું. હું પાર્ક તરફ અસમંજસ ચાલે ચાલી નીકળ્યો. ઓગષ્ટ મહિનાની ખુશનુમા સાંજ હતી. પાર્કમાં ઘણા આમ તેમ ટહેલતા હતા. પ્લે પ્લેઈસમાં થોડાં બાળકો રમતા હતા અને રમવા કરતા અવાજો વધુ કરતા હતા. કેટલાંક માણસો પોતાના કૂતરાને લઈને ફરવા આવ્યા હતા તો કેટલાંક કૂતરા માણસોને ફરાવવા આવ્યા હતા…!! હું મારી વિંટબણાના વિચારોના વમળમાં અટવાતો અટવાતો ખોવાયેલ ખોવાયેલ ચાલી રહ્યો હતો. એટલાંમાં કૂતરાના સામુહિક ભસવાના અવાજોએ મને વર્તમાનમાં લાવી દીધો. મોટે ભાગના શ્વાનો મારા તરફ નિહાળી સમુહમાં ભસી રહ્યા હતા. આ પણ બંટીના જ સગા-વ્હાલાઓ લાગતા હતા. એક જાડી હિંડબાછાપ કાળી હબસણનો કદરૂપો કાળિયો કૂતરો તો મારી નજદીક આવવા ભારે જોર લગાવી રહ્યો હતો. અને જાડી જોર કરી એ બુલડોગને મારાથી દુર કરવાના સર્વ પ્રયાસ કરતી કૂતરા કરતાં વધારે હાંફી રહી હતી. લોહચુંબક તરફ જેમ ટાંકણીઓ ખેંચાય આવે એમ નાના-મોટાં, જાડાં-પાતળા, કાળા-ધોળાં સર્વે કૂતરાંઓ મારા તરફ આકર્ષાય રહ્યા હતા. એક નાનકડું પુડલ તો છેક મારી પાસે આવી મને સુંઘીને ડરીને દુર જઈને જોર જોરથી ભસવાનો પ્રયત્ન કરતું હતું પણ એના મ્હોંમાંથી અવાજ જ નીકળતો ન્હોતો. કૂતરાં સાથે આવેલ નર-નારીઓ કૂતરાં કરતાં વધુ કૃધ્ધ નજરે મને નિહાળી રહ્યા હતા.

‘ઓ…ઓ મેન…ગો હોમ…! ટેઈક એ શાવર….!!’ હિપોપોટેસની મોટીબેન હોય એવી એ હબસણે હાથણી જેવાં અવાજે મને જોરથી કહ્યું, ‘યુ સ્ટિંક….!!’

-હવે મને બત્તી થઈ…! બંટીના ટુવાલથી મેં મારૂં શરીર લુંછેલ એટલે બંટીની ગંધથી હું તરબતર થઈ ગયો હતો. સર્વ કૂતરાઓને પણ એ અચંબો થયો કે આ માણસના શરીરમાંથી અદ્દલ કૂતરાની ગંધ કેવી રીતે આવે…! માણસના સ્વરૂપમાં શ્વાન….!! દરેક કૂતરાંને એ સંશોધનમાં ઊંડો રસ પડ્યો હતો…ને બધાનાં મ્હોંમાંથી લાળ ટપકતી હતી. જલ્દી જલ્દી લંગડાતો લંગડાતો હું મારા ઘર તરફ ભાગ્યો. મારા ઘાયલ શરીરની પીડા પણ હું ક્ષણભર તો વિસરી ગયો. ઘરનું બારણું અંદરથી બંધ હતું. મેં કોલબેલ વગાડ્યો.

– હા…ઉ…. હા…ઉ…. હા…ઉ…. હા…ઉ….!! બંટી ભસવા લાગ્યો.

થોડીવાર રહીને મારી રંભાએ ગુસ્સાથી બારણું ખોલ્યું, ‘તને ચાવી લઈ જતાં શું ગોદો વાગે છે?? બિચારા બંટીની માંડ માંડ આંખો મળી હતી. તેં એની ઊંઘ ઉડાડી દીધી.’ બંટી પર હાથ પસવારતા એ બોલી, ‘એક તો એના માટે નવી સવી જગ્યા. માંડ એને ઊંઘ આવી ને એમાં તું ટપકી પાડ્યો…!!’ બંટીને વ્હાલ કરતાં એ બોલી, ‘ગો ટુ સ્લિ…પ…બેબી…!! ગુડ બોય….!!’ બંટીને ધીમે ધીમે થપકારતાં એ કલિસનું ગીત એના બેસુરા રાગે ગાવા લાગી, ‘માય મિલ્ક શેઈક બ્રિંગ્સ ઓલ ધી બોયસ ઈન ધ યા…યા….યા…ર્ડ….!!’ નવી જ લાવેલ સુંવાળી બ્લેંકેટ પર બંટી મહોદયે લંબાવ્યું હતું અને સુવાનો પ્રયત્ન કરતા હતા.

-ઓ….હ…ગો….ડ…!! મારાથી એક ઊંડો નિઃસાસો નંખાઈ ગયો. અને એ સિવાય બીજું હું કરી પણ શું શકું…!? બંટીને સુવરાવી મધુ મારી પાસે આવી, ‘ભાણુ કરું છું તારૂં… જમી લે…!’

‘તું પણ જમવાનીને…?’

‘મેં તો બંટીને કંપની આપી !! એને મેં રાંધેલ બટરસ્કોચ લોબસ્ટર ખુબ જ ભાવ્યા. મોટો લોબસ્ટર આખે આખો પટ પટ ખાઈ ગયો. હી વોસ સો હે…પી…!!’

-બટ આઈ એમ વેરી અનહેપ્પી….! પણ મારાથી કંઈ બોલી ન શકાયું. ઠરી ગયેલ ખીચડી અને બેસ્વાદ ભાજીના લુસ લુસ કોળિયા મેં જેમ તેમ ગળે ઉતાર્યા. મારે સામ દામ દંડ ભેદથી…રાહુલ, સોનિયા-મનમોહનની નિતીથી પગલાં ભરવા જરૂરી હતાઃ આ બંટીની બબાલથી બચવા…બંટીની બબાલથી છુટવા…!!

‘જો ડા…આ…ર્લિં…ગ…!!’ ડાર્લિંગ શબ્દને મેં થાય એટલો સુંવાળો કરતાં કહ્યું, ‘તું સમજ…!!ડિયર…!!’ જમ્યા પછી બધાં વાસણ સાફ કરવાની શરૂઆત કરતાં કહ્યું, ‘તું સમજ જરા. આ બંટી આપણને ના પોસાય…!’

‘કેમ ન પોસાય…?!’ મારૂં બરાબર સાફ કરેલ તપેલું સિંકમાં પાછું મુકતા મધુ બોલી, ‘આ તપેલું બે વાર સાફ કર! એમાં બંટી માટે રસોઈ બનાવવાની છે.’ રોજ બધાં વાસણો સાફ કરવાની કામગીરી મારે જ શિરે હતી.

‘એનો ખર્ચો કેટલો…?’

‘ખર્ચો શાનો…?! એવું લાગે તો વિકમાં બે વાર તું ઓવરટાઈમ કરજે…!’

‘પણ બંધ ઘરમાં બંટી રહેશે તો ગંધાશે…!’ પછી એના તરફ ફરી હું એને સમજાવતા બોલ્યો, ‘હાલે તો સમર છે એટલે વિંડો ખુલી રહે પણ વિંટરમાં…બારીઓ બંધ રહેશે તો ગંધાશે…!!’

‘એ તો પછી ટેવ પડી જશે….!! મને તારી પડી જ ગઈ છે ને…?!’ ધીમે ધીમે મરકતા મધુ બોલી, ‘મેં કદી ફરિયાદ કરી છે એની…?!’

‘પણ…’ મેં વિનવણીનું મોણ નાંખતા કહ્યું, ‘એની કેટલી કાળજી રાખવી પડશે…!’

‘આઈ નો…! વિ વિલ મેનેજ…! યુ નો આખા અમેરિકામાં દરેક ઘરે કોઈને કોઈ પ્રાણી પાળેલ હોય છે…!’

-આપણી ઘરે એક તું છે એ કંઈ ઓછું છે…?! પણ મારે વધુ ભડકો સળગાવવો ન્હોતો. હું મૌન મૌન વાસણો સાફ કરતો રહ્યો. મધુએ એની બંટીની વકિલાત આગળ વધારતા કહ્યું, ‘ગઈ કાલે સીએનએન પર પેલો આપણો ઈંડિયન ડોક્ટર સંજય ગુપ્તા પણ કહેતો હતો કે પાળેલ પ્રાણી પર હાથ પસવારીએ તો આપણુ બ્લડ પ્રેશર વગર દવાએ પણ કાબુમાં રહે!’

-પણ મારૂં તો બે કલાકમાં બમણું થઈ ગયું એનું શું….?!

‘પ્રાણીઓ આપણી લાગણી સમજે…! નિર્દોષ પ્રાણી આપણને જીવવાનું બળ પુરૂં પાડે. એની કોઈ ખોટી માંગણીઓ નહિં…!!’

-બસ લંચને ડિનરમાં લોબસ્ટર જોઈએ….!

‘….અને વિચાર તો કર…! આપણે ક્યાં બંટી માટે એક સેંટનો પણ ખર્ચ કરવો પડ્યો…??! સાવ મફતમાં મળ્યો છે બ્યુટિફુલ બંટી..!!’

-મફતમાં મળેલ મોન્સ્ટર….!

‘સમજ જરા…!’ એની વાતો વડે એ મને આંજી દેવાનો પ્રયત્ન કરતી હતી, ‘વળી બંટી ઘરમાં હોય તો મોંઘી દાટ સિક્યુરીટી સિસ્ટમ લગાવવાની જરૂર જ નહિં…!’

-આવડું અમસ્તું કૂતરૂં શું સિક્યુરિટી કરવાનું…?! એને જ ચોર પહેલાં ઉપાડી જશે…!

હજુ વધુ ફાયદાઓ ગણાવે એ પહેલાં જ એનો બેટો બંટી ધીમેથી રસોડામાં પ્રવેશ્યો. આળસ મરડી પણછની જેમ એનુ શરીર તાણ્યું. મારા તરફ એક ઉડતી નજર કરી રોફથી એ મધુ પાસે ગયો.

‘ઉઠી ગયો બકા..?!’ મધુએ એને ઉંચકી લીધો. પછી એના હોઠોં સાથે હોઠ મેળવી જોરદાર ફ્રેંચ કિસ કરી!! બંટીએ પણ એની લાંબી લાંબી પાતળી પાતળી સુંવાળી જીભ મધુના કાચ પેપર જેવાં ખરબચડાં ગાલો પર ફેરવી!! પણ એનાં મ્હોંમાં જરૂર કોઈ વિચિત્ર સ્વાદ આવી જતાં જોરથી છીંક ખાધી…!!

-ઈં….છી…છી….ઈં….ઈ….

‘બ્લેસ યુ…!’ મધુએ ફરી બન્ને હાથથી જોરથી પકડી એનું મ્હોં પાસે લાવી પ્યારી પપ્પી કરી, ‘ડુ યુ વોંટ ટુ ગો આઉટ…?! યુ વોંટ ટુ ગો આઉટ…?!’

-આંઉ….આંઉ….આંઊ…આંઊં…આંઊ…ઊ…ઊ…કરતો બંટી પૂંછડું પટપટાવવા લાગ્યો. મધુએ એને નીચે ઉતાર્યો. ગળામાં સુંવાળો પટો બાંધ્યો. એની સાથે પાતળી દોરી હતી તેનો છેડો પકડી બારણું ખોલી બંટીને બહાર દોર્યો. પછી મારા તરફ નિહાળી બંટીને કહ્યું, ‘સે…ગુડ બાય ટુ નટુ….!!’ પણ બંટી તો મને છેક અવગણી બહાર દોડી ગયો. કદાચ, લોબસ્ટરનું એનાં પેટમાં ભારે દબાણ હશે. મધુ પણ એની પાછળ પાછળ ઘસડાતા પગે ઘસડાઈ…! બન્નેના જવાથી મારા ઘરમાં જરા શાંતિ થઈ. પણ મારી મુંઝવણ તમને શી રીતે સમજાવું…એ તો બંટી જેવી બલા સાથે પનારો પડે તો જ તમને ખ્યાલ આવે.

દુઃખતા પગના અંગુઠા પર બેનગે એકસ્ટ્રા સ્ટ્રેંથ ઓઈંટમેંટનું માલિસ કરતાં કરતાં મેં ટીવીની ચેનલો બદલવા માંડી. ટીવી પર પણ બધે જ કૂતરાં-બિલાડાના કાર્યક્રમો આવી રહ્યા હતા…!! મારૂં બસ ચાલે તો આખી અવનિ શ્વાન વિહોણી કરી નાંખુ….!!દશ પંદર મિનિટ પછી બંટી અને બલા બન્ને ઘરે પાછા આવ્યા. બંટી હળવો થઈ ગયો હોય એમ મને લાગ્યું મધુએ બાંધેલ પટ્ટો છોડ્યો એટલે એ સીધો એનાં નવા નવા બ્લેંકેટ પર જઈને ચાર ટાંટિયા છત તરફ ઊંચા કરી સુવાની કોશિષ કરવા લાગ્યો. મધુએ પણ બકાસુરની માફક મોટ્ટેથી બગાસું ખાધું…! જાત જાતના ચિત્ર-વિચિત્ર અવાજો કર્યા…! એ પણ બેડરૂમમાં ગઈ અને એનાં નાક, કાન ગળાનાં વાંજિત્રો સજાવી, સુર મેળવી નસકોરાં વગાડવાનો પ્રયાસ કરવા લાગી અને થોડી જ વારમાં એનો ઘોરવાનો ઘરઘરાટ આખા ઘરમાં ગુંજવા લાગ્યો…!!(આ ઘરઘરાટ વિશે આપને ક્યારેક વધુ કહીશ)

આખી દુનિયામાં હું જ એક કમનસીબ જાગતો હતો. નવ-સવા નવ થવા આવ્યા હતા. મારી તો જિંદગીભરની ઊંઘ ઉડી ગઈ હતી. મેં ફરી ટીવીના રિમોટ સાથે રમવા માંડ્યુ. સીએનએન પર લેરી કિંગ લાઈવમાં ઓ. જે. સિમ્પસન ઈન્ટરવ્યુ આપી રહ્યો હતો. ઓજેએ એની પત્નીને પતાવી દીધી હતી…! પોતાની પત્નીનું ઠંડે કલેજે ખૂન કર્યું હતું….! બધાં એ જાણતા હતા…ખૂન કર્યા પછી ટીવી પર એને ભાગતા લાઈવ બતાવેલ…!! છતાં પણ એ નિર્દોષ છૂટી ગયો હતો…!! પછી તો એણે એના પરથી પુસ્તક પણ લખી નાંખ્યું: “ઈફ આઈ ડીડ ઈટ…!!” એવો ઓજે આજે લેરી કિંગ લાઈવમાં વાત કરી રહ્યો હતો. અને લેરી ઓજે પાસેથી પોતાની નવી સવી પત્નીને મારવાનું શીખી રહ્યો હતો. મને પણ રસ પડ્યો…! કદાચ, મને ઓજેમાંથી પ્રેરણા મળે તો બંટી અને બલા બન્નેને બતાવી દઉં …. પતાવી દઉં…!! લેરી પણ ઓજેથી અંજાય ગયો હતો. પ્રોગ્રામ જોતાં જોતાં સોફા પર ધીરે ધીરે મેં પણ લંબાવી દીધું અને ક્યારે ઊંઘી ગયો એની મને જાણ પણ ન થઈ. સોફામાંથી હું સીધો સીએનએન પર લેરી કિંગ સામે ગોઠવાય ગયો.

‘સો..ઓ…નાતુ…!’ લેરીએ એના ઘોઘરા અવાજે મારી સાથે વાત શરૂ કરી, ‘હાઉ યુ ડુઈંગ…!! હાઉ આર યુ….!?’

‘યુ સી લેરી…!! આઈ એમ નોટ નાતુ…!! આઈ એમ નટુ… નટુ…!!’

‘ઓ.કે…!! નાટુ…! હાઉ યુ ડીડ ધીસ…?!’

‘સિમ્પલ…! વેરી સિમ્પલ…!!’

‘યુ કિલ્ડ યોર વાઈફ્સ ડોગ…!??’

‘યય….સ્સ…! આઈ કિલ્ડ બંટી…! બંટી વોઝ એ સ્માર્ટ ડોગ…!! સાલ્લા કુત્તા….!!’

‘વ્હોટ ડીડ યુ સે…!?’ લેરી એના ચશ્મા સરખાં કરતાં ગુંચવાયો…

‘કુત્તા…! કુ…ઉ…ત્તા…આ..!!કુત્તા…!! યુ નો ડોગ…!?’ મેં એને સમજણ પાડતાં કહ્યું ‘આઈ રોટ ધીસ બુક ફોર ઓલ હસબંડ્સ ઈન ધ યુનિવર્સ….!’ મારા હાથમાંનુ પુસ્તક મેં ટીવી કેમેરા સામે ધર્યું બુકનું શિર્ષક હતું: આઈ કિલ્ડ માઈ વાએફ્સ ડોગ…!!

‘ઈંટરેસ્ટીંગ…!!’ લેરી બોલ્યો.

‘ડુ હેવ અ ડોગ…??’ મેં લેરીને પુચ્છ્યું.

ચશ્મા પાછળથી ડાઘિયા કૂતરાની માફક નજર ફેરવી ફેરવી મને જોવા લાગ્યો. પછી ઊંડો શ્વાસ લઈ એ બોલ્યો, ‘યુ સિ નાતુ…! આઈ એમ યોર હોસ્ટ…! આઈ વીલ આસ્ક ક્વેશ્ચન…! યુ કેન ગીવ ઓન્લી આન્સરસ્…!!’

‘ઓ…કે…!! ઓ…કે…!! ડોંટ વરી લેરી…! ટેઈક માય કાર્ડ…!’ ગજવામાંથી બિઝનેસ કાર્ડ કાઢી મેં લેરીને આપ્યો, ‘માય કોંટેક્ટસ્…માય વન એઈટ હંડ્રેડ નંબરસ્.. આર ઓન માય કાર્ડ….! માય વેબસાઈટ્સ…માય ફેન ક્લબ…માય પર્સનલ બ્લોગસ્!! ઓલ આર લિસ્ટેડ ઓન માય કાર્ડ…!! વ્હેનએવર યુ નિડ માય હેલ્પ આઈ વિલ બી ઘેર…!! વ્હેનએવર યુ નિડ ટુ કિલ યોર ડોગ ઓર યોર વાઈફ્સ ડોગ…ગીવ મી એ રિંગ…!! આઈ વીલ ગિવ યુ ટેન પર્સેન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ…!!’

લેરીએ કાર્ડ લઈ એના જેકેટમાં મુક્યો, ‘થેંકસ્… નાતુ….!!’ ત્યારબાદ એના સવાલોના કાર્ડ પર નજર કરી સવાલ શોધી એ બોલ્યો, ‘ટેલ મી!! હાઉ ડીડ યુ કિલ બંટી??’

‘માણિકચંદ…!! આઈ ગેવ હિમ માણિકચંદ…!!’

‘માનિકચંદ…!? વ્હોટ ધીસ માનિકચંદ…!?’

‘ઈટ ઈસ ગુટખા…!! ફેમસ ગુટખા…!! ઊંચે લોગ કી ઊંચી પસંદ… માણિકચંદ…!! એ ફેમસ ગુટખા ઓફ અવર ગ્રેટ ઈન્ડિયા…!! આઈ ગેવ બંટી માણિકચંદ ઈન લોબસ્ટર ને ખેલ ખતમ…!!’

‘વા…ઉ…ઉ…!!’

‘ઈટ ઈસ ચીપ…!! ટુ ડોલર અ પાઉચ…!!’

‘ઈન લોબસ્ટર…!??’ લેરીને નવાઈ લાગતી હતી, ‘ડિડ યુ ગિવ ઈન લોબસ્ટર…!?’ લોબસ્ટરનું નામ લેતાં જ લેરીના મ્હોમાં પાણી આવતું હોય એમ લાગ્યું, ‘ડિડ યુ ટેસ્ટ લોબસ્ટર…??ડિડ યુ લાઈક ઈટ…??’

‘ઓ…ઓ…ગો…ઓ…ડ…!! ઈટ્સ ગુડ…! આઈ લવ ઈટ…!! જ્યુસી લોબસ્ટર…!!’ મારા મ્હોંમાં પણ પાણી આવી જ ગયું. અને લાળ ટપકવા માંડી…! મારી જીભ હું મારા હોઠ પર ફેરવવા માંડ્યો…! ધીમે ધીમે મારી જીભ એકદમ લાંબી થઈ ગઈ અને મને લાગ્યું કે હું જ મારા ગાલ પણ ચાટવા લાગ્યો છું…. ચમકીને એકદમ હું જાગી ગયો…! લેરી કિંગ તો ટીવીમાં ઘુસી ગયો હતો…! પરંતુ, બંટી મારી છાતી પર ચઢી બેઠો હતો અને નિદ્રાવસ્થામાં મારા મ્હોંમાંથી ટપકી રહેલ સ્રાવને એ ટેસ્ટથી ચાટી રહ્યો હતો…મારા ચહેરાને….મારા સુંવાળા ગાલને ચાટી રહ્યો હતો એ…! લપક…! લપક…!! લપક…!!!

‘હટ્ટ…હટ…હટ…!! સા… હજુ જીવતો છે….!’

હું એકદમ ચમકીને સોફા પરથી ઉભો થઈ ગયો…! મારા પરથી બંટી ફરસ પર કુદી પડ્યો.. અને દોડીને એની મુલાયમ પથારી પર જઈ ચુપચાપ સુઈ ગયો…!!

બાથરૂમમાં જઈ હું મારૂં મ્હોં ધોઈ આવ્યો…! પણ મારા મ્હોં પરની ચિકાશ ઓછી ન થઈ….! મધુ તો ઘરર્…ઘરર્…ઘોરી રહી હતી એટલે મેં સોફા પર જ લંબાવ્યું…ધીરે ધીરે મારી આંખલડીઓ મિંચાઈ અને હું નિંદ્રાદેવીને શરણે પહોંચી ગયો….!!

ક્રમશ

હું નહિ હોવ

Standard

દરેક પતિ-પત્નિએ વાંચવા લાયક લેખ.

તું શોધીશ મને ચારે બાજુ,
ભટકીશ ખૂણે ખૂણે પણ
દુનિયાના કોઈપણ ખૂણે હું નહિ હોઉં.

તું ઈચ્છીશ હું તારી સાથે રહું,
રાત્રે પડખું ફેરવીશ ત્યારે તારા પડખામાં હું નહિ હોઉં.

તને લાગશે વાસણનો અવાજ થયો
તું કહીશ “જરા ધીરે રહીને કામ કર”, ત્યારે
કૃત્રિમ ગુસ્સામાં તને પ્રત્યુત્તર દેવા હું નહિ હોઉં.

તું થાકીને ઘરે આવીશ,
સોફા પર ઢળી જઈશ, ત્યારે
અદરખ અને એલચી વાળી
કડક મીઠી ચા બનાવવા હું રસોડામાં નહિ હોઉં.

તને ઓફિસનો ગુસ્સો હશે અને
ગુસ્સો ક્યાંક ઠાલવવો હશે,
વગર વાંકે તારો ગુસ્સો ગળી જવા હું હાજર નહિ હોઉં.

તું ફરવા જવાનું પ્લાન કરીશ અને
ઓફીસમાંજ વ્યસ્ત થઇ જઈશ, ત્યારે
તૈયાર થઈને તારી રોહ જોઈને બેસેલી હું ઘરમાં નહિ હોઉં.

ટુવાલ વગર ન્હાવા જવાની તારી આદત છે,
તું બાથરૂમમાંથી બરાડા પાડીશ,
ટુવાલના બહાને હાથ પકડવાની મીઠી ચેષ્ટામાં
મનોમન રોમાંચિત થવા હું નહિ હોઉં.

તને વાતો કરવી હશે ઘણી,
સુખની, દુઃખની, પ્રેમની,લાગણીની,
તારી લાગણીઓમાં તારી સાથે વહી જવા હું નહિ હોઉં.

તને ભૂખ લાગશે અને બેચેન બની જઈશ,
ગરમ – ગરમ કોળીયા મોઢામાં મુકીશ,
એ વખતે તને ટોકવા ડાઈનીંગટેબલ પર હું નહિ હોઉં.

તારી આસ પાસ ચોપાસ આખી દુનિયા હશે,
એ દુનિયામાં તારી પાછળ ખોવાઈ જવા હું નહિ હોઉં.

અંતે કદાચ એવું થશે
તું મને યાદ કરવાની કોશિશ કરીશ,
મારી વાતો વાગોળવા મથામણ કરીશ, પણ
કદાચ એ સમયે તારી “યાદમાં હું નહિ હોઉ.
ક્રિયાના મૃત્યુના એક મહિના પછી
બેડરૂમમાંથી સામાન ખસેડતી વખતે
પ્રિયાંક, ક્રિયાની ડાયરીમાં પડેલો લેટર
ભીની આંખે વાંચી રહ્યો હતો.

તક, વસ્તુ, વ્યક્તિ કે સમય
મોટેભાગે જ્યારે હાથમાંથી નીકળી જાય ત્યારેજ આપણને તેની કદર, તેની જરૂરીયાત, તેની ખોટ વર્તાય છે.
ત્યાં સુધી આપણે તેનું મહત્ત્વ સમજી નથી શકતા.

વસ્તુની ખોટ કદાચ હજી પૂરી શકાય,
તક કદાચ ફરીથી મેળવી શકાય, પણ
કોઈ પ્રિય વ્યક્તિની ખોટ આજીવન નથી પુરાતી.

આપણું પ્રિયપાત્ર જ્યારે આપણી સાથે ન હોય ત્યારે
ઘણું એવું યાદ આવે છે
જે આપણે તેને કહેવા ઈચ્છતા હતા,
ઘણી એવી ક્ષણો યાદ આવે છે જે આપણે
તેની સાથે ગાળવાના, માણવાના સપના સેવ્યા હતા.
પરંતુ તેની હાજરીમાં “હજી તો ઘણો સમય છે.” એવું વિચારીને, પોતાના મનને કે સામેના પાત્રને મનાવીને આપણે એ સમય ગુમાવી દઈએ છીએ.

હિન્દીમાં ખૂબ જ સરસ વાક્ય છે કે कल किसने देखा ? પણ આપણે જાણે ભવિષ્ય વેત્તા હોઈએ તેમ
ભવિષ્યનું પ્લાનિંગ કરીએ છીએ.
જેની પાછળ આપણું વર્તમાન અને પ્રિયપાત્રનું વર્તમાન, તેની હુંફ, તેની ઈચ્છાઓ, આપણી ઈચ્છાઓ,
મૌનમાં દબાયેલી અપેક્ષાઓ જેવું ઘણું ગુમાવી દઈએ છીએ, વેડફી દઈએ છીએ.

કદાચ એવું ન કરતા
આપણે વર્તમાનમાં જ જીવવાનું શીખી જઈએ તો ?

કાલે જેને સમય આપવાનું વિચારીએ છીએ તેને
આજે જ સમય આપીએ તો ?
જે લાગણીઓ, ઈચ્છાઓ, અપેક્ષાઓ
કાલ માટે સાચવીને, દબાવીને, ગૂંગળાવીને રાખી છે
તેને આજે જ વહેતી કરીએ તો ? કેવું સારું થાય નહિ ?

એક વખત વિચાર જરૂર કરજો.

તારી સાથે

હું જીવવા ઈચ્છું છું તારી સાથે,
જીવનની દરેક ક્ષણ માણવા ઈચ્છું છું તારી સાથે,

સવારની મોર્નિંગ વોક સાથે જ્યુસ, સાંજની ઇવનિંગ ડ્રાઈવ સાથે ઠેલાની ચા પીવા ઈચ્છું છું તારી સાથે.

વિકેન્ડમાં પિકનિક પર ફરવા અને રોમેન્ટિક મુવીના ફર્સ્ટ શો માં કોર્નર સીટ પર બેસવા ઈચ્છું છું તારી સાથે.

હાસ્ય ભરેલા દિવસો અને પ્રેમ ભરેલી રાતો
ગાળવા ઈચ્છું છું તારી સાથે.

સુખ દુઃખના તડકા છાયામાં અને જીવનની ક્યારેક કાંટાળી ક્યારેક ફૂલ પાથરેલી રાહો પર ચાલવા ઈચ્છું તારી સાથે.

ઈશ્વર પાસે હવે એકજ યાચના છે
મારો શ્વાસ ચાલે તારી સાથે અને અટકે પણ તારી સાથે.

રોહને ફિલ્મી અંદાજમાં ઘુટણ પર બેસીને
સ્વાતિને પ્રપોઝ કરતા કહ્યું
જે સ્વાતિએ પ્રેમથી ભીંજાયેલી આંખોએ સ્વીકાર્યું.
પરિવારો સહમત થયા અને બન્નેના લગ્ન થયા.
રોહન અને સ્વાતિ એ જેવું વિચાર્યું હતું
જેવા જીવનના સ્વપ્નો જોયા હતાં એવું જ જીવન
બન્ને જીવી રહ્યા હતા.
કોઈપણ જાતની ફરિયાદો વગર શરતો વગર.

લગ્નને ૨૫વર્ષ પુરા થઇ ગયા
બન્ને ૬૫ વટાવી ગયા હતા.
સ્વાતિ આઈ.સી.યુ. માં એડમીટ હતી.
રોહન તેની બાજુમાં તેનો હાથ પકડીને બેઠો હતો.
રાત્રે બે વાગે સ્વાતિએ આંખ ખોલી,
રોહન તેની બાજુમાં જ હતો એ જોઇને આછું સ્મિત કર્યું અને પાછી આંખો બંધ થઇ ગઈ.

ઈ.સી.જી મશીનમાં તેના ધબકારા
ધીરે ધીરે ઓછા થતા દેખાયા શરીર ઠંડુ પડવા લાગ્યું,
પણ રોહન હજી તેનો હાથ પકડીનેજ બેઠો હતો.

સવારે શબવાહિનીમાં એક સાથે બે શબ લઇ જવાની તૈયારી કરવામાં આવી. જે સમયે સ્વાતિનો શ્વાસ અટક્યો બરાબર બીજીજ ક્ષણે રોહનનો શ્વાસ પણ થંભી ગયો.

રોહનની સાચાં દિલથી પ્રેમથી કરેલી યાચના કદાચ ઈશ્વરે મંજુર કરી દીધી.કાલ્પનિક લાગે પણ આપણે જેને અનકંડીશનલ લવ કહીએ છીએ, એ કદાચ આ જ છે. એ કેટલું સુંદર મૃત્યુ કહેવાય જે આપણા પ્રિયપાત્ર સાથે જ મળે. સાથે જીવવાના આનંદથી પણ વધુ કદાચ સાથે જીવનનો અંત આવે એ સુખદ હશે.

પ્રેમ થવું, પ્રપોઝ કરવું, લગ્ન થવા એ બધુંજ સુખદ છે, પણ આખું જીવન સાથે વીતાવવું, ઘરડાં થઈએ ત્યારે એકબીજા ને ટેકો આપવો, માથામાં આવેલા બેચાર ધોળા વાળથી શરુ થયેલી ટીખળ સાવ ચાંદી જેવા વાળ થાય ત્યાં સુધી અકબંધ ચાલે એથી વધુ શું જોઈએ જીવનમાં?

આપણે ઘરડાં થઈએ ત્યારે આરામથી જીવન જીવવા માટે અત્યારથી સેવિંગ્સ કરતા હોય છે, ઇન્સ્યોરેન્સ કરાવીએ છીએ, પેન્શન માટેની યોજનાઓ બનાવીએ છીએ, પણ સાથે સાથે જેની સાથે આ બધું માણવાનું છે એની લાગણીઓ, હુંફ, સ્નેહાળ સ્પર્શ જેવી વસ્તુઓ માટે પણ સેવિંગ્સ કરી શકતા હોત, પ્લાનિંગ કરી શકતા હોત તો કેટલું સારું થાત.

આ બધું જ કરવાની સાથે, ભવિષ્યની યોજનાઓ બવાનાવાની સાથે વર્તમાનમાં પોતાના લાઈફ પાર્ટનર સાથે સમય ગાળવો, એને સમજવું, થોડી ફરિયાદો કરવી અને ઘણી સાંભળવી, એ બધું પણ જીવનને રોમાંચિત કરે છે. લાગણી એવી વસ્તુ છે કે જેને ભવિષ્ય માટે બચાવીને રાખવાને બદલે તેને અત્યારે વાપરીને ભવિષ્ય સુધારી શકીએ છીએ, સંબંધ સુધારી શકીએ છીએ, માણી શકીએ છીએ. ક્યાંય એવી ફિક્સ ડીપોઝીટ નથી જ્યાં લાગણીઓ સાચવી શકાય. એતો બસ વાપરવામાં, છૂટથી ખુલ્લા હાથે વહાવવામાં જ આનંદ છે.

સુખી થવા માટે ઘડપણની રાહ ન જુઓ, કારણ કે રાહ જોવામાં જો લાગણીઓને, સંબંધને, પ્રેમને ઘડપણનું ગ્રહણ લાગી ગયું તો વય સાથે આવનરુ ઘડપણ અસહ્ય બની જશે.

અજાણ

આપણું ભાષા ગૌરવ !!!

Standard

આપણું ભાષા ગૌરવ !!!

1
લગભગ 1981-82ની વાત છે. હું ત્યારે ધર્મજ (મૂળ ખેડા જિલ્લો) રહેતો હતો. અમારી પાડોશમાં રહેતા કાકા-કાકીને ત્યાં એમના દીકરાની નાની દીકરી લંડનથી આવી હતી. લગભગ 8-9 વર્ષની ઉંમર હશે. નાજુક મજાની ગુડિયા જેવી હતી. અમે પાડોશી અને અમારા ઘરે 6-7 સભ્યો એટલે એ અમારા ઘરે જ રમતી. ગુજરાતી આવડે નહિ એટલે એ મોટેભાગે મારા મોટાભાઈ અને મારી સાથે વાતો કરતી. અમે એની સાથે કેરમ અને પત્તાં રમતા રમતાં એને થોડું થોડું ગુજરાતી બોલતા શીખવતાં. એક દિવસ એ આવી અને મને કહ્યું કે એ આજે ગુજરાતીમાં નવો શબ્દ શીખી અને મોટેથી અમને કહી બતાવ્યો. #*@%. અમે બધા જ સડક થઇ ગયા. મેં તેને અંગ્રેજીમાં સમજાવ્યું કે આ ખરાબ શબ્દ છે એમ ના બોલાય. એ છોભીલી પડી ગઈ.

2
1992ની વાત. હું અમૅરિકામાં લગભગ નવો હતો. બે ત્રણ વર્ષ થયા હતા. ઇલેક્ટ્રોનિક કંપનીમાં પરચેઝિંગ મેનેજરનું કામ કરતો ત્યારે અમારી કંપનીમાં કામ કરતી બેટ્સી સાથે ક્લચર બાબતે ઘણી ઇન્ટરેસ્ટિંગ વાતો થતી. એ ભારતીય સંસ્કૃતિ વિષે જાણતી અને મને અમેરિકન ક્લચર શીખવા મળતું. એક દિવસ એ આવીને મને કહ્યું કે, “અજય, વ્હોટ ઇઝ મીનિંગ ઓફ माँ की #$&@ ? ” હું ડઘાઈ ગયો. મેં પૂછ્યું ક્યાંથી આ વર્ડ શીખી લાવી? તો ખબર પડી કે એના પાડોશી એક પંજાબી હતા.

3
2000ની વાત. એન્જીયનયરીંગ ડિપાર્ટમેન્ટ માં કામ કરતો દ્રાફ્ટસમેન સ્પેનિશ હતો. બહુ મશ્કરો હતો. એને કોઈકે ગુજરાતીમાં ગાળ #$%& શીખવાડી. એ જર્સી સીટી ના ઇન્ડિયન વિસ્તારમાં ગાડીમાંથી મ્હોં બહાર કાઢીને મૉટેથી બોલ્યો. બીજે દિવસે આવીને મને હસતા હસતા કહ્યું કે મેં આવું કર્યું. તો પછી મેં કહ્યું કે હું એના કરતા વધારે ખરાબ શબ્દ શીખવાડું. આવતી કાલે આવું બોલજે કે ‘મને માફ કરો મારો ભાઈબંધ ગધેડો છે!’. એણે એમ કર્યું તો ત્યાં ઉભેલા બે ચાર જણાએ એને સામેથી હાથ હલાવીને બુમ પાડીને પ્રોત્સાહિત કર્યો તો એ બે ચાર વાર એમ બોલ્યો. બધાને મજા આવી અને એને પણ. પાછું એણે જે વ્યક્તિએ ઓરીજીનલ ગાળ શીખવાડી હતી એને જઈને એ કહ્યું. ત્યારે પેલા ભાઈ મારો આશય સમજી ગયા.

4
2015ની વાત. મારી નવી બોસ ગુજરાતી છોકરી છે જે અમેરિકામાં જન્મી છે અને કેનેડા-અમેરિકામાં ઉછરી છે. ગુજરાતી માંડ દસ-બાર વાક્ય આવડે છે. એ અને એનો ભાઈ ઇન્ડિયા ગયા હતા તો ત્યાં કોઈએ એના ભાઈને ગાળ શીખવાડી. એના ભાઈએ એ ગાળ ઘરે આવીને બોલી બતાવી, તો મા-બાપ ડઘાઈ ગયા. અને પાછું મારી બોસે એ વાત આવીને અક્ષરસ: મને કહી તો હું ડઘાઈ ગયો.

આ ખરેખર બનેલા પ્રસંગ છે. બસ એક આયનાની જેમ બધાની સામે ધરું છું. આપણે આપણી પોતાની માતૃભાષાનું કેટલું સન્માન કરીએ છે.? શું આ સન્માન થયું કે અપમાન? ગઈકાલે મેં એક પોસ્ટ મૂકી હતી. સત્યઘટના જ હતી કે ચાલુ લૅક્ચરે બેધ્યાનપણે હું એક વાક્ય ગુજરાતીમાં બોલી ગયો. 90% લોકોએ કલ્પી જ લીધું કે હું ગાળ બોલ્યો હોઈશ.

કોઈ વ્યક્તિ બીજી ભાષાની વાત કરે ત્યારે આપણે આપણી ભાષાની મહત્તા સાબિત કરવા વિવાદ કરીએ છે પણ આપણે પોતે જ એનું અપમાન કરતા વિચાર કરતા નથી. તો પછી મહત્તા માટેનો વિવાદ કેમ કરવાનો? ફક્ત આપણે સાચા છે એવું સાબિત કરવા માટે? ખોટું લખતા કે ખોટું બોલતા આપણે શરમાતા નથી. પણ આપણી જાતને મહાન સાબિત કરવા વિવાદ કરવામાં આપણે સુરા છીએ એવું ગઈકાલે પ્રતીત થયું. ભાષા એ અભિવ્યક્તિનું સાધન છે તો એ અભિવ્યક્તિ આપણે કોઈપણ ભાષામાં કરી જ શકીએ. જો સાચી રીતે ભાષાનો અભ્યાસ કરો, એ ભાષાનું સાહિત્ય વાંચો તો દરેક ભાષા એકસરખી રીતે મહાન લાગશે. આપણે આપણી માતૃભાષાનું હંમેશા સન્માન કરવું જ જોઈએ. હું હંમેશા કરું છું અને કરતો રહીશ જ.પણ બીજી કોઈપણ ભાષાને ઉતારી પાડીને તો નહિ જ. મને દરેક ભાષામાં લાલિત્ય જણાયું છે.

ભાષા એ અભિવ્યક્તિનું સાધન છે તો એ અભિવ્યક્તિ આપણે કોઈપણ ભાષામાં કરી જ શકીએ.

મારી માતૃભાષા ગુજરાતી છે તો એ મને વધારે ગમે છે. લોકો ગુજરાતી ભાષાને મા કહે છે પણ હું હંમેશા એમ કહું છું કે ગુજરાતી ભાષા મારી પ્રેયસી છે. એની સાથેની છેડછાડ હું ચલાવી લેતો નથી. મારો 90% સમય અંગ્રેજી વાતાવરણમાં પસાર થાય છે. વાઈફ અને સંતાનો મહદ અંશે અંગ્રેજી જ ઉપયોગ કરે છે તો પણ હું રાત્રે આવતાં મારા સ્વપ્નો ગુજરાતીમાં જ જોઉં છું. આજે આ સંદર્ભમાં ઇટાલિયન મિત્ર માઈક સાથે આ બાબતે વાત થઇ તો એ પણ આશ્ચર્ય પામ્યો કે એ બધા ઇટાલિયન, ક્યુબન, કોરિયન અને અમેરિકન મિત્રો મારા સ્વપ્નોમાં ગુજરાતીમાં જ સંવાદ કરે છે.

ભગવાન નો ભાગ

Standard

શામજી નાનપણ થી જ ભરાડી..!!
ભાઈબંધો ય ઘણા અને શામજી પાછો એ સૌનો હેડ..

ભાઈબંધો ને ભેગા કરી ને પછી આંબલી પાડે ,કોઈના ખેતર માંથી શિંગ ના પાથરા ઉપાડે,ગાંડા બાવળ માંથી હાંઘરા પાડે અને પછી… ગામને ગોંદરે વડ નું ખૂબ મોટું ઝાડ ..એની નીચે બેસીને પછી બધી જ વસ્તુના ઢગલા કરતા અને પછી શામજી ભાગપાડે..

બધા ભાયબંધ ના ભાગ કરીને છેવટે એક વધારાનો ભાગ કરે..!!

ભાઈબંધ પૂછે એલા શામજી આ કોનો ભાગ ? તો શામજી કહે : આ ભાગ ભગવાનનો !’

અને… પછીસૌ પોતપોતાનો ભાગ લઈને રમવા દોડી જતા..
અને ભગવાનનો ભાગ ત્યાં મૂકી જતા, “રાતે ભગવાન ત્યાં આવશે,અને છાનામાના તે પોતાનો ભાગ આવી ને ખાઇ જશે” એમ શામજી બધા ને સમજાવે..

બીજે દિવસે સવારે વડલે જઈને જોતા તો ભગવાન એનો ભાગ ખાઈ ગયા હોય બોરના ઠળીયા ત્યાં પડ્યા હોય
અને પછી તો આ રોજની એમની રમત થઈ ગઈ
અને આમ રમતા રમતા શામજી મોટો થયો ગામડે થી શહેર કમાવવા ગયો
બે હાથે ઘણું ય ભેગું કર્યું જેમ જેમ કમાણી વધતી ગઈ તેમ તેમ શામજી નો લોભ વધતો ગયો ધન ભેગુ તો ઘણું કર્યું પણ શામજી પેલો ભગવાન નો ભાગ કાઢવાનું ભૂલી ગયો
લગ્ન કર્યા છોકરા છૈયા ને પરણાવ્યા એના છોકરા છૈયા શામજી ઘર મા દરેક ની જરૂરિયાત પૂરી કરે જેને જે જોતું હોય તે લાવી આપે આ બધી પળોજણ મા ભગવાન નો ભાગ તો હવે હાવ ભુલાઈ જ ગયો
ધીમે ધીમે શામજી ને થાક લાગવા માંડ્યો એમાંય તેની પત્ની માંદગીમાં ગુજરી ગઈ પછી તો શામજી હાવ ભાંગી ગયો હવે શરીર સાથ નહિ આપે તેમ લાગવા માંડ્યું છોકરા ઓ ધંધે ચડી ગયા છે હવે હું કામ નહિ કરું તો ચાલશે આ વિચાર શામજી ને આવ્યો અને શામજી એ કમાવવાનું બંધ કર્યું
છોકરા ઓ એ વ્યવહાર બધો પોતાના હાથમાં લઈ લીધો અને પછીતો મકાન મિલકત ના ભાગ પડ્યા બધાએ બધું વહેંચી લીધું વધ્યો ફક્ત શામજી એક પણ છોકરાએ રાજી ખુશીથી એમ ના કહ્યું કે બાપા અમારી ભેગા હાલો
અને શામજી પાછો પોતાના ગામ પોતાના એ જૂના મકાન મા એકલો રહેવા લાગ્યો હાથે રાંધી ને ખાય ને દિવસો પસાર કરે
એક દિવસ શામજી ને શરીર મા કળતર જેવું લાગ્યું ભૂખ લાગી હતી પણ પથારીમાંથી ઊઠાતુ ન્હોતું અને આજ શામજી ને ભગવાન યાદ આવ્યા હે ઈશ્વર નાનો હતો ત્યારે રમતા રમતા ય તારો ભાગ કાઢવાનું ન્હોતો ભૂલતો અને પછી જેમ જેમ મોટો થયો એમ આ મારું આ મારું કરવામાં તને હાવ ભૂલી ગયો પ્રભુ જેને હું મારા માનતો હતો તે કોઈ મારા નથી રહ્યા અને આજ સાવ એકલો થઈ ગયો ત્યારે ફરી પાછી તારી યાદ આવી છે મને માફ કરજે
ભગવાન…હ્રદય નો પસ્તાવો આંખ માંથી આસુ બનીને વહેવા લાગ્યો… અને ત્યાં
ડેલી ખખડી શામજીએ સહેજ ઊંચા થઈને જોયું તો રઘો કોળી એનો નાનપણ નો સાથી બિચારો પગે સહેજ લંગડો એટલે એને ક્યાંય ભેગો રાખતા નહિ તે આજ હાથમાં કંઇક વસ્તુ ઢાકી ને લાવ્યો હતો
શામજી એ સૂતા સૂતા જ આવકાર આપ્યો
આવ્ય રઘા
રધાએ લાવેલ વસ્તુ નીચે મૂકી અને શામજી ને ટેકો કરીને બેઠો કર્યો પાણી નો લોટો આપ્યો અને કહ્યું લ્યો કોગળો કરીલ્યો તમારી હાટુ ખાવાનું લાવ્યો છું
શામજી કોગળો કરી મોઢું લૂછીને જ્યાં કપડું આઘુ કર્યું ત્યાં ભાખરી ભરેલ ભીંડાનું શાક અને અડદ ની દાળ ભાંળીને શામજીની આંખમાં આંહુડા આવી ગયા

આજ કેટલા દીએ આવું ખાવાનું મળ્યું તેણે રઘા હામુ જોય ને કીધું રધા આપડે નાના હતા ત્યારે તું અમારી હારે રમવા આવતો પણ તારે પગે તકલીફ એટલે અમે તને અમારી ભેગો નો રમાડતા અને આજ તું આ ખાવાનું લાવ્યો મારા ભાઈ આ હું કયે ભવે ચૂકવિશ

પાણી નો લોટો એની બાજુમાં મૂકતા રધો બોલ્યો તમે તો પેલા ચૂકવી દીધું છે હવે મારો વારો છે

ચૂકવી દીધું છે ? ક્યારે ? શામજી ની આંખમાં પ્રશ્નાર્થ આવ્યો

રધાએ માંડીને વાત કરી તમે બધા બોર વીણી ને આંબલી પાડી ને ઓલા વડલા હેઠે ભાગ પાડવા બેહતા ત્યારે ખબર છે ભગવાનનો ભાગ કાઢતા અને કહેતા કે ભગવાન આવશે અને એનો ભાગ ખાઈ જશે .

તમારા ગયા પછી હું ન્યા આવતો અને એ ભાગ હું ખાઈ જતો તમે બધા બિજેદી આવો ન્યા બોરના ઠળિયા પડ્યા હોય એટલે તમને બધાને એમ લાગતું કે ભગવાન એનો ભાગ ખાઈ ગયા પણ એ હું ખાઈ જતો અને વિચારતો કે આ હું કયે ભવ ચૂકવિશ

પણ ગઇકાલે રાતે બધા પાદર બેઠા હતા ત્યારે તમારી વાત થાતી હતી કે બિચારો શામજી દુઃખી દુઃખી થઈ ગયો બિચારા નું કોઈ નથી
અને ઘરે જઈને રાતે હૂતા હુતા વિચાર આવ્યો કે રઘા ઓલ્યું ઋણ ચૂકવવાનો સમય આવી ગયો છે એટલે પછી આ ખાવાનું લઈને આવ્યો.

હવે તમારે હાથે નથી રાંધવાનું તમારું બેય ટાઈમનું ખાવાનું મારા ઘરેથી આવશે અને બીજું ક્યારેય નાય નથી પાડવાની અને કાંઈ બોલો તો મારા હમ છે શામજી ની આંખમાંથી આહૂડાં પડી ગયા અને રઘા હામુ જોઈને કીધું રઘા કમાવા શીખ્યો ત્યારથી આ મારા છોકરા આ મારો પરિવાર એ દરેક ની જરૂરિયાત પૂરી કરવામાં આખી જુવાની ખરચી નાખી પણ છેલ્લે બધાએ તરછોડી દીધો

અને નાનપણ મા ખાલી રમતા રમતા અણહમજ મા ભગવાનનો ભાગ કાઢ્યો હતો તોય આજ એણે પાછો મને હંભાળી લીધો રઘો શામજી હામુ અને શામજી રઘા હામુ જોય રહ્યા અને બેય ની આંખ માંથી એક બીજાના આભાર વ્યક્ત કરતા આંસુડા વહી રહ્યાં હતા..

ઈશ્વર માટે જાણે-અજાણે પણ કરેલું , કશુંય એળે નથી જતું..એ’ એક નું અનેક કરીને પાછું આપી જ દે છે !!

લક્ષ્મીના પગલાં …

Standard

લક્ષ્મીના પગલાં …

નાનકડી એવી વાર્તા છે.
સાંજના સમયે ૨૨-૨૩ વરસ નો એક છોકરો ચપ્પલ ની દુકાનમાં જાય છે,
ટિપિકલ ગામડામાનો…
આ નક્કી માર્કેટિંગવાળો હશે,
એવોજ હતો પણ બોલવામાં…
સહેજ ગામડાની બોલી હતી,પણ એકદમ કોન્ફિડન્ટ.
ચપ્પલ દુકાનદાર નું પેહલા તો ધ્યાન પગ આગળ જ જાય,?
એના પગમાં લેધર ના બુટ હતા, એ પણ એકદમ ચકાચક પોલિશ કરેલા…
દુકાનદાર:-“શુ મદદ કરું આપને.?”
છોકરો:-“મારી માં માટે ચપ્પલ જોઈએ છે,સારા અને ટકાઉ આપજો…”
દુકાનદાર:-“એમના પગનું માપ..?”

છોકરાએ વોલેટ બહેર કાઢી,
એમાં થી ચાર ઘડી કરેલ એક કાગળ્યો કાઢ્યો.એ કાગળ પર પેન થી બે પગલાં દોર્યા હતા…
દુકાનદાર:-“અરે મને પગનો માપ નો નંબર આપત તોય ચાલત…!”
એ છોકરો એકદમ નરમ અવાજે બોલ્યો:-“‘શેનું માપ આપું સાહેબ..?
મારી માં એ આખી જિંદગી મા ક્યારેય ચપ્પલ પહેર્યા નથી.મારી માં શેરડી તોડવાવાળી મજૂર હતી.
કાંટા મા ક્યાય પણ જાતી.
વગર ચપ્પલે લ ઢોર હમાલી
અને મહેનત કરી મને ભણાવ્યો.
હું ભણ્યો અને નોકરીએ લાગ્યો.
આજે પહેલો પગાર મળ્યો. દિવાળી માં ગામડે જાઉં છું.’માં’ માટે શુ લઈ જાઉં એ પ્રશ્ન જ આવતો…
મારા કેટલા વર્ષોનું સપનું હતું કે મારા પહેલા પગારમાંથી માં માટે હું ચપ્પલ લઈશ.”
દુકાનદારે સારી અને ટકવાવાલા ચપ્પલ દેખાડ્યા અને કીધું આઠસો રૂ ના છે,
છોકરાએ કીધું ચાલશે…
દુકાનદાર:-“ખાલી પૂછું છું કે કેટલો પગાર છે તારો? ચપ્પલ મોઘા નહિ પળે?”
છોકરો:-“હમણાં તો બાર હજાર છે, રહેવાનું,ખાવાનું પકડીને સાત-આઠ હજાર ખર્ચો થાય.બે-ત્રણ હજાર માં ને મોકલાવું છુ…”
દુકાનદારે બોક્સ પેક કર્યું છોકરાએ પૈસા આપ્યા અને બહુજ ખુશ થઈને બહાર નીકળ્યો.
મોંઘું શુ? એ ચપ્પલ ની કોઈ કિંમત થાય એમજ નો હતી…
પણ દુકાનદારના મનમાં શુ આવ્યું કોને ખબર,છોકરાને અવાજ આપ્યો અને ઉભુ રેહવા નું કહ્યુ..
દુકાનદારે હજી એક બીજું બોક્સ છોકરાના હાથમાં આપયુ. અને દુકાનદાર બોલ્યો
‘આ ચપ્પલ માં ને કહેજે કે તારા ભાઈ તરફથી ભેટ છે’. પહેલા ચપ્પલ ખરાબ થઈ જાય, તો બીજા વાપરવાના.
તારી માં ને કહેજે કે હવે વગર ચપ્પલ નહીં ફરવાનું અને આ ભેટ માટે ના પણ નથી કહેવાની…”
દુકાનદાર અને એ છોકરાના એમ બન્ને ની આંખોમાં પાણી ભરાય ગયા.
દુકાનદાર:-” શુ નામ છે તારી મા નુ?”
છોકરો લક્ષ્મી એટલુંજ બોલ્યો.
દુકાનદાર તરતજ બોલ્યો;- “મારા જય શ્રીકૃષ્ણ કહેજે એમને.
અને એક વસ્તુ આપીશ મને..? પગલાં દોરેલો પહેલો કાગળ જોઇયે છે મને.
એ છોકરો પેલો કાગળ દુકાનદાર ના હાથમાં દઈને ખુશ થઈ નીકળી ગયો.
ઘડીદાર કાગળ દુકાનદારે દુકાનના મંદિરમાં રાખી દીધો…
દુકાનના મંદિરમાં રાખેલ એ કાગળ દુકાનદાર ની દીકરીએ જોયો અને પૂછ્યું,:-“બાપુજી આ શું છે…?”
દુકાનદારે એક લાંબો શ્વાસ લીધો અને દીકરી ને બોલ્યો:-” લક્ષ્મી ના પગલાં છે બેટા… એક સચ્ચા ભક્તે દોરેલા છે… આનાથી બરકત મળે ધંધામાં.:
દીકરીએ દુકાનદારે એ પગલાને ભાવભક્તિ સાથે નમન કર્યું…!

અજ્ઞાત

માં એ માં..!!

Standard

સ્મિતા…લોકર ની ચાવી ક્યાં છે..કડક શબ્દ માં ભાવેશ બોલ્યો…

સ્મિતા બોલી ..કેમ આજે લોકર ની ચાવી ની તમને જરૂર પડી…

એ તારો વિષય નથી…ચાવી ક્યાં છે…?

કેમ આજે સવારે અચાનક આવું ખરાબ વર્તન વ્યવહાર કરવા નું કારણ ?

એ તું સારી રીતે જાણે છે..સ્મિતા… હું ઘર ની નાની બાબત માં માથું મારતો નથી..પણ જે સૂચના મેં આપી હોય તેનું ઉલ્લંઘન હું ચલાવી લેતો નથી…તે તું જાણે છે…છતાં પણ તે…

પણ તેમાં શુ મોટું આભ તૂટી પડ્યું કે તમે તમારી પત્ની સાથે આવું વર્તન કરો છો…સ્મિતા બોલી

સ્મિતા કોઈ વ્યક્તી વિશે નો ઇતિહાસ ખબર ન હોય તો અયોગ્ય પગલાં ન લેવા જોઈએ
તું શું જાણે છે…મારી માઁ વિશે ?

તને મારી માઁ ના સ્વર્ગસ્થ થયા પછી હું તેની પીતળ ની થાળી વાટકો, અને ચમચી ભોજન દરમ્યાન વાપરતો હતો એ ગમતું ન હતું..
તું ક્યાર ની મને આ થાળી વાટકો ચમચી બ્રાહ્મણ અથવા ભંગાર માં આપવાની જીદ પકડતી હતી…
તારા સ્વભાવ અને નજર પ્રમાણે…મારી માઁ ની થાળી એઠી ગોબા વળી થાળી વાટકી કે ચમચી જ માત્ર હતા ..
આ બાબતે મેં તને ચેતવણી આપી હતી..તારે જે કરવું હોય તે કરજે પણ આ થાળી વાટકો કે ચમચી માટે કોઈ નિર્ણય લેતી નહિ..છતાં પણ તે એ થાળી વાટકો અને ચમચી…ભંગાર વાળા ને વેચી નાખ્યા?

તને મારી માઁ ની જૂની ગોબા વાળી થાળી પસંદ ન હોય તો તેના પહેરેલા જુના ઘરેણાં ઉપર પણ તારો અધિકાર નથી …ચાવી આપ..એ ઘરેણાં હું કોઈ ગરીબ વ્યક્તિ ને આપી ..દઉ

સ્મિતા સામું જોઈ રહી…
અંદર થી મારો પુત્ર શ્યામ આવ્યો પપ્પા આટલા બધા કદી ગુસ્સે નથી થતા..કેમ આજે…?

મેં આંખ મા પણી સાથે કીધું..તારી દાદી..અને મારી માઁ ની એક યાદ, તારી માઁ એ ભંગાર માં વેચી નાખી…એ પણ મારી સ્પષ્ટ ના હોવા છતાં

પણ પપ્પા એ થાળી….

બેટા એ થાળી વાટકા ચમચી નો ઇતિહાસ તારે જાણવો છે….આજે તું અને મમ્મી મારી સાથે આવો….આજે મારે ઓફિસે નથી જવું….

હું શ્યામ અને સ્મિતા ને લઈ અમારા ગામડા તરફ કાર માં આગળ વધ્યો….

મેં ગામડા ના મંદિર પાસે…કાર ઉભી રાખી…..અંદર થી અમે નીચે ઉતર્યા…ત્યાં પૂજારી પંડ્યાદાદા દોડતા આવ્યા અરે ભીખા તું…..

મારી પત્ની અને મારો પુત્ર શ્યામ મારી સામે જોઈ રહ્યા..એક કોર્પોરેટ કંપની નો જનરલ મેનેજર જેનો
પગાર મહિને 2 લાખ રૂપિયા… તેને પૂજારી આ રીતે બોલાવે એતો સ્મિતા કે શ્યામ ને ખબર જ ન હતી…

હું.પૂજારી ને પગે લાગ્યો….
પૂજારી બોલ્યો ..બહુ મોટો વ્યક્તિ થઈ ગયો બેટા…

મેં કીધું આ બધું..આ પ્રભુ અને મારી માઁ ની.કૃપા છે…

અમે દર્શન કરવા મંદિર માં ગયા…
દર્શન.કર્યા પછી…પૂજારી એ કીધું જમ્યા વગર જવાનું નથી…

પૂજારી પંડ્યા દાદા..એ પૂછ્યું….બા કેમ સાથે ન આવ્યા ?

મારી ભીની આંખ જોઈ પંડ્યા દાદા સમજી ગયા…..
એ બોલ્યા.. બેટા…તારી માઁ ની અંદર ગજબ નો આત્મવિશ્વાસ હતો ભણી ભલે ઓછું હતી..પણ તારો ઉછેર વગર બાપે કર્યો..એ છતાં બાપે કોઈ માઁ ન કરી શકે…એવો હતો

પંડ્યાદાદા મારા પરિવાર સામે જોઈ બોલ્યા..આ ભીખલા નું સાચું નામ ભાવેશ છે..પણ ગામ.આખું તેને ભીખો કહી પ્રેમ થી બોલવતું..કારણ ખબર છે..?

શાંતાબાના ઘરે ત્રણ વખત ઘોડિયા બંઘાયા..પણ કોઈ પણ કારણ થી આ બાળકો નું મૃત્યુ થતું…ચોથી વાર..આ ભાવેશ આવ્યો..ત્યારે…તેની.માઁ શાંતાબા એ તેના લાબું આયુષ્ય માટે ચંપલ આખી જીંદગી ન પહેરવાની….
અને એક વર્ષ પાંચ ઘરે ભીખ માંગી ને ખાવા ની બાધા લીધી હતી….
સવારે માંગી ને ખાય ઘણી વખત પેટ પૂરતું ન પણ મળે…
રાત્રે તો એક સમય ખાધા વગર ખેંચી લેતા…..એક વર્ષ રોજ કોઈ ના ઘરે ભીખ માંગવા ઉભવું સહેલું નથી..એ પણ ભીખાલા ના લાબું આયુષ્ય માટે…
ઉનાળો શિયાળો, ચોમાસુ..ખુલ્લા પગે….ભીખાલા ના લાબું આયુષ્ય માટે ફરતી એ માઁ નું સ્વપ્ન મારી નજર સામે પૂરું થયું.

થયું એવું….ભીખલો તો બચી ગયો પણ એક વર્ષ નો તેને મૂકી ને તેનો બાપ ટૂંકી બીમારી માં સ્વર્ગસ્થ થયો…શાંતાબા ઉપર આભ તૂટી પડ્યું..છતાં પણ તે હિંમત હાર્યા..નહિ….
ગામ ના કામ કરે ત્યારે ભાવેશ ને અહીં મંદિર મા વાંચવા માટે મૂકી જાય… ગામ આખા ના કામ કરી અહીં આવે ત્યારે …શાંતાબા થાકેલા હોય પણ મન માં દ્રઢ વિશ્વાસ.. મારા ભાવેશ ને મોટો સાહેબ બનાવવો છે…
શાંતાબા ને હું મારી બેન જ માનતો….

મારી આંખો માંથી અવિરત આંસુ વહી રહ્યા હતા…
મારો પુત્ર પણ દાદી ની વાતો સાંભળી…રડી પડ્યો…મારી પત્ની સ્મિતા હાથ જોડી બોલી….ભાવેશ મને માફ કર…. માઁ ને સમજવા માટે દસ અવતાર ઓછા પડે….એ પણ રડી પડી….અને બોલી…ફક્ત સાંભળી ને આટલું દુઃખ થાય એ જનેતા એ વેઠયું હશે ત્યારે કેવું દુઃખ થયું હશે

ભાવેશે ચેક બુક કાઢી…
પંડ્યાદાદા એક કામ કરવાનું છે…
બોલ બેટા…. તું પાછો કયારે દેખાવાનો..

દાદા વર્ષો થી મારી એક ઈચ્છા હતી…એ અચાનક આજે પુરી કરવાનો અવસર મળ્યો છે
આ મંદિર ની છત્ર છાયા માં તમારી દેખરેખ નીચે હું ભણ્યો..હતો….આ બે ચેક એક એક લાખ ના છે..એક મંદિર નો બીજો તમારો

અરે બેટા….
અરે દાદા હવે અગત્ય નું કામ…
મારી માઁ જે પાંચ ઘરે માંગી ને મારા માટે ખાતી..એ પાંચ ઘર મને તમે બતાવો…મારી સાથે કાર માં બેસી જાવ…
પંડ્યાદાદા એ પાંચ ઘર બતાવ્યા..એ દરેક વડીલો ને પગે લાગી..એક એક લાખ ના ચેક દરેક વ્યક્તિ ને આપી તેમનો દિલ થી મેં આભાર માન્યો…

રસ્તા માં પંડ્યા દાદા કહે બેટા…વાસ્તવ માં લોકો બારમું તેરમું અસ્થિ વિસર્જન માઁ બાપ ના મોક્ષ માટે કરતા હોય છે…પણ તે તારી માઁ ને આજે ઋણ મુક્ત કરી છે..તેનો મોક્ષ નક્કી
ધન્ય છે બેટા તારા જેવા સંતાન દરેક ના ઘરે થજો…

મંદિરે પંડ્યા દાદા ને ઉતારી અમે પાછા ઘર તરફ રવાના થયા….
અમારા ઘર પાસે વાસણ ની દુકાન પાસે સ્મિતા એ કાર ઉભી રખાવી…તે અંદર ગઈ થોડા સમય પછી એ બહાર આવી ત્યારે..તેના હાથ માં મારી માઁ ના જુના થાળી વાટકી અને ચમચી હતા…
સ્મિતા એ મારા હાથ માં.મુક્તા બોલી…આ દુકાને મેં કાલે વેચ્યા હતા આજે ફરી ખરીદી લીધા…
જો આ થાળી નો સેટ વેચાઈ ગયો હોત તો હું મારી જાત ને આખી જીંદગી માફ ન કરત…ભાવેશ મને માફ કર…આ થાળી ની તાકાત સમજવા માટે હું નબળી અને નાની પડી

સ્મિતા હું માફ કરનાર કોણ…મેં તો ફક્ત લાગણી ના સંબધો કેટલા ઊંડા હોય છે..તે સમજાવવા તને પ્રયત્ન કર્યો.ચલ કાર માં બેસ…
બેસું પણ એક શરતે.. મારા પાપો નું પ્રયશ્ચિત રૂપે હવે થી હું આ થાળી માં રોજ જમીશ…મંજુર…સ્મિતા બોલી

ભાવેશ…બોલ્યો સ્મિતા તને તારી ભૂલ સમજાઈ એ મારા માટે ઘણું છે.. તું જમે કે હું જમુ એ અગત્ય નું નથી…
આવી આદર્શ કોઈ પણ વ્યક્તિ હોય તેને જીવતા અને તેમના ગયા પછી પણ આદર આપવો એ આપણી ફરજ બને છે.
બાકી સ્મિતા
પ્રેમનું બંધન એટલું પાક્કું હોવું જોઈએ,
કે કોઈ તોડવા આવે તો એ પોતે જ તૂટી જાય ….

દમણની એક સાંજ

Standard

દમણની એક સાંજ

– ડૉ. પ્રદીપ પંડ્યા

દમણની માદક સંધ્યા ધીરે ધીરે પ્રસરી રહી હતી. એક બારમાં મિલન બેઠો હતો. તેની સામે બિઅરની બૉટલ હતી. આ બીજી બૉટલ હતી. સામે ખુલ્લી જગ્યામાં ચાર બારગર્લ ડાન્સ કરતી હતી અને એક પછી એક કોઈ પિકચરના ગીત ગાતી હતી. એટલામાં એક યુવતીએ ‘શીલા કી જવાની’ ગીત શરૂ કર્યું અને તે યુવતીએ એટલા લહેકાથી ગાયું કે મિલન ખુશ થઈ ગયો. અર્ધા કલાક આવી રીતે ડાન્સ કરીને તે યુવતીઓ જતી રહી અને બીજું ગ્રુપ આવ્યું. મિલન તેની જગ્યા પરથી ઊભો થયો અને મેનેજર પાસે ગયો.
‘મેનેજર સાહેબ, પેલી યુવતી જેણે શીલા કી જવાની ગીત ગાયું હતું તેને મળી શકાય ?’
‘ના, અમારો નિયમ છે કે અમે અમારા ગ્રાહકને કોઈ યુવતીને મળવા દેતા નથી.’
મિલને ધીરે રહીને એક હજારની નોટ ટેબલ પર મૂકી : ‘આ તમારા માટે છે.’
‘હું વ્યવસ્થા કરું છું. તે યુવતી તમારા ટેબલ પર આવશે પણ તેને બહાર લઈ જવાની નહીં.’
‘મંજૂર છે.’

મિલન તેના ટેબલ પર જઈને બેઠો. મેનેજર અંદર ગયો અને પાંચ મિનિટ પછી એ યુવતી મિલનના ટેબલ પાસે આવીને સામેની ખુરશી પર બેઠી.
‘તમારે મારું કોઈ કામ હતું ?’
મિલન તે યુવતીના રૂપને જોઈ રહ્યો. કોઈ પણ સૌંદર્ય સ્પર્ધામાં તેને ઈનામ મળે એવી એ સુંદર હતી.
‘હા. મારે તમારી સાથે થોડી વાતો કરવી છે.’
‘તો ચાલો કરીએ.’
‘એમ નહીં, હું જે હૉટલમાં ઊતર્યો છું, ત્યાં તમે આજે રાત્રે આવો, ત્યાં વાતો કરીએ. હું તમારી જે ફી હશે તે આપી દઈશ.’
‘કઈ હૉટલ ?’
મિલને નામ આપ્યું અને રૂમ નંબર આપ્યો : ‘હું મેનેજરને કહી દઈશ, તે તમને રોકે નહીં.’
‘ભલે.’ અને એ યુવતી ઊભી થઈ.
‘પણ તમારું નામ ?’
‘આર્યા.’
‘તો આર્યા, આજે મળીએ છીએ.’
આર્યાએ બોલ્યા વગર ચાલવા માંડ્યું. મિલનતો ખુશ થઈ ગયો. આટલી જલ્દીથી આ યુવતી હા પાડે, તેનાથી સુખદ આશ્ચર્ય થયું. તે ઝડપથી હૉટલ પર ગયો. મેનેજરને સૂચના આપી, મેનેજરને આવી સૂચનાની નવાઈ ન હતી. રૂમમાં જઈને તેણે સ્નાન કર્યું. પરફ્યૂમનો છંટકાવ શરીર પર અને રૂમમાં કર્યો. બિઅરની બૉટલ અને સૉફટ ડ્રીંકનો ઑર્ડર આપ્યો અને ટી.વી. ચાલુ કરીને બેઠો.

બરાબર નવ વાગ્યે દરવાજા પર ટકોરા પડ્યા. તે ઊભો થયો અને દરવાજો ખોલ્યો. સામે આર્યા હતી.
‘પ્લીઝ, કમ ઈન.’
આર્યા અંદર આવી. તેણે નેવી બ્લ્યુ કલરનું ફ્રૉક પહેર્યું હતું. ઊંચી એડીના સેન્ડલ, છૂટા લહેરાતા ઝૂલ્ફો. મિલન તેના નસીબ પર ખુશ થઈ ગયો. જેવી આર્યા અંદર આવી એટલે મિલને દરવાજો બંધ કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો.
‘પ્લીઝ, દરવાજો ખાલી જ બંધ રાખજો.’
‘ભલે.’
મિલન સોફા પર બેઠો અને આર્યા સામે બેઠી. થોડીક ક્ષણો તો મિલન આર્યાનું રૂપ જોઈ રહ્યો.
‘બોલો શું વાત કરવી હતી ?’
મિલનને સમજ ન પડી કે વાતની શરૂઆત કેવી રીતે કરવી, એટલે તેણે દમણની જિંદગી, તેના બાર અને તેમાં મળતા વિવિધ નોન વેજ. ફિશની વાત કરવા માંડી.
‘એક મિનિટ. તમે બિઅર લેશો કે કંઈક સૉફટ ?’
‘બિઅર.’
‘વેરી ગૂડ.’
મિલને એક બૉટલ ખોલી અને બે ગ્લાસ ભર્યા.
‘ચિઅર્સ.’
– અને હવે આર્યાએ વાત કરવા માંડી. સમય પસાર થતો ગયો. મિલનને સમજ પડતી ન હતી કે કેવી રીતે આગળ વધવું. રાત્રિના બાર વાગ્યા અને આર્યા ઊભી થઈ.
‘ચાલો, બહુ વાતો કરી. મારે હવે જવું પડશે.’
‘પણ….?’
‘પણ….?’
‘કંઈ નહીં. તમારી ફી ?’
‘અરે ! વાતો કરવાની ફી કેવી ?’

અને આર્યાએ દરવાજો ખોલ્યો અને બહાર નીકળી ગઈ. મિલન બાઘાની જેમ આર્યાને અદશ્ય થતાં જોઈ રહ્યો. તેણે જોરથી હાથ પછાડ્યો. તેને થયું કે તેને જ શરૂઆત કરવામાં મોડું કર્યું હતું. તે બીજે દિવસે પેલા બારમાં ગયો. ફરી એક હજારની નોટ આપી અને આર્યાનું સરનામું માગ્યું. તે દિવસે તો તેને સુરત જવાનું હતું એટલે તે જતો રહ્યો, પણ બીજા શનિવારે તે પાછો આવ્યો અને સીધો જ આર્યાના ઘેર ગયો. તેણે ધાર્યું હતું તેના કરતાં તે મકાન એક વિશાળ બંગલો હતો. કોઈ બહુ જ પૈસાદાર કુટુંબનું ઘર લાગતું હતું. એક ક્ષણ તો તેને થયું કે તે પાછો જાય પણ તેણે અંદર જઈને બેલ મારી. દરવાજો ખોલનાર આર્યા જ હતી. એ એકદમ સાદા ડ્રેસમાં હતી.
‘ઓહ, તમે ? અંદર આવો.’
મિલન અંદર પ્રવેશ્યો. મોટો ડ્રૉઈંગરૂમ આધુનિક રીતે સજાવેલો હતો.
‘શું કામ હતું ?’
‘તમે આવા બંગલામાં રહો છો અને તમારી પાસે આટલો વૈભવ છે તો પછી બારમાં ડાન્સ કેમ કરો છો અને મારી પાસે તે રાત્રે કેમ આવ્યાં ?’
‘ચાલો, આપણે બહાર જઈને વાતો કરીએ.’

બન્ને તે જ બારમાં ગયા અને કૉફીનો ઑર્ડર આપ્યો. વાતો કરી અને એક કલાક પછી છૂટા પડ્યા.
‘આપણે કાલે ફરીથી મળીશું.’ આર્યાએ કહ્યું.
‘શ્યોર, મને આનંદ થશે.’
બીજે દિવસે તેઓ ફરી મળ્યાં અને વાતો કરી. મિલને કહ્યું : ‘તે દિવસે મેં તમારું સરનામું બારમેનેજર પાસેથી મેળવ્યું હતું.’
‘મને ખબર છે. મેં કહ્યું હતું કે તમે સરનામું માંગો તો આપજો.’
‘તમે ?’ મિલન આ યુવતી આર્યાને જોઈ રહ્યો, ‘અહીં આવતાં પહેલાં મેં તમારા કુટુંબ વિષે બધી તપાસ કરી હતી અને હું એક પ્રસ્તાવ મૂકું છું. મેં લગ્ન નથી કર્યાં. સુરતમાં મારી ડાયમંડની મોટી કંપની છે અને કરોડોનો બિઝનેસ કરું છું. તમે મારી સાથે લગ્ન કરશો ?’
‘તમે આ ત્રીસમી વ્યક્તિ છો, જેણે મારી સમક્ષ આવી રીતે લગ્નનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હોય અને મેં ના પાડી છે.’
‘પણ કેમ ? હું તો તમારી સાથે લગ્ન કરવા માટે ગંભીર છું.’
‘પણ હું નથી. તમે શું માનો છો ? હું પૈસા માટે કે કોઈ આનંદ માટે આ બારમાં ડાન્સ કરું છું ?’
‘તો પછી ? તમે આમ કેમ કરો છો ?’
‘કારણ કે હું બારગર્લ અને તેઓ પાસે આવતા તમારા જેવા યુવાનોની ઈચ્છાઓ, તૃષ્ણાઓ અને વર્તણૂક વિષે પી.એચ.ડી. કરું છું અને એટલે….’
‘આઈ એમ સૉરી, તેમ છતાં મેં તમારી પાસે કોઈ માંગણી કરી નથી અને હું તો પહેલી નજરે જ તમારા પ્રેમમાં પડી ગયો હતો.’
‘તેથી શું ?’ આર્યાએ ઊભા થતાં કહ્યું, ‘મારે તમારી પાસેથી જે જાણવું હતું તે મળી ગયું છે. હવે આપણે ફરી નહીં મળીએ. બાય.’ અને આર્યાએ ચાલવા માંડ્યું. મિલન આર્યાને જતી જોઈ રહ્યો.

( સમાપ્ત )

“ત્રીજો જન્મ?’

Standard

– નટવર મહેતા

સ્કૂલ બસમાંથી ઊતરી વિધી ઘરે આવી. ડ્રાઇવ-વેમાં મોમની કાર નિહાળી એ ખુશ થઈ ગઈઃ મોમ ઈસ એટ હોમ! વેલ!! એણે કોલ બેલનું બટન દબાવ્યું.

-ટીંગ……. ટોંગ…….. ટીંગ……. ટોંગ……..

દરવાજો બંધ જ રહ્યો!!

એણે ફરી બટન દબાવ્યું.

-ટીંગ……. ટોંગ…….. ટીંગ……. ટોંગ……..

મોમે દરવાજો ન ખોલ્યો. બુક બેગના આગળના નાના પાઊચમાંથી ઘરની ચાવી કાઢી એણે બારણું ખોલ્યું. ભારી બુક બૅગ લિવિંગ રૂમના સોફા પર નાંખ્યું.

“મો…..ઓ….ઓ…ઓ…..મ!!!”

એણે માટેથી બૂમ પાડી.

“મો…..ઓ….ઓ…ઓ…..મ!!!”

સામેથી કોઈ પ્રત્યુત્તર ન આવ્યો.

– વ્હેર ઈસ શી ?! વિધીએ વિચાર્યું. આમ તો વિધી ઘરે આવે ત્યારે એની મોમ નેહા ઘરે ન હોય. પણ આજે મોમ વ્હેલી ઘરે આવી છે એમ વિચારી એ રાજી રાજી થઈ ગઈ હતી.

“મો…..ઓ….ઓ…ઓ…..મ!!!”

ચાર બેડ રૂમના આખા ઘરમાં વિધી ફરી વળી. હવે એના સ્વરમાં થોડી ચિંતા પણ ભળી.

– મે બી શી ઇસ ઓન ડેક!!!

મોમને બેક યાર્ડમાં ડેક પર ઇઝી ચેરમાં બેસી કોફી પીતાં પીતાં વાંચવાની ટેવ હતી. એણે કિચનની બારીમાંથી બેક યાર્ડમાં નજર કરી. બેક યાર્ડ- ડેક ખાલી ખમ!!

– ઓ…હ!!!!

વિધી ગુંચવાઇ. એક મૂંઝારો થઈ આવ્યો એના બાળ માનસમાં. ફરી એણે ઘરમાં એક આંટો માર્યો. ક્યારેક મોમ હાઇડ થઈ જતી.એ નાની હતી ત્યારે ક્લોઝેટમાં સંતાય જતી. મોમ-ડેડનાં બેડ રૂમમાં વોલ્ક ઇન ક્લોઝેટ હતું: કદાચ!!

દબાતે પગલે દાદર ચઢી એ ઉપર ગઈ. માસ્ટર બેડ રૂમનો દરવાજો ધીરેથી ખોલ્યો. અંદર જઈ ક્લોઝેટનો દરવાજો ખોલી મોટ્ટેથી બોલી.

“ગોટ યુ !!!”

– પણ ક્લોઝેટમાં કોઈ ન હતું.

હવે વિધીને રડવાનું મન થઈ આવ્યું.

– મોમની કાર ડ્રાઇવ-વેમાં છે અને એ ઘરે નથી!! કેમ?

એણે છેલ્લી વાર બૂમ પાડી, “મો…..ઓ….ઓ…ઓ…..મ…?! વ્હેર આર યુ?”

લિવિંગ રૂમમાંથી ડ્રાઇવ-વેમાં નજર કરી એણે મોમની કાર ફરી જોઇ.

– યસ! ઈટ ઈસ હર કાર! હર લેક્સસ!!

રેફ્રિજરેટર પર કોઈ મૅસેજ હશે એમ વિચારી એ કિચનમાં ગઈ. પણ ત્યાં કોઈ મૅસેજ ન હતો. રેફ્રિજરેટર ખોલી હાઇસી જ્યૂસનું પાઉચ લઈ સ્ટ્રો પાઉચમાં નાંખી એણે એક ઘૂંટ પીધો. ઠંડા જ્યૂસથી થોડી રાહત થઈ પણ મૂંઝવણ ઓછી ન થઈ. છેલ્લાં થોડાંક વખતથી મોમ વરીડ હોય એમ લાગતું હતું. ડેડ – મોમ વચ્ચે કંઈક ગરબડ ચાલતી હતી. –

– સમથિંગ રોંગ ઈસ ગોઇંગ ઓન બિટવીન ધેમ!! બટ વ્હોટ ? ?

એ એના નાનકડા મનની બહારનું હતું. એના માટે તો એની મોમ બહુ લભ્ય હતી!! એવરીટાઇમ અવેલેબલ હતી!! લવલી હતી !!

જ્યૂસ પીતા પીતા એ વિચારતી હતી.

– વ્હેર શુલ્ડ શી? ?

– લેટ્સ કોલ હર!! બુક બૅગમાંથી એણે એનો સેલ ફોન કાઢ્યો. સવારે મોમે મોકલાવેલ ટેક્સ્ટ મૅસેજ એણે ફરીથી વાંચ્યો.

“આઇ લવ યુ!! આઇ એમ પ્રાઉડ ટુ બી એ મધર ઑફ લવલી ડોટર લાઇક યુ!! બેટા, નાઉ ડેઇઝ આર કમિંગ ધેટ યુ શુલ્ડ ટેઇક કેર ઑફ યોર સેલ્ફ એસ યુ આર ગ્રોઇંગ અપ!! ધ લાઇફ ઇસ ફુલ ઑફ સરપ્રાઇઝીસ!! એન્ડ ધીસ ઇસ ધ ચાર્મ ઑફ અવર લાઇવ્સ!! એવરી ડે ઇન અવર લાઇવ્સ ઇસ અ ન્યુ ડે!! વી શુલ્ડ વેલ્કમ્ડ ઇચ એન્ડ એવરી ડે વીથ લવ, લાફ્ટર એન્ડ હેપીનેસ!! આઇ લવ યુ!! ફોર એવર!! એન્ડ એવર!!”

નેહા વિધીને વિક ડેઇઝમાં રોજ ટેક્સ્ટ મૅસેજ કરતી. સવારે સાત – સવા સાતના ગાળામાં… વિધી સ્કૂલ બસમાં બેસતી ને મોમનો મૅસેજ આવ્યો જ સમજવો. રોજ રોજ મૅસેજમાં મોમ નવી નવી વાતો કહેતી. ક્યારેક જોક્સ, ક્યારેક પોએટ્રી, ક્યારેક કોઈક તત્વ ચિંતન !!

ટેક્સ્ટ મૅસેજનો અપ્રતિમ ઉપયોગ કરતી નેહા એની બેટી વિધીને સંસ્કાર આપવાનો…. જીવનના વિવિધ પાસાઓ સમજાવવાનો!! પણ આજનો મૅસેજ વાંચી વિધી વિચારતી થઈ ગઈ. મોમે લખ્યું હતું: યુ શુલ્ડ ટેઇક કેર ઑફ યોર સેલ્ફ!!

– વ્હાય ? ! એ ટેક્સ્ટ મૅસેજ ફરી વાર વાંચી ગઈ. એને કોઈ સમજ ન પડી. રોજ આવતાં મૅસેજ કરતાં આજનો મૅસેજ અલગ હતો… અલગ લાગતો હતો!!!

સ્પિડ ડાયલનું બે નંબરનું બટન દબાવી એણે મોમને ફોન કર્યો.

– ધ નંબર યુ હેવ ડાયલ્ડ ઇસ નોટ ઇન સર્વિસ…. પ્લીસ, ચેક ધ નંબર એન્ડ ડાયલ અગેઇન !!

સામેથી નેહાના મીઠાં-મધુરા અવાજની અપેક્ષા રાખી હતી વિધીએ. એને બદલે કમ્પ્યુટરાઇઝ્ડ શુષ્ક મૅસેજ સાંભળવા મળ્યો!!

-વ્હોટ!! વિધીના આશ્ચર્યનો પાર ન રહ્યો.

ડેડને ડાયલ કરતી ત્યારે મોટે ભાગે મેઇલ બોક્ષ મળતો ને મૅસેજ મૂકવો પડતો. પણ મોમ? મોમ તો દરેક વખતે મળે જ! બિઝી હોય તો કહેતી: દીકુ, હું પાંચ મિનિટમાં તને ફોન કરું છું ને બે મિનિટમાં તો એનો ફોન આવી જ જતો. પણ આજે?!

એણે ફરી સ્પિડ ડાયલ માટેનું બટન દબાવ્યું. એ જ લાગણીવિહીન મૅસેજ!!

-વ્હાય ?! વિધીને રડવાનું મન થઈ આવ્યું

-હવે ?! વ્હોટ નાઉ ?! ટિસ્યૂ બોક્ષમાંથી ટિસ્યૂ લઈ આંખમાં તરી આવેલ ભીનાશ લૂંછી. નાક સાફ કર્યું.

“મોમ !!” ધીમેથી એ બોલી, “ આઈ લવ યુ મોમ !!” દીવાલ પર લટકતી ફેમિલી તસવીર પર એક નજર નાંખી એ બોલી. હતાશ થઈને એ સોફા પર બેસી પડી. કંઈક અજુગતું બની ગયું-બની રહ્યાની એને આશંકા થઈ. એણે એના ડેડ આકાશને ફોન કર્યો. એ જાણતી હતી કે મોટે ભાગે તો ડેડનો મેઇલ બોક્ષ જ મળશે.

“યસ, વિધી!” એના આશ્ચર્ય વચ્ચે બીજી રીંગ વાગતાં જ આકાશે જવાબ આપ્યો.

“ડે…..એ…..ડ…..?!”

“યસ…….!!”

“વ્હેર ઇસ મોમ?”

“શી મસ્ટ બી એટ વર્ક!!”

“નો..!! હર લેક્સસ ઇસ હિયર!! આઇ કૉલ્ડ હર સેલ એન્ડ ઈટ ઈસ ડિસકનેક્ટડ!! આઇ મીન નોટ ઈન સર્વિસ!”

“વ્હોટ?!” આકાશ ચમક્યો.

“યસ ડેડ, મોમનો સેલ મેં બે વાર ડાયલ કર્યો!!” રડી પડતાં એ બોલી.

“ઓ..ઓ… હ!!!” આકાશે નિ:શ્વાસ નાંખ્યો.

“નાઉ વ્હોટ ??” વિધીએ પૂછ્યું

“……………..!!!” આકાશ મૌન… આકાશ પાસે ક્યાં કોઈ જવાબ હતો વિધીના પ્રશ્નનો?!

*** *** *** *** ***

બરાબર એજ સમયે ક્લિફ્ટનથી લગભગ પચાસ માઇલ દૂર બ્રિજવોટર ખાતે નેહાએ બે બેડરુમના કોન્ડોમિનિયમનો ડોર ખોલી લિવીંગ રૂમમાં ગોઠવેલ સોફા પર પડતું નાંખ્યું. અસંખ્ય વિચારોનું વાવાઝોડું એના વિખેરાયેલ મનમાં ફૂંકાઈ રહ્યું હતું… એને વિચલિત બનાવી રહ્યું હતું.

એની જાણ બહાર જ નેહાની આંખમાં આંસુની સરવાણી ફૂટી.

જીંદગીમાં એવાં પણ મુકામ આવશે……

સંઘરેલ આંસુ જ પીવા કામ આવશે……

થોડા સમય પહેલાં વાંચેલ ગઝલનો શેર એને યાદ આવ્યો. સંઘરી રાખેલ આંસુનો બંધ તૂટી ગયો હતો.

– કેટ કેટલાં જનમો લેવા પડશે આ એક નાનકડી જીંદગીમાં?

નેહાના મને એને પ્રશ્ન પૂછ્યો.

કહેવાય છે કે સ્ત્રી એક જીંદગીમાં બે વાર જન્મે છે. એક વાર જ્યારે આ દુનિયામાં આવે છે ત્યારે અને બીજી વાર પોતાના પતિના ઘરે પ્રવેશે ત્યારે.

– પણ જ્યારે પતિનું ઘર છોડે ત્યારે?

– ત્યારે શું થાય છે?

– ત્રીજો જન્મ?

– કે પછી………..!!!

ઊંડો શ્વાસ લઈ એ સોફા પરથી ઊભી થઈ. બાથરૂમમાં જઈ ઠંડા ઠંડા પાણીથી એણે મ્હોં ધોયું.

કોન્ડોમિનિયમમાં હજુ નવા નવા રંગની ગંધ ગઈ ન હતી. સેંટ્રલ એર- કંડિશનિંગ સિસ્ટમમાંથી ઠંડી હવા આવી રહી હતી.

– શું એણે જે પગલું ભર્યું તે યોગ્ય હતું ?!!

– શું આ એનો ત્રીજો જન્મ છે?!!

જાત જાતના વિચારોનું દ્વંદ્વ યુદ્ધ એનાં મનમાં ચાલી રહ્યું હતું… પતિના ઘરનો ઉંબર ઓળંગી દીધો હતો… હવે પાછા વળવાનો તો કોઈ સવાલ જ ન્હોતો.

ફરીથી એ સોફા પર બેસી પડી. આંખો બંધ કરી એણે ઊંડા ઊંડા શ્વાસ લેવા માંડ્યા. એક અવકાશ છવાઈ ગયો હતો…સાવ એકલી પડી ગઈ હતી એ !!

– ખરેખર શું એ એકલી પડી ગઈ છે ??

– એણે એના પેટ પર હળવેથી જમણો હાથ ફેરવ્યો લાગણીથી!!

એના ગર્ભમાં આકાર લઈ રહેલ જીવે હળવો સળવળાટ કર્યો… એનું રોમ રોમ પુલકિત થઈ ઊઠ્યું… જાણે હાજરી પુરાવી રહ્યો હતો એ નાનકડો જીવ!! એનું પ્રથમ કંપન!!

ના, એ સાવ એકલી ન્હોતી. એની સાથે, એની અંદર એક જીવ આકાર લઈ રહ્યો હતો !! એનું બાળક!! એનું પોતાનું બાળક!!! ભીની આંખે પણ એનાં ચહેરા પર એક સુરમયી સુરખી છવાઈ ગઈ!! એક મંદ હાસ્ય!! ક્યાં સુધી પોતાના પેટ પર હળવે હળવે હાથ ફેરવતી એ બેસી રહી.

– જીંદગી એની કેવી કેવી કસોટી લઈ રહી છે ??

નેહાએ સોફા પર જ લંબાવી આંખો બંધ કરી.

મન-દર્પણમાં જીંદગીના લેખાં -જોખાં થઈ રહ્યા હતા. કેવાં મુકામ પર પહોંચી ગઈ હતી જીંદગી? બંધ આંખો આગળ જીંદગી જાણે પ્રવાસ કરી હતી અને સાક્ષી બની પસાર થતી પોતાની જીંદગીને એ જોઇ રહી…

*** *** *** *** ***

“જો બહેન,” નેહાના નરોત્તમમામા આજે નેહાના ઘરે આવ્યા હતા નેહાના લગ્નની વાત લઈને, “છોકરો અમેરિકન સિટીઝન છે. વરસોથી અમેરિકા છે. બરાબર સેટ થઈ ગયેલ છે. સમાજમાં જાણીતું કુટુંબ છે. આપણી નેહાની ઉંમર પણ વધી રહી છે!!”

“પણ ……..!!” નેહાની બા જરા ખંચકાઇને, અટકીને બોલ્યા, “છોકરો વિધુર છે એ વાત આપણે ધ્યાનમાં ન લઈએ, માની લઈએ કે એની પહેલી પત્ની કાર એક્સિડંટમાં ગુજરી ગઈ એમાં એનો કોઈ વાંક નથી.તમારી વાત પણ સાવ સાચી કે નેહા પણ અઠ્ઠાવીસનો તો થઈ ગઈ છે. પણ છોકરાને પહેલી પત્નીથી એક છોકરી છે….!! બે કે અઢી વરસની!! સાચી વાતને?” જરા શ્વાસ લઈને એ બોલ્યાં,“મને તો એ બરાબર નથી લાગતું…..મને તો……..!!”

અંદરના રૂમમાં નેહા મામા અને એની બા વચ્ચે થઈ રહેલ વાત સાંભળી રહી હતી. મામા થોડા સમયમાં બે-ત્રણ વાર ઘરે આવી ગયા હતા. અને દર વખતે નેહાના લગ્નની વાત કાઢી દબાણ વધારી રહ્યા હતા. એમની વાત પણ સાચી હતી. છોકરીના લગ્નની સરેરાશ ઉંમર કરતાં નેહાની ઉંમર પણ વધી રહી હતી… વધી ગઈ હતી…નાના ભાઇ મનીષે એંજિનિયર થયા પછી એની સાથે ભણતી અમી મેનન સાથે આંતરજ્ઞાતીય પ્રેમ- લગ્ન કર્યા હતા. નેહાને પણ છોકરાઓ જોવા તો આવ્યા હતા પણ કોઈ સાથે મેળ પડતો ન હતો. વળી બાર ગામ, પંદર ગામની સીમાઓ પણ નડતી હતી. એવું ન્હોતું કે એ ભણેલ ન્હોતી… એમ એસ યુનિવર્સિટીની એ બી. ફાર્મ થઈ હતી… કેડિલા ફાર્માસ્યુટિકલમાં રિસર્ચ એંડ ડેવલેપમેંટમાં નોકરી પણ કરતી હતી. એક-બે છોકરા એને પસંદ પણ પડ્યા હતા પરંતુ એઓનું ભણતર નેહાની સમકક્ષ ન હતું કે એમનો અભ્યાસ ઓછો હતો એટલે નેહાએ એમાં રસ ન દાખવ્યો. જ્યારે બીજાઓની માગણીઓ ભારી હતી… પહેરામણી… દાયજો… સો તોલા સોનું…. મારુતિ કે સેંટ્રૉ કાર …. ફ્લૅટ…. વગેરે… વગેરે!! લગ્ન નહિ જાણે કોઈ મલ્ટિનૅશનલ કંપનીનું ટેક ઓવર ન કરવાનું હોય!! વળી મનીષે આંતરજ્ઞાતીય લગ્ન કરી નાંખ્યા ને નેહા માટે માંગા આવતા ઓછાં થઈ ગયા ને પછી ધીરે ધીરે બંધ જ થઈ ગયા. ને મનીષના ઘરે પણ હવે તો બાળક આવવાનું હતું. નેહાની ઉંમર પણ વધી રહી હતી. પિતા જશુભાઇની ચિંતાનો પહાડ પણ મોટો ને મોટો થઈ રહ્યો હતો. એમને પણ લાગતું હતું કે નેહાનું જલદી ઠેકાણું પડી જાય તો સારું….મનીષ-અમીએ અલગ રહેવું હતું. અમી તો બીજી જ દુનિયામાંથી આવી હતી. એટલે એને તો નેહાની હાજરી ખૂંચતી હતી. સાપનો ભારો બની ગઈ હતી નેહા!! એનાં પોતાના કુટુંબ માટે!! ભાઇ – ભાભી માટે…. મા-બાપ માટે!! પોતાના ન જાણે કેમ પારકાં થઈ જતાં હશે???

“મા…મા…!!” નેહાએ બેઠક ખંડમાં પ્રવેશતાં કહ્યું, “મારે મળવું છે એક વાર છોકરાને!!” નેહાને પણ છૂટવું હતું અહિંથી. ક્યાં સુધી એની જીંદગીનો ભાર વહે એના મા-બાપ??

“ગુડ…ગુડ !!!” નરોત્તમમામા ખુશ થઈ ગયા. “જોયું સુમિ?” નેહાની બા તરફ ફરી એ બોલ્યા, “આપણી નેહા સમજદાર છે. અને એક વાર અમેરિકા પહોંચી જાય પછી તો જલસા જ જલસા!! અ રે!! જોજોને ત્રણ વરસમાં તો તમને બધાંને ત્યાં બોલાવી દેશે!! હું આજે જ નડિયાદ ફોન કરી દઉં છું. આકાશની મોટી બહેનને!! લગભગ એકાદ મહિનામાં આકાશ ઇન્ડિયા આવવાનો છે. નેહાનો પાસપોર્ટ તો તૈયાર છે ને?” નરોત્તમમામા હંમેશ દૂરનું વિચારતા હતા..

આકાશ આવ્યો. નેહાને મળ્યો. ચોત્રીસ – પાંત્રીસનો આકાશ સહેજ ખાલિયો હતો. નેહાને પસંદ નાપસંદીનો સવાલ ન્હોતો. જો આકાશ હા પાડે તો બેસી જવું એવું નેહાએ મનોમન નક્કી કરી દીધું જ હતું. અને હા આકાશ માટે તો વીસથી માંડીને ત્રીસ વરસની કુંવારી છોકરીઓની લંગાર લાગી હતી. પરતું આકાશે સૌથી પહેલાં નેહાને મળવાનું. નરોત્તમમામાની મુત્સદ્દીગીરી પણ એમાં ભાગ ભજવી ગઈ. મામાએ ચક્કર કઇંક એવા ચલાવ્યા કે આકાશ છટકી જ ન શકે!! નેહાને આકાશે પસંદ કરી દીધી!! ખાસ તો આકાશ નેહાનું ભણતર જાણી રાજીનો રેડ થઈ ગયો: ધેર ઇસ લોટસ્ ઑફ સ્કોપ ફોર ફાર્માસિસ્ટ ઇન યુ એસ!! એ પોતે કૉલગેટમાં એનાલીટીકલ કેમિસ્ટ હતો….સિનિયર કેમિસ્ટ!! એક વિંટરમાં એની પત્ની નીનાને કાર એક્સિડંટ થયો…. ત્રણ દિવસ નીના બેહોશ રહી.. એને બચાવવાના બધાં જ પ્રયાસો વ્યર્થ ગયા. ને નીના પ્રભુને પ્યારી થઈ ગઈ. ત્યારે સાવ એકલો પડી ગયો હતો આકાશ – એની બે-અઢી વરસની પુત્રી વિધી સાથે….. હલી ઊઠ્યો હતો આકાશ….!!આકાશના મા-બાપ આણંદથી દોડી આવ્યા. ધીરે ધીરે આકાશ જીંદગીની ઘટમાળમાં ફરીથી જોડાયો….. કોઈના જવાથી કંઈ જીંદગી થોડી અટકી જાય છે?! છેલ્લાં થોડાંક વખતથી આકાશના મા-બાપ આકાશને દબાણ કરતાં હતાં ..પુનઃ લગ્ન માટે!! એમને પરદેશમાં ગોઠતું ન્હોતું. દેશમાં એમની બહોળી ખેતી હતી!! ઢોર ઢાંખર હતા..જો આકાશનું ઠેકાણું પડે તો એઓ ફરી દેશા ભેગાં થાય!! અ…..ને આકાશનું ગોઠવાય ગયું નેહા સાથે!! થોડી રજાઓ લઈ આકાશ દેશ આવ્યો. ઝડપથી લગ્ન ગોઠવાયા. કોઈ લેણ – દેણની તો કોઈ વાત જ ન્હોતી. વળી આકાશે જ લગ્નનો બધો ખર્ચ ઊપાડ્યો!! નાનકડી વિધી સૌને ગમી જાય એવી પ્યારી પ્યારી હતી… બધાં સાથે એ એની કાલી કાલી ગુંગ્લીશમાં વાતો કરતી રહેતી. થોડી વાતો થઈ સમાજમાં – નેહાના લગ્ન વિશે!! પણ નેહાને કોઈની કંઈ પડી ન્હોતી!! સમાજને મ્હોંએ ગળણું કોણ બાંધે?? જીંદગી એણે પોતે પસંદ કરી હતી!! અ…..ને…. નેહા પત્નીની સાથે સાથે મા પણ બની ગઈ!!! એક વહાલી રૂપાળી દીકરીની!!

લગ્ન પછી એક અઠવાડિયામાં આકાશ પાછો અમેરિકા પહોંચી ગયો. એ અમેરિકન સિટીઝન તો હતો જ… એણે નેહાની પિટિશન ફાઇલ કરી દીધી ને દોઢ વરસમાં નેહા આવી પહોંચી અમેરિકા!! એક નવી જ દુનિયામાં!! નેહા સમજદાર હતી…સંસ્કારી હતી…અહિં અમેરિકામાં નવી જીંદગીની શરૂઆત ….નવો જન્મ!!! નવો અવતાર!! નેહા તૈયાર હતી!!

આકાશ ખુશ હતો.. પોતાને એ ભાગ્યશાળી માનતો હતો – નેહાને મેળવીને!! નેહાના અમેરિકા આવ્યા બાદ આકાશના મા-બાપ દેશ પરત આવી ગયા. ધીરે ધીરે નેહા ટેવાવા લાગી અમેરિકાની લાઇફ-સ્ટાઇલથી!! આકાશનું ચાર બેડરૂમનું મોટ્ટું હાઉસ હતું!! સરસ જોબ હતી!! વિધી તો નેહા સાથે એકદમ હળી-ભળી ગઈ …. મોમ….મોમ….મોમ….વિધી નેહાને છોડતી જ ન્હોતી…નેહા પણ વિધીને મેળવી ધન્ય ધન્ય થઈ ગઈ!!!

નેહા હોંશિયર તો હતી જ. અમેરિકા આવવા પહેલાં દેશમાં એણે અમેરિકા માટેની ફાર્માસિસ્ટની પરીક્ષાની માહિતી મેળવી, પુસ્તકો વાંચી, રેફ્રરંસ ભેગા કરી, ઇંટરનેટનો ઉપયોગ કરી પુરી તૈયારી લીધી હતી. આથી પહેલાં જ પ્રયત્નમાં એ જરૂરી એક્ઝામ પાસ થઈ ગઈ… અને એનું સ્ટેટનું લાયસંસ પણ આવી ગયું. કાર તો એને ચલાવતા આવડી જ ગઈ હતી. હવે એ સર્ટિફાઇડ ફાર્માસિસસ્ટ બની ગઈ… ફાર્માસિસ્ટનું લાયસંસ આવતાંની સાથે જ જોબ માટે સામેથી ફોન આવવા માંડ્યા: કમ વર્ક વિથ અસ!! દેશમાં તો નોકરી માટે કેટ કેટલી લાગવગ લગાવવી પડી હતી?! અહિં?! એક મહિનામાં તો જોબની ચાર – ચાર ઑફર!! વોલ માર્ટ, વોલગ્રીન, રાઇટ એઇડમાંથી!!! આકાશ સાથે વિચારણા કરી નેહાએ હેકનસેક હોસ્પિટલમાં ફાર્માસિસ્ટની જોબ સ્વીકારી લીધી. સેકન્ડ શિફ્ટમાં!! જેથી વિધીની પણ સંભાળ લઈ શકાઈ. નેહા બપોરે સાડા ત્રણે જોબ પર જાઈ ને થોડી વારમાં આકાશ જોબ પરથી આવી જાય.. એટલે વિધીએ બેબી-સિટર પાસે, બેબી-સિટર સાથે વધુ સમય રહેવું ન પડે.

નેહાની જીંદગી સળસળાટ દોડવા લાગી!! ઘર…જોબ…આકાશ…વિધી… વિક-ડેઇઝ… વિક-એંડ… સુપર માર્કેટ…કૂપન… મૉલ…. શોપિંગ…નવી કાર-લેક્સસ…!!! હોસ્પિટલમાં પણ નેહા સૌની માનીતી થઈ ગઈ!! દિલ જીતવાની કળા હતી એની પાસે!! સમય સળસળાટ દોડવા લાગ્યો…મહિને – બે મહિને દેશ ફોન કરી મા-બાપની સાથે નેહા વાતો કરી લેતી… આકાશ ખુશ હતો…વિધી ખુશ હતી… નેહા ખુશ હતી…જીંદગીમાં ક્યાંય કોઈ મૂંઝવણ ન હતી… ક્યાંય કોઈ કમી ન હતી!!!

– પણ ક્યાંક કંઈક ખૂંટતું હતું !!

– કે પછી એ નેહાનો વહેમ હતો ??

વિધી આજે નેહાની સાથે સુતી હતી. કોઈ કોઈ રાત્રે, મોટે ભાગે જ્યારે નેહાને રજા હોય ત્યારે વિધી એના બેડ રૂમમાં સુવાને બદલે નેહા-આકાશની સાથે સુઇ જતી,. નેહાને વળગીને!! નેહા વિધીને અસીમ પ્રેમ કરતી. ને વિધીની તો એ તારણહાર હતી!! ડેડ ક્યારેક મેડ થઈ જતાં!! પણ મોમ?? નેવર!! વિધીને એક પળ પણ ન ચાલતું નેહા વિના. એ નેહાને છોડતી નહિ!! જ્યારે નેહા ઘરે હોય ત્યારે પૂરો કબજો વિધીનો જ!! નેહાને તો ખૂબ મજા પડતી… આનંદ મળતો… સંતોષ મળતો…વિધીનો નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ મેળવી એ પાવન થઈ જતી… આકાશ કહેતો કે નેહા વિધીને બહુ પેમ્પર કરતી હતી… લાડકી કરતી હતી!!!

વિધી નેહાને વળગીને સુતી હતી. એનો જમણો પગ નેહાના પેટ પર હતો અને જમણો હાથ છાતી પર. રાત્રિનો એક વાગી ગયો હતો. આજે વીક-એંડ હોય નેહાને રજા હતી. એટલે એ આખો દિવસ ઘરે જ હતી. ઊંઘનું બાષ્પીભવન થઈ ગયું હતું. આકાશ પડખું ફરી સુઇ ગયો હતો. એના નસકોરાનાં ધીરા ઘરઘરાટ સિવાય બેડ રૂમમાં શાંતિ હતી. નેહાએ વિધીનો પગ હળવેથી પોતાના શરીર પરથી હઠાવ્યો. ને એના કપાળ એક હળવી ચૂમી ભરી..નિદ્રાધીન વિધી ઊંઘમાં ધીમું ધીમું મરકતી હતી. નેહાએ વિધી તરફ નજર કરી એના કપાળ પર, વાળ પર પ્રેમથી હાથ પસવાર્યો. આકાશ તરફ એક ઊડતી નજર નાંખી નેહા છત તરફ જોવા લાગીઃ શૂન્યમનસ્ક!!! કોરી આંખોમાં નિદ્રાનું ક્યાંય નામોનિશાન ન્હોતું!!

– શું મા બનવું ખોટું છે?!!

એના મને છેલ્લાં કેટલાંક સમયથી પૂછવા માંડેલ પ્રશ્ન પાછો પૂછ્યો.

– કેમ, તું મા નથી વિધીની ?!!

– છું જ !! ચોક્કસ છું જ !!

– પરતું…..!

એ પલંગ પરથી ઊભી થઈ ગઈ. વિધીને બરાબર ઓઢાડી એ બેડરૂમની વિશાળ બારી પાસે ગઈ. બારીમાંથી આકાશમાં નજર કરી. ચંદ્રમા વાદળો સાથે સંતાકૂકડી રમતો હતો. લપાતો-છુપાતો ચંદ્ર વધુ રૂપાળો લાગતો હતો….વાદળોમાં ઊલઝાતો પવન વાદળોને જુદા જુદા આકારમાં ઢાળી રહ્યો હતો. દરેક આકારમાં નેહાને બાળકોનો આકાર દેખાતો હતો… ગોળ-મટોળ રૂપાળા બાળકો…. દોડતાં બાળકો …ગબડતાં બાળકો… રડતાં બાળકો… હસતાં બાળકો… રડતાં બાળકો… બાળકો…. બાળકો…. બાળકો….પણ ક્યાં છે એનું બાળક?? પોતાનું બાળક???

– નેહાને પોતાનું બાળક જોઇતું હતું.

– એના ગર્ભાશયમાં આકાર લેતું!!

– પોતાના લોહી-માંસમાંથી સર્જાતું!!

– પોતાની કૂખે જન્મતું!!

– ને એમાં ખોટું પણ શું હતું ??

એણે મા બનવું હતું. લગ્નને પાંચ- છ વરસ થઈ ગયા હતા. શરૂઆતમાં એણે યાસ્મિન ગોળી ગળી હતી. જે લગભગ બે વરસથી બંધ કરી હતી. કોઈ કોંટ્રાસેપ્ટિવસ એણે કે આકાશે વાપર્યા ન્હોતા. આકાશને તો કોંટ્રાસેપ્ટિવસ વાપરવાનો ભારે અણગમો હતો. પણ કંઈ વાત બનતી ન હતી!! અને દર મહિને એ નિરાશ થઈ જતી. આકાશ સાથે એણે સહશયન વધારી દીધું.. કોઈ તક એ ન્હોતી છોડતી..ક્યારેક ક્યારેક તો એ આક્રમક બનતી!!! આકાશ ધન્ય ધન્ય થઈ જતો… ગુંગળાઇ જતો!! મૂંઝાઈ જતો!! પણ મનોમન – તનોતન એ ખુશ થતો…!! મહોરી ઊઠતો…!!અને એક પુરુષને બીજું જોઈએ પણ શું પત્ની તરફથી?? નેહાને પણ મજા આવતી એક પૂર્ણ પુરુષને વશ કરતાં!!!

સહુ સુખ હતું એનાં ચરણ-કમળમાં!! કોઈ રંજ ન્હોતો!! કોઈ બંધન ન્હોતું!! સુખથી જીવન તર-બતર હતું……પણ મન વેર-વિખેર હતું નેહાનું!!

– કોઈ પણ સ્ત્રી મા બન્યા વિના અધૂરી છે!!

– કોઈ પણ સ્ત્રીની જીંદગી અસાર્થક છે મા બન્યા વિના, પોતાના બાળકની મા બન્યા વિના!!

નેહાએ આકાશને કોઈ વાત ન કરી પણ એણે નક્કી કર્યું કે બસ હવે તો એને પોતાનું બાળક જોઈએ, જોઇ, જોઈએ, ને જોઈએજ!!!

*** *** *** *** ***

“યુ આર એબ્સોલ્યુટલી નોર્મલ!!!” ગાયનેકોલોજીસ્ટ ડો. મારિયાએ નેહાને તપાસી કહ્યું, “નથિંગ રોંગ. યુ મસ્ટ કન્સિવ….!!!” ડો. મારિયા હેકનસેક હોસ્પિટલ ખાતે જ ફર્ટિલિટી ડિપાર્ટમેન્ટના હેડ હતા. નેહાને ઓળખતા હતા, “ટ્રાય ધોઝ ડેઇઝ અરાઉન્ડ ઓવ્યુલેશન !! વી વિલ ટ્રેક ડાઉન ધ કરેક્ટ ડે એંડ ટ્રાય ધોઝ ડેઇઝ વિધાઉટ મિસિંગ!!”

પછી તો તબીબી શાસ્ત્રની બધી જ વિધીઓ શરૂ થઈ. બધાં જ ટેસ્ટ !!! સમય પસાર થવા લાગ્યો. નેહાની બેચેની વધતી જતી હતી. સરી જતો સમય નેહાને પકડવાનો પ્રયત્ન કરતી હતી પણ લાગતું હતું કે એ હારી રહી હતી!! અને એ હારવા માંગતી ન્હોતી.

“કુલ ડાઉન… નેહા!! સમટાઇમ ઇટ ટેઇક્સ ટાઇમ.” ડો.. મારિયા નેહાને ધીરજ બંધાવતા હતા, “આઇ હેવ સીન કેઈસિસ વીચ ટુક યર્સ …. વિધાઉટ એની રિઝન..!!! એંજોય યોર લાઇફ …સ્ટ્રેસ ફ્રી સેક્સ!!! ડોંટ વરી, રિલેક્સ..!! એવરિથીંગ વીલ બી ઓ કે!! યોર ઓલ રિપોર્ટસ આર વેરી નોરમલ!! જસ્ટ વી હેવ ટુ વેઇટ !! વેઇટ ફોર એ મોમેન્ટ વીચ વીલ મેઇક યુ અ મધર!! લવલી મધર, માય ડિયર!!” ડો. મારિયાએ નેહાના ખભા પર હાથ મૂકી હસતાં… હસતાં… કહ્યું, “વી નીડ ટુ ચેક યોર હબી!!”

“બટ મે…..મ, હી ઇસ ઑલરેડી ફાધર ફ્રોમ હીસ ફર્સ્ટ વાઈફ!!”

“ધેટ્સ ટ્રુ!!” શ્વાસ લઈ ડો. મારિયા બોલ્યા, “વન મોર ટેસ્ટ વી વીલ પરફોર્મ!! એક્ટિવિટિ ઈવાલ્યુએશન ઑફ સ્પર્મ ઇન યોર બોડી આફ્ટર યુ ગેટ ઇન!! હાઉ ઇટ ટ્રાવેલ ટુ ટ્યૂબ!!! ટુ ધ ફાઇનલ ડેસ્ટિનેશન!!!”

એ ટેસ્ટ પણ થયો…

– અને પરિણામ આવ્યું સાવ ચોંકાવનારું!!!

– વ્હાય ?? વ્હાય….??

– શુક્રાણુવિહિન……!!!

– ધેર વોઝ નો સ્પર્મ !! વજાનયલ ફ્લ્યુડ હેવિંગ નો સ્પર્મ!! નોટ અ સિંગલ!! ડેડ ઓર સરવાઇલ !!નથ્થિંગ !! શૂન્ય !! ના…ડા…!!!

– વ્હાય….?? નેહા સહમી ગઈ

– આકાશ તો પિતા છે!! વિધીનો!!!

– તો પછી?

– વિધી આકાશની છોકરી નથી કે પછી …….?

– ઓહ! ઓહ!!!

નેહા મૂંઝાઈ…. ગુંચવાઇ … વલોવાય ગઈ…..

સમયને પસાર થતો કોણ અટકાવી શકે ?!!!

નેહાએ મા બનવાની મનીષા આકાશને આછી આછી જણાવી હતી ત્યારે આકાશે કહ્યું હતું કે, તું મોમ તો છે જ ને વિધીની?!! જોને, વિધી તો ભૂલી પણ ગઈ છે કે, એની ખરી મધર તો નીના છે!! યુ આર અ ગ્રેટ મોમ, ડાર્લિંગ!!!

નેહાએ આકાશને જરા પણ જાણ થવા ન દીધી કે, માતા બનવાના પ્રયત્નમાં એ કેટલી આગળ વધી હતી અને એવા મુકામ પર પહોંચી ગઈ હતી કે જ્યાંથી પાછા વળવાનો કોઈ રસ્તો જ ન્હોતો!! જીંદગીના એ મુકામનું કોઈ સરનામું ન્હોતું!!!

*** *** *** *** ***

ડિસેમ્બર મહિનો બેસી ગયો હતો.

સહુ ખુશ હતા.. ફેસ્ટિવલ મુડ !!! સર્વ જગ્યાએ માનવ મહેરામણ ઊમટ્યો હતો… મૉલમાં ગિરદી વધી રહી હતી…. વિધીએ લિસ્ટ બનાવી એની મોમને આપી દીધું હતું… એને જોઇતી ગિફ્ટનું!! આકાશ ખૂબ ખુશ હતો. ત્રણ દિવસની એને રજા હતી. બીજી બે રજા મૂકી દેતાં આખું વીક રજા મળી જતી હતી… !! બસ, ઘરે પડી રહી થાક ઊતારવો હતો.. ખૂબ ખૂબ ઊંઘવું હતું!! મોંઘામાના ઉચ્ચ ગુણવત્તાના થોડા વાઇન એણે ક્યારના લાવી બેઝમેંટમાં મૂકી રાખ્યા હતા..

એક ઠંડ્ડી રાત્રિએ વિધીને એના બેડરૂમમાં સુવડાવી નેહા આકાશના પડખામાં સમાઈ….આકાશના ગરમા ગરમ હોઠો પર એણે એના નરમ નરમ હોઠો ચાંપ્યા.. આકાશના શ્વાસમાં વાઈનની માદક સુગંધ હતી…

– શું કરી રહી હતી એ?!

– કઈ રમત માંડી હતી નેહાએ ?!

નેહાના મને ડંખીલો પ્રશ્ન પૂછ્યો… નેહા અચાનક અળગી થઈ ગઈ આકાશથી. એના શ્વાસોશ્વાસ વધી ગયા.. ઝડપી થયા…હ્રદયના ધબકારા ….ધક… ધક… ધક … કાનમાં સંભળાઈ રહ્યા હતા…

– શું કરવું …..? શું કહેવું આકાશને….. ??

“વોટ હેપન્ડ ડાર્લિંગ?” આકાશે નેહાના કાંપતા હોઠો પર હળવેથી આંગળી ફેરવી. પછી એના રેશમી વાળો સાથે રમવા લાગ્યો… મૌન મૌન નેહા પોતાના દિલની ધડકન સાંભળતી રહી.!!!

હોઠ પરથી ફરતો ફરતો આકાશનો હાથ નેહાના શરીર પર ધીરે ધીરે નીચે ઊતરી રહ્યો હતો!! એ હાથ નેહાએ અટકાવી દીધો! પકડી લીધો!! સહેજ વિચારી એ હાથને એણે પોતાના પેટ પર મૂક્યો ને ધીરેથી કહ્યું, “આઇ એમ પ્રેગ્નનન્ટ !!!”

અટકી જ ગયો આકાશનો હાથ નેહાના પેટ પર જ !!!

સાવ થીજી જ ગયો!!! હાથ પણ ને આકાશ પણ !!! ચાર પાંચ મિનિટ માટે!! ત્યારબાદ, હળવેકથી આકાશે હાથ હઠાવ્યો. પલંગ પર એ બેઠો થયો..શૂન્યમનસ્ક બેડ પર જ બેસી રહ્યો.. નેહા પથરાઈ હતી પથારીમાં!! બેઠાં થઈ પીઠ પાછળથી આકાશના બન્ને ખભાઓ પર બે હાથ મૂકી આકાશને સહેજ વળગીને નેહાએ એની ગરદન પર હળવું ચુંબન કર્યું…. હવે એને મજા આવવા લાગી!! જે રીતે આકાશ સહમી ગયો એ એની અપેક્ષા મુજબનું જ હતું!!

નેહાને હડસેલી આકાશ ઊભો થઈ ગયો સહેજ ચમકીને!!

“આર યુ નોટ હેપ્પી?!!” નાઇટ લૅમ્પના મંદ મંદ ઊજાસમાં પણ આકાશની મૂંઝવણ એના ચહેરા પર સ્પષ્ટ દેખતી હતી.

“………………………..” આકાશ મૌન… શું કહે આકાશ?? ઊઠીને એ લિવીંગ રૂમમાં જતો રહ્યો. વાઈનનો જે થોડો નશો હતો તે ઊતરી ગયો..ઊંઘ ઊડી ગઈ એની…!!

– તો વાત એમ હતી!!

– બટ હાઉ?? આકાશ વિચારતો થઈ ગયો..લિવીંગ રૂમમાં સોફા પર બેસી આકાશ વિચારવા લાગ્યો: હાઉ ધીસ હેપંડ?? એનું ગળું સુકાયું, તરસ લાગી પણ એ બેસી જ રહ્યો. બુદ્ધિ બહેર મારી ગઈ એની!!

– કેવા મુકામ પર લાવી દીધો એને નેહાએ ??

– કે પછી એણે નેહાને.??

નેહા ઊંઘી ગઈ હતી ઘસઘસાટ !! આકાશની ઊંઘ ઉડાડીને!!

ક્યાંય સુધી આકાશ સોફા પર જ બેસી રહ્યો.. વિચારમગ્ન!! લાંબા સમય પછી એ ઊભો થયો અને બારી પાસે ગયો..બહાર નજર કરી તો જોયું: મોસમનો પહેલો સ્નો પડવાની શરૂઆત થઈ હતી.. આકાશમાંથી જાણે પીંજાયેલ રૂ વરસી રહ્યું હતું.. બાગમાં રોપેલ નાના નાના છોડવાઓની કોમળ ડાળીઓ પર સ્નો થીજી રહ્યો હતો.. આકાશની જીંદગીની જેમ જ!!!

હવે .. ??? .

આકાશ ફરી બેડ રૂમમાં ગયો..નેહા પર એક ઊડતી નજર નાંખી એ લિવીંગ રૂમમાં આવ્યો…. રિક્લાયનર સોફા પર જ લંબાવી એણે આંખો બંધ કરી…નિદ્રારાણી તો રિસાઈ હતી અને હવે તો જીંદગી પણ રિસાવા લાગી હતી…

પછી તો ધીરે ધીરે અંતર વધવા લાગ્યું આકાશ અને નેહા વચ્ચે….

નેહાને થોડા ઘોડાં આનંદની સાથે અંદર અંદર રંજ પણ થતો હતો: આકાશને આમ તડપાવવાનો!! સતાવવાનો!!

– આકાશને શું હક્ક હતો નેહા સાથે આવી રમત રમવાનો…???

ખુશ ખુશાલ રહેતો આકાશ ગમગીન રહેવા લાગ્યો… જગજીતસિંગની ગઝલ ગણગણતો આકાશ મૌન મૌન રહેવા લાગ્યો..રોજ સમયસર આવી જતો આકાશ જોબ પરથી મોડો આવવા લાગ્યો..આવીને એ વ્હિસ્કીની બોટલ ખોલી બેસતો… જામ પર જામ ખલી થવા લાગ્યા.. નેહા તો સેકન્ડ શિફ્ટમાં કામ કરતી હોય કામે ગઈ હોઈ…વિધીને સમજ ન પડતી કે ડેડ કેમ આવું કરે છે ?? ડેડ કેમ મોમ સાથે વાત નથી કરતાં….?! મારી સાથે વાત નથી કરતાં..?!. જોક નથી કરતાં…. ?! ડેડ મોમ કેમ સાથે નથી સૂતાં…?! ડેડ લિવીંગ રૂમમાં કે ગેસ્ટ રૂમમાં સૂઈ જાય છે…..!! મોમ ખુશ ખુશ રહે છે !! ખૂબ ખૂબ હસે છે !! ખોટું ખોટું હસે છે !! ખૂબ ખાય છે !! ને ડેડ…?? સેડ સેડ !!! વ્હાય ? વ્હાય ? ? ?

નેહાની મૂંઝવણ વધી રહી હતી..જે ખેલ શરૂ કર્યો હતો આકાશે એનો અંત શું આવશે? એક મૂંઝવણ અંદર અંદર કોરી રહી હતી એને!! એક તો આવી જીંદગીને કારણે માનસિક અમુંઝણ ને પ્રેગ્નન્સીને કારણે…મોર્નિંગ સિકનેસ… ઉબકા આવતા… ખાવાનું મન થાય ને ખાય ન શકાય!! ઊલટીઓ થઈ જતી…. કોઈ પ્રેમથી પીઠ પર હાથ પસવારી પાણીનો પ્યાલો ધરે એવી ઇચ્છા થતી… પરંતુ આકાશ પાસેથી એવી અપેક્ષા રાખવી વ્યર્થ હતી… એણે તો સાવ અબોલાં લઈ લીધા હતા… !! રમતાં રમતાં બાળક રિસાઈ જાય ને કહી દે જા, નથી રમતો!!! બસ, આકાશે વગર કહ્યે જ કહી દીધું હતું: જા, નથી રમવું!! પણ અંચઈ કરી હતી કોણે? આકાશે કે નેહાએ?? પરંતુ આ રમત ન્હોતી… જીંદગી હતી.. જીંદગી જીંદગી જ રહે છે… આકાશ-નેહાએ જીંદગીને રમત બનાવી દીધી હતી…

– હવે ???

આકાશનું પીવાનું વધી ગયું હતું.. અનિયમિતતા વધી રહી હતી. દાઢી વધી ગઈ હતી…એની આંખોની નીચે કુંડાળા વધુ ઘાટા થવા લાગ્યા…વિધી નેહાની સાથે વાતો કરતી રહેતી… એ ક્યારેક ડેડ વિશે પણ પુછતી: મોમ, ડેડ કેમ સેડ છે?? શું કહે નેહા વિધીને.?? નેહાએ વિધીને સાચવવાની હતી.. વિધી નેહાના જીવનનું અંગ બની ગઈ હતી…ભલેને એના અંગમાંથી જન્મી ન્હોતી…પરંતુ, આકાશ સાથે રહેવું આકરું લાગતું હતું !! આકાશ સાથે, આકાશ જેવાં માણસ સાથે રહી પણ કેમ શકાય ??!!

“આકાશ !!” એક શનિવારે સવારે નેહાએ આકાશને કોફી આપતાં કહ્યું, “તેં આજકાલ વધારે પીવા માંડ્યું છે !!”

“……………………!!” આકાશ ક્યાં કંઈ બોલતો હતો???

“જ્યારથી મારી પ્રેગ્નન્સીની વાત તેં જાણી ત્યારથી ………” અટકીને, થૂંક ગળી નેહા બોલી, “તું ખુશ નથી. વ્હાય..??” નેહાએ આકાશના મ્હોંએથી વાત સાંભળવી હતી… ભલે એ માટે આકાશના મ્હોંમાં આંગળાં નાખવા પડે!!

“ના……………….!!” કોફીનો ઘૂંટ ભરી આકાશે નેહાથી નજર ચૂકવી કહ્યું, “એવું કંઈ નથી..!!”

“ખરેખર??” નેહાએ આકાશની નજર સાથે નજર મેળવવાનો પ્રયત્ન કરતાં તીક્ષ્ણ સવાલ પૂછ્યો., “ખા, કસમ વિધીની!!”

“એમાં તું વિધીને ન લાવ !!!”

“કેમ તારી દીકરી છે એટલે ??”

“…………………………………!!” મૌન રહી આકાશે નેહાના પેટ પર વિચિત્ર રીતે નજર કરી!! જે હવે સહેજ ઊંચું દેખાતું હતું..વળી નેહાએ પણ પેટ પર જ હાથ મૂક્યા હતા..

“….ને આ તારું બાળક નથી……!!” નેહાએ કહી દીધું…..સીધે સીધું જ કહી દીધું, “મિ. આકાશ, આસ્ક યોરસેલ્ફ !!! કેમ સીધે સીધું મને પૂછતો નથી કે કોનું બાળક છે મારા ઉદરમાં…?!” ઊંડો શ્વાસ લઈ એ બોલી, “વિધી તારી દીકરી છે તો આ મારું બાળક છે!! મારું પોતાનું!! મેં તો વિધીની મધર બનવાનો પૂરો પ્રયત્ન કર્યો…મિસ્ટર આકાશ, નાવ ઇટ ઇસ યોર ટર્ન..!! હવે તારો વારો છે મારા બાળકના ફાધર બનવાનો..!! અને દુનિયા આખી જાણે છે કે હું વિધીની સ્ટેપ મધર છું….!! સાવકી મા છું !!પણ તું અને હું જ જાણીએ છીએ કે તું મારા બાળકનો સ્ટેપ ફાધર છે!!”

“……………………!!” આકાશ મૌન.

“ઘણું અઘરું છે ને આકાશ સાવકા બાપ બનવાનું? પણ હું તો હસતાં હસતાં બની હતી સાવકી મા !! સ્ટેપ મધર વિધીની..!! મેં એને સાચો પ્યાર કર્યો છે.. મારી દીકરી છે એ..કદાચ, તારા કરતાં પણ વધારે એ મારી નજીક છે..!! એ તો તું પણ જાણે જ છે… અને આકાશ, જો વિધી ન હોત તો હું તને ક્યારની ય છોડીને જતી રહી હોત..પણ ….!!”નેહાએ ઊંડો નિઃશ્વાસ નાંખ્યો.., “એ તો વિધીનો પ્યાર છે જેણે મને જકડી રાખી છે આ ઘરમાં!! બાકી મારો દમ ઘૂંટાય છે તારા ઘરમાં!! તારી સાથે જીવતાં!! તારા જેવાં જુઠ્ઠાં માણસ સાથે……….!” સહેજ ક્રોધિત થઈ ગઈ નેહા..

“એમ આઇ લાયર ??!!”

“પૂછ તારી જાતને……!!!” આકાશની છાતી પર ઇંડેક્ષ ફિંગર મૂકતાં નેહા મક્કમતાથી બોલી.., “આસ્ક યોરસેલ્ફ…..!! તારે સ્ત્રી જોઇતી હતી..!! તારી વાસના સંતોષવા…તારા ઘરને સાચવવા…તારી બાળકી સાચવવા…તને ખવડાવવા…તારા માટે રાંધવા…!!!! અ….અ રે….!!! એ માટે મારી જીંદગી બગાડવાની શી જરૂર હતી..?? ઘૃણા આવે છે મને…! મારી જાત પર કે, મેં તારું પડખું સેવ્યું…તારી વાસના સંતોષી.. મારા શરીરને મેં અભડાવ્યું!!!”

“……………તો … આ શું છે તારા પેટમાં…?” આકાશે જરા મોટો અવાજ કરી નેહાના પેટ તરફ અંગુલિનિર્દેશ કરતાં પૂછ્યું…

“ના….., આ પાપ નથી!! મારી કૂખમાં આકાર લેતું બાળક મારું છે!! મારું પોતાનું!! તું માની રહ્યો છે એવું કંઈ જ નથી…!!! અ…..ને, મારા પર એવો શક કરે તે પહેલાં પૂછ તારી જાતને….તારા આત્માને…. જો તારો આત્મા જીવતો હોય તો હજુ….!!” ગુસ્સા પર માંડ કાબુ રાખતાં નેહા મક્કમતાપુર્વક બોલી…, “આસ્ક યોર સૉઉલ !! તેં શું કર્યું મારી સાથે લગ્ન પહેલાં??!! આઇ નો એવરિથિંગ!! મને બધ્ધી જ ખબર છે.. તને તો ખબર જ છે કે, હું હોસ્પિટલમાં કામ કરું છું…! મધર બનવા માટે જરૂરી મેં બધાં જ ટેસ્ટ કરાવ્યા….ને……મને જાણવા મળ્યું કે, તારા સ્પર્મમાં ખામી છે… અ…..રે!!! સ્પર્મ જ નથી….!!! એટલે મને તો પહેલાં શક થયો કે તારામાં કોઈ જન્મજાત ખામી છે અને નીના- તારી પહેલી પત્ની તને કોઈનું બાળક પધરાવી સ્વર્ગે સિધાવી ગઈ…! અને તું વિધીને તારું બાળક માની રહ્યો છે…. !! પરતું, મારે મારો શક દૂર કરવો હતો..!!” શ્વાસ લેવા નેહા અટકી… , “હા, હું બેચેન થઈ ગઈ ..!! મારે મારો શક દૂર કરવો જ રહ્યો. તને યાદ છે ગયા વરસે મેં તને મારી જ હોસ્પિટલમાં તારા બ્લડ વર્ક કરાવવા વિનંતિ કરી હતી?? ખાસ આગ્રહ કર્યો હતો…?? એમાં એક કારણ હતું..ધેર વોઝ અ રિઝન..!! આઇ વોંટેડ ટુ મેઇક સ્યોર કે વિધી તારી જ છોકરી છે!! તારું જ સંતાન છે…!! ત્યારે તારા બ્લડ વર્ક, લિપિડ પ્રોફાઇલ વગેરે સાથે તારો અને વિધીનો ડીએનએ મૅચિંગ ટેસ્ટ પણ કરાવ્યો હતો… !! એંડ આઇ વોઝ શોક્ડ !!! આઇ એમ શોક્ડ!!! વિધી તો તારી જ છોકરી નીકળી… !! તારી જ દીકરી નીકળી!! તો પછી તું સ્પર્મલેસ ??? વ્હાય ?! વ્હાય ?! મારી તો ઊંઘ ઊડી ગઈ… મારું જીવવાનું હરામ થઈ ગયું.. તને તો જરા પણ જાણ ન થઈ – મારી એ અસીમ બેચેનીની….!! મારે તો મા બનવું હતું.. મારા પોતાના બાળકની મા…..!! મેં મારું ઇન્વેસ્ટિગેશન ચાલું કર્યું…મેં તારા હેલ્થ ઇંસ્યુરન્સ એટના પાસેથી માહિતી મેળવી!!! તારા દશ વરસના મેડિકલ રેકર્ડસ્ મેળવ્યા….કમ્પ્યુટરના થોડા બટનો દબાવતાં ને પાંચ- પંદર ફોન કરતાં મને એ જાણવા મળ્યું કે જે તું છુપાવતો હતો મારાથી.. !!!”

– ઠરી જ ગયો આકાશ નેહાની વાત સાંભળીને!!!

“મારી સાથે બીજાં લગ્ન કરવા પહેલાં તેં વેઝેક્ટોમી કરાવી હતી…!! નસબંધી !! વંધ્યત્વનું ઓપરેશન !! આઇ નો ડેઇટ ઑફ યોર સર્જરી!! આઇ નો યોર સર્જીકલ સેંટર !! ઇવન આઇ નો યોર સર્જન નેઇમ..!! આઇ નો એ..વ…રી….થિં……ગ… !!” નેહાની આંખમાં આંસું ધસી આવ્યા, “શા માટે તેં મને છેતરી….?? શા માટે ?? શા માટે ?? હું એવું બીજ મારી ફળદ્રુપ કૂખમાં વાવતી રહી કે જે કદી ઊગવાનું જ ન્હોતું!! એવું બીજ કે જેમાં જીવ જ નથી…!!” ડૂસકે ડૂસકે રડી પડી નેહા, “હું મને જ દોષી માનતી રહી મારી વાંઝણી કૂખ માટે…!! જ્યારે તેં તો મને પત્ની બનાવતાં પહેલાં જ વાંઝણી બનાવી દીધી હતી..!!. મારી કૂખ ઉઝાડી દીધી હતી…!! એક સ્ત્રીનો મા બનવાનો જન્મસિદ્ધ અધિકાર તેં છીનવી લીધો!!!” માંડ ડૂસકૂં રોકી શ્વાસ લેતાં નેહા બોલી…, “વ્હાય……? વ્હાય……? વ્હાય ? શા માટે? આકાશ, શા માટે તેં મને છેતરી…? મારો શો દોષ ? તું તારી દીકરી, વિધીને સાવકી મા આપવા રાજી હતો. પરંતુ, સાવકા ભાઇ-ભાડું આપવા માંગતો ન્હોતો….!! આપવા માંગતો નથી….!! તારા પામર મનમાં એવો ડર છે હતો, ને છે કે જો બીજાં લગ્નથી બાળક થશે તો બીજી પત્ની એના પોતાના બાળકને ચાહવા લાગશે ને વિધીને કોરાણે મૂકી દેશે… વિધીને ઇગ્નોર કરશે..બરાબરને……?? લ્યાનત છે તને… ધિક્કાર છે તારી એવી હલકી વિચાર સરણીને….!!! તું શું સમજે એક સ્ત્રીત્વને…? તું શું જાણે માતૃત્વને….? માના પ્રેમને….?” નેહા ફરી ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી પડી, “યુ પ્લેઇડ વિથ માય મધરહુડ !!! માય ફિલિંગ્સ !! માય લવ !!! અ…રે! નામ આકાશ રાખવાથી કંઈ મહાન નથી થઈ જવાતું !!આકાશ …!!આ….કા….શ..!!! શા માટે તેં આવું કર્યું?”

રડતાં રડતાં નેહા ડાયનિંગ ટેબલની ખુરશી પર ફસડાય પડી.. નૅપ્કિન હોલ્ડરમાંથી પેપર નૅપ્કિન લઈ આંખમાં આવેલ આંસું સાફ કર્યા.., “આકાશ શા માટે?? તને શું હક હતો મારા માતૃત્વને છીનવી લેવાનો..?? શું ગુજર્યું હશે મારા પર વિચાર કર. જ્યારે મેં જાણ્યું કે તેં મને છેતરી છે!! તેં ડિફરન્ટેક્ટોમી કરાવી છે !! અરે !! લગ્ન પહેલાં જો તેં મને કહ્યું હોત તો પણ હું તારી સાથે જ લગ્ન કરત…!!” ખુરશી પરથી બેઠાં થઈ નેહાએ મૂર્તિમંત સ્તબ્ધ ઊભેલ આકાશના ખભા પર બન્ને હાથો મૂક્યા, “ના…..આકાશ, ના…, તેં તો જીંદગીની ઇમારતના પાયામાં જ અસત્યની ઈંટો મૂકી….!! ના, આકાશ ના !! મારે મારા બાળકને તારું નામ નથી આપવું..! અને મિસ્ટર આકાશ, ફોર યોર કાઈન્ડ ઇન્ફર્મેશન કે આ બાળકનો બાપ તું નથી એ તો ચોક્કસ જ છે પરન્તુ, કોણ છે એ મને પણ ખબર નથી..!!!” આકાશની આંખ સાથે નીડરતાથી નજર મેળવી નેહા બોલી., “હા, આજના સાયન્સ એઇજમાં મા બનવા કોઈ પુરુષનું પડખું સેવવું જરૂરી પણ નથી… આઇ ડિડ નોટ સ્લિપ વીથ એનીવન્..!!! ધીસ ઇસ એ રિઝલ્ટ ઑફ આર્ટિફિશિયલ ઇન્સેમિનેશન…!! કૃત્રિમ વિર્યદાન!! સ્પર્મ બેંકમાંથી મેં સ્પર્મ મેળવ્યું – જેનો હાઇ આઇ ક્યુ હોય એવા હેલ્ધી હૅન્ડસમ ગુડ લુકિંગ હિન્દુ ઇન્ડિયન ડોનરનું !! આ ત્રણ-ચાર મહિના તને તડપાવવા બદલ આઇ એમ સોરી…!! પણ મારે તારા મ્હોંએથી વાત સાંભળવી હતી..!!પણ તું શાનો બોલે…?? તું કેવી રીતે તારા જખમ બતાવે કે જે તેં ખુદને પહોંચાડ્યા છે… ?? મને તારી દયા આવે છે આકાશ..!!!.એક નારીને ઓળખવામાં તું થાપ ખાય ગયો….નારીને ઓળખવા માટે તો તું સો જન્મો લે તો પણ એના અમર પ્રેમને, એની ભીની ભીની લાગણીઓને જાણી ન શકે…! માણી ન શકે !! નારીના નારિત્વને પામી ન શકે….અનુભવી ન શકે….!! અને દરેક સ્ત્રી એક માતા છે!! સ્ત્રીત્વ કરતાં માતૃત્વ મહાન છે..માનો પ્રેમ તો મહાન જ છે… માનો પ્રેમ તો કદી ન બુઝાતા દિવાની એક જ્યોત જેવો છે..એક જ્યોતમાંથી બીજી જ્યોત સળગાવો તો પહેલી જ્યોતનો પ્રકાશ રતીભાર પણ ઓછો નથી થતો…. જરાય નથી ઘટતો…માનો પ્રેમ એ માનો પ્રેમ જ રહે છે…! પછી એ સગી હોય કે સાવકી….!! મેં વિધીને મારા સગાં બાળક જેટલો જ પ્રેમ આપ્યો છે. એ તો તું પણ જાણે છે..એ તો વિધીનો પ્રેમ જ આજ સુધી અહિં રાખવા માટે કારણભૂત છે..મેં જેટલો પ્રેમ વિધીને આપ્યો છે એટલો પ્રેમ તો હું મારા આ આવનારા બાળકને પણ આપી શકીશ કે કેમ એનો મને શક છે!!” નેહાનો અવાજ ફરી ભીંજાયો.. એની આંખના સરોવરો ફરી છલકાયા, “એ જ રીતે મને વિશ્વાસ નથી તારા પર!! અને કેવી રીતે કરૂં વિશ્વાસ તારા પર?? તું જ મને કહે…!!” નેહાએ આકાશની નજર સાથે નજર મેળવવાનો પ્રયત્ન કર્યો..પણ આકાશના ગુન્હાહિત માનસે નજર ન મેળવી., “ના, આકાશ, ના!! મારે મારું બાળક તારા પર નથી ઠોકવું.. બળજબરીથી મારા બાળકનો બાપ નથી બનાવવો તને…!!” શ્વાસ લઈ નેહા બોલી, “મારે તારા પૈસા પણ નથી જોઇતા..હા, જ્યારથી મને ખબર પડી તારી સર્જરીની ત્યારથી મેં મારી સેલેરી આપણા જોઇન્ટ એકાઉન્ટમાં ડિપોઝિટ નથી કરાવી..જમા નથી કરાવી…એ તારી જાણ ખાતર !! બાકી બધા પૈસા તારા જ છે… કાર તારી છે… ઘર તારું છે…તારો એક પણ પૈસો મારે ન જોઇએ.!!! તારા પૈસા લઈને મારે તને તક નથી આપવી મારા બાળક માટે દાવો કરવાની!! હા, વિધીને મેં એવી રીતે ઉછેરી છે કે એ પોતાને ધીરે ધીરે સંભાળી લેશે…. કદાચ, તને પણ સંભાળી લેશે… સાચવી લેશે… હું વિધીને મિસ કરીશ!!” ડૂસકે ડૂસકે ફરી રડી પડી નેહા…માંડ માંડ આંસું ખાળી એ બોલી. “એ પણ મને મિસ તો કરશે જ !!” પોતાના રુદન પર મક્કમતાથી કાબુ મેળવી એ બોલી. “હું તને મુક્ત કરૂં છું આકાશ…. !!મારા બાળકથી….!! મારા પ્યારથી…!! જા આકાશ જા, યુ આર ફ્રી….!!!”

– અને થોડા દિવસો બાદ નેહાએ ઘર છોડ્યું આકાશનું..આવી પહોંચી બ્રિજવોટરના આ બે બેડરૂમના કોન્ડોમિનિયમમાં..જીંદગીના એક નવા જ મુકામ પર……

જીંદગીમાં એવાં પણ મુકામ આવશે……

કોણ જાણે કોણ ક્યારે કામ આવશે…….

સોફા પર જ આંખ મળી ગઈ હતી નેહાની.. એ ઊભી થઈ. ના, પોતે જ પોતાના તારણહાર બનવાનું છે…!! પોતે જ મા બનવાનું છે !! ને પોતે જ બાપ બનવાનું છે!! રેફ્રિજરેટરમાં રાખેલ ગેલનમાંથી દૂધ કાઢી એણે દૂધનો ગ્લાસ ભર્યો.. મ્હોંએ માંડ્યો.. કૅબિનેટમાંથી મલ્ટિવાઇટામિન્સ, ફોલિક એસિડ, કૅલ્શિયમની પિલ્સ કાઢી ગળી…પોતાનાં પેટ પર જમણા હાથની હથેળી પ્રેમથી પસવારી એ બોલી: ડોન્ટ વરી માય ચાઇલ્ડ, યોર મધર ઇસ વેરી સ્ટ્રોંગ!!

ફોન લઈ ઇંડિયા ફોન લગાવી પોતાના મા-બાપ સાથે વાતો કરવાની શરૂઆત કરી..એઓને કોઈને કોઈ પણ ખબર ન્હોતી કે કેવાં કેવાં સંજોગોમાંથી એની જીંદગી પસાર થઈ રહી હતી…એ કોઈને જાણ કરવા માંગતી પણ ન્હોતી!! બસ, મનને હળવું કરવા એણે ફોન જોડ્યો.. લાંબી…. લાંબી વાતો કરી એ નિદ્રાધીન થઈ.. એના ગર્ભજલમાં આકાર લઈ રહેલ બાળકનો વિચાર કરતાં કરતાં…………………!!!

(સમાપ્ત)

ભગિની નિવેદિતા

Standard

ભગિની નિવેદિતા

– યશવન્ત મહેતા

આયર્લેન્ડ દેશ. ભારત જેવો જ એનો ઈતિહાસ. ભારતની જેમ જ અંગ્રેજોનું એ દેશ ઉપર રાજ. ભારતની જેમ જ એ દેશની પ્રજા પણ આઝાદી માટે જંગે ચડેલી.

આ દેશનો ટાયરોન તાલુકો. એનું ડનગાનોમ નામે નાનકડું ગામ. ત્યાં સેમ્યુલ રિચમંડ નોબલ નામના ભાઈ રહે. તે પાદરી હતા. તેમના પિતા જહૉન નોબલ પણ પાદરી હતા. પાદરી એટલે ધર્મ દ્વારા લોકસેવા કરનાર સેવકો, એવી એમની સમજણ હતી. અને એ સમજણ મુજબ તેઓ ડનગાનોમના રહેવાસીઓના મિત્ર અને માર્ગદર્શક બની રહેલા. દેશભક્તિનો છંદ એમને પણ લાગેલો અને આયર્લેન્ડની સ્વતંત્રતા માટેની ચળવળમાં પોતાનાથી બનતો ફાળો એ આપતા રહેતા.

જેવા પતિ હતા એવાં જ સેવાભાવી પત્ની હતાં. નામ એમનું મેરી હતું. નવા જ્ઞાન અને ધર્મ-સુધારા માટે ખપી જનાર ઈસુ ખ્રિસ્તનાં માતા મેરી જેવાં જ એ નિખાલસ અને સાફદિલ હતાં. ભોળાં પણ એટલાં જ. એટલે સ્તો, એમને પ્રથમ સંતાન થવાની વેળા આવી ત્યારે થોડાંક ગભરાઈ ગયેલાં. એમણે માનતા લીધી કે જો પહેલું સંતાન સુખરૂપ અવતરશે તો એને પ્રભુસેવામાં અર્પણ કરી દઈશ ! પિતા સેમ્યુઅલ નોબલ હસતાં હસતાં કહેવા લાગ્યા, ‘જોજે ને, તારું સંતાન પ્રભુસેવા કરવાને બદલે હાથમાં બંદૂક લેશે અને અંગ્રેજો સામે લડવા નીકળશે !’
આમ છતાં માતા મેરી તો કહેતાં, ‘ભલે ને એ બંદૂક લે. એ તો દેશસેવા ગણાશે. અને દેશસેવા એ પ્રભુસેવા કરતાં કંઈ કમ ન ગણાય.’

પતિ-પત્નીની આવી આગાહીઓનો આખરે અંત આવ્યો. દીકરીનો જન્મ થયો. માતા રાજી થયાં. દીકરી કાંઈ બંદૂકડી લઈને રણમેદાનમાં નહિ જાય. એ તો ખરેખર સાધ્વી જ બનશે ! દીકરીનું નામ પાડ્યું માર્ગારેટ ઈલિઝાબેથ નોબલ. એનો જન્મ ઈ.સ. 1867ની 28મી ઑકટોબરે. માતા મેરીની આશા ફળી. માર્ગારેટ જીવતી રહી. એટલું જ નહિ, મોટી થઈને એણે દેવસેવા કે દેશસેવા કરતાં પણ મહાન એવી વિશ્વ-માનવતાની સેવા કરી. કારણકે એ જ મોટી થઈને ભારતની ભગિની નિવેદિતા બની.

માર્ગારેટનું શરૂઆતનું બાળપણ આયર્લેન્ડમાં પોતાનાં દાદીમા પાસે વીત્યું, કારણકે એનાં માતાપિતા ઈંગ્લૅન્ડમાં જુદાં જુદાં ગામે ફરતાં હતાં. પોતાના ધર્મના કામ અંગે એમણે ઘણું ઘૂમવાનું રહેતું અને એમાં નાનકડી માર્ગારેટ પરેશાન થઈ જાય એવી એમને બીક હતી. માર્ગારેટ દાદીમા પાસે રહે છે, લાડ કરે છે, ભણે છે. પણ કોઈ કોઈ વાર ઉદાસ થઈ જાય છે. દાદીમાને પૂછે છે, ‘મારાં બા-બાપુજી ક્યાં છે ?’
‘તારાં બા-બાપુ દીનદુ:ખિયાંની સેવા કરે છે, માડી’ દાદીમા જવાબ આપે છે.
‘દાદીમા, હું ય દીનદુ:ખિયાની સેવા કરવા જાઉં ?’ નાનકડી બાલિકા પૂછે છે.
દાદીમા એને ગોદમાં લપેટી લે છે, કહે છે, ‘ના મા ! તારે શા સારું એવા લોકોમાં રઝળવું પડે ? તું તો રાજકુંવરી બનશે. તારે તો રાજ કરવાનું !’
માર્ગારેટ પૂછે છે, ‘તે હેં દાદીમા, આ દીનદુ:ખિયા કેવાં હોય ?’

એ સવાલનો જવાબ એને એક દિવસ મળી ગયો. બાપુજીનો કાગળ આવ્યો કે હવે અમે સ્થિર થયાં છીએ. ઈંગ્લૅન્ડના ડેવનશાયરમાં ટોરિંગ્ટન ગામમાં કાયમ રહેવાનાં છીએ. થોડા દિવસમાં જ હું માર્ગારેટને બોલાવી જઈશ. બાપુજી એને ટોરિંગ્ટન લઈ ગયા ત્યારે માર્ગારેટે જોયું કે, ઘરમાં બે બીજાં ભાંડરું પણ રમે છે. એક બહેન છે, એનું નામ ‘મે’. એક નાનકડો ભાઈલો છે. એનું નામ રિચમંડ. માર્ગારેટ થોડા દિવસ તો આ ભાંડરું સાથે રમી. પછી એણે પિતાને કહ્યું : ‘બાપુજી, તમે દીનદુ:ખિયાંની સેવા કરો છો, એવું દાદીમા કહેતાં હતાં. મને તમારી સાથે લઈ જાવ ને !’
પિતાએ થોડાક વિચાર કર્યો. પછી કહ્યું, ‘ભલે, તું કાલે મારી સાથે આવજે.’
અને બીજે દિવસે માર્ગારેટ પિતાજી સાથે ગામની ગરીબ વસ્તીમાં ગઈ. ત્યાં વસતા હતા મજૂરો, જે શેઠિયાઓનાં કારખાનાંઓમાં કામ કરતા. બદલામાં એમને થોડો પગાર મળતો. એ લોકો માંડ માંડ જીવતા રહે એટલો જ પગાર શેઠિયાઓ એમને આપતા. એમનાં ઘર નાનકડાં હતાં. ગંદાં હતાં. એમનાં છોકરાં ચીંથરેહાલ અને દૂબળાં, માંદલાં, અભણ હતાં. એમની શેરીમાં સાંકડી હતી અને એમાંથી ગંદા પાણીની નીકો વહેતી હતી.

સેમ્યુઅલ નોબલ એ બધાંને નહાવાનું કહે છે, ઘર સાફ રાખવાનું કહે છે, લૂગડાં ભલે થીંગડાંવાળાં હોય પણ એ ધોઈને પહેરતાં શીખવે છે. બાળકોને થોડું થોડું ભણાવવાની કોશિશ પણ કરે છે. બીજું તો એ શું કરી શકે ? એમની હાલતમાં ધરમૂળથી સુધારો કરવાનું તો એમના હાથમાં નથી. એ છે ખાલી પાદરીબાવા અને એમનો પગાર પેલા શેઠિયાઓના દાનમાંથી જ આવે છે ! માર્ગારેટ પિતાની સાથે આ ગરીબ વસ્તીમાં ઘૂમતી રહી. એના નાનકડા દિમાગમાં એક ગૂંચ પડી ગઈ. એણે જોયું કે કેટલાંક લોકો સુખમાં ને એશઆરામમાં જીવે છે. જ્યારે કેટલાંક ગંદાંગોબરાં ઘરોમાં પશુઓની જેમ જીવન વિતાવે છે. પોતે પાદરીની દીકરી હતી ખરીને, એટલે દયાથી દિલ ઊભરાઈ ગયું. આ ગરીબો માટે ‘કાંઈક’ કરી છૂટવાની તમન્ના જાગ્રત થઈ.

ઘર બહારની જિંદગી સાથેનો માર્ગારેટનો આ પહેલો પરિચય. એવામાં એક એવો પ્રસંગ બની ગયો કે જેણે માર્ગારેટના જીવનને ઘડવામાં મોટો ફાળો આપ્યો. પિતા સેમ્યુઅલ એકાએક બીમાર પડી ગયા. રોજના અઢાર અઢાર કલાકની મહેનતે એમના શરીરને ઘસી નાખ્યું હતું. ઘણા લોકો એમની ખબર કાઢવા આવતા. એમાં એક ઘરડા પાદરીબાવા આવ્યા. એ ઘણાં વરસો સુધી ભારતમાં કામ કરી આવ્યા હતા.

એમણે સેમ્યુઅલના ઓરડામાં જ રમતી માર્ગારેટને જોઈ. એની વિશાળ અને માયાળુ આંખો જોઈ. એનું તેજસ્વી કપાળ જોયું. પિતાનો પડ્યો બોલ ઝીલવાની એની તૈયારી જોઈ. એ બોલી ઊઠ્યા : ‘સેમ્યુઅલ, તું માને કે ન માને પણ તારી આ છોકરી ભારે સેવાભાવી થશે. અને એટલી બધી સેવાની આજે ભારત દેશને જરૂર છે. એટલે મને લાગે છે કે એ જરૂર ભારત જશે.’
સેમ્યુઅલ નોબલને આ વાત સાંભળીને ખૂબ આનંદ થયો. એમણે માતા મેરીને નજીક બોલાવ્યાં અને કહ્યું : ‘જો, આપણી માર્ગારેટ મોટી સાધ્વી બનવાની છે. એને બરાબર ભણાવજે. કદાચ એને ભારત જવાનું થાય તો એના મારગમાં આડી ન આવીશ.’

માતા મેરીએ વચન આપ્યું કે હું કદી માર્ગારેટના રાહમાં રુકાવટ ઊભી નહિ કરું. આ પછી તરત જ સેમ્યુઅલ નોબલનું અવસાન થયું. એ વેળા એમની ઉંમર ફકત ચોત્રીસ વરસની હતી. લોકસેવામાં જાત ઘસી નાખનાર એ પિતાની આજીવન ટકે એવી અસર માર્ગારેટના મન ઉપર પડી હતી.

પતિના મૃત્યુ પછી મેરીએ ઈંગ્લૅન્ડ છોડી દીધું, કારણકે નાનાં નાનાં બાળકો સાથે એકલાં રહેવું મુશ્કેલ હતું. એમણે મોટી દીકરીઓને એક ધાર્મિક શાળામાં મૂકી અને પોતે નાના દીકરા સાથે આયર્લેન્ડ ચાલ્યાં ગયાં. આ ધાર્મિક શાળામાં માર્ગારેટે સારા અને સંયમી જીવનની તાલીમ લીધી. ઈ.સ. 1884માં શાળાની છેલ્લી પરીક્ષામાં પાસ થઈને એણે શિક્ષિકાની નોકરી સ્વીકારી. માતા અને ભાઈ-બહેનને બોલાવી લીધાં. બાળકોને ભણાવવામાં, નવી નવી શૈક્ષણિક પદ્ધતિઓ શીખવવામાં અને ગરીબ લોકોને બને તેટલી મદદ કરવામાં એણે દિવસો વિતાવવા માંડ્યા.

પણ એના મનને ક્યાંય ચેન પડતું નહોતું. પોતે નોકર છે તે પૂરતું ન હોય અને પોતાનું મન રૂંધામણ અનુભવતું હોય એવું એને લાગ્યા કરતું. એટલે જ છ વરસમાં ચાર ગામ બદલતી આખરે ઈ.સ. 1892 માં લંડન શહેરમાં જઈ પહોંચી. અને લંડન શહેરમાં આખરે એને એક એવા માણસનો પરિચય થયો જેણે માર્ગારેટને ભારત ભણી આકર્ષિત કરી. એ માણસ સ્વામી વિવેકાનંદ ઈ.સ. 1895માં તેઓ લંડન આવ્યા અને માર્ગારેટ એમની શિષ્યા બની ગઈ. એ પછીની માર્ગારેટની જિંદગી પણ જાણવા જેવી છે. ભારતનાં ભગિની નિવેદિતા બનેલાં એ મહાન નારીનું પૂરું જીવનચરિત્ર તમને વાંચવા મળે તો જરૂર વાંચી જજો.

સોના ઈંઢોણી રૂપા બેડલું..!!

Standard

સોના ઈંઢોણી રૂપા બેડલું

– વર્ષા અડાલજા

ફરી તમે દેશમાં ચાલ્યાં ?’ કોઈએ પૂછ્યું. બેગમાં કપડાં ભરતાં મેં ઉલ્લાસથી માત્ર હોંકારો ભણ્યો. એમણે બડબડાટ કર્યો :
‘ઓહો ! આ દેશમાં તે શું દાટ્યું હશે ?’
‘દેશમાં દાટ્યું છે મારું મન.’ મેં હસી પડીને કહ્યું. મન તો સાચે જ દાટીને આવી હતી બાના આંગણાના ઘટાટોપ બીલીના વૃક્ષની નીચે. કહીને આવી હતી બાને કે હવે તો મેઘરાજા તરસી ધરતીને છાકમછોળ ભીંજવી દેશે ત્યારે જ પાછી આવીશ.

દૂર દૂર વતનમાં પહેલા વરસાદના વાવડ મળતાં જ ભીની માટીની સુગંધથી હું તરબતર થઈ ઊઠી. દુકાળમાં પાણી માટે ટળવળતા લોકો અને પશુનાં આંસુથી ઈશ્વર પણ વિચલિત થઈ ગયો હોય એમ મેઘ મન મૂકીને વરસતો હતો. હવે મન ત્યાં જવા ઉપરતળે થયા કરતું હતું. બીલીના વૃક્ષને આપેલું વચન મને સાંભર્યા કરતું હતું. ત્રણ ત્રણ વર્ષના કારમા દુષ્કાળમાં ય બીલીનું વૃક્ષ લીલુંછમ રહ્યું હતું, તો હવે તો અવિરત વરસાદે એ કેવુંય કોળી ઊઠ્યું હશે ! બસ, જવું જ છે. હવે નહીં રહેવાય. બા પાસે જવા કારણની શી જરૂર ? મુંબઈ પરથી મન એકદમ ઊઠી ગયું એટલે નીકળી પડી. ટ્રેનમાંથી જ વરસાદનો સંગાથ થઈ ગયો, તે છેક રાજકોટની આજી નદી દૂરથી દેખાઈ ત્યારે એણે અલવિદા કહ્યું. દૂર દૂર સુધી નજર નાખો ત્યાં સુધી એની લીલી વિજયપતાકા લહેરાતી હતી. ચક્રવર્તી સમ્રાટની જેમ મેઘ અશ્વમેઘ યજ્ઞમાં વિજય મેળવીને ગયો હતો.

ઘર પાસે રીક્ષા ઊભી રહેતાં જ બાએ બારીમાંથી ડોકિયું કર્યું : ‘કોણ છે ?’
નાની બેગ સાથે મને ઊતરેલી જોતાં ઘરના સૌ રાજી થઈ ગયાં. હું બાને ભેટી પડી. કોણ જાણે બાને જ્યારે પણ મળું ત્યારે પગે પડવાનું ભૂલી જવાય છે, છાતી પર માથું મૂકી વળગી પડું છું, કદાચ વીતી ગયેલા બચપણનો એક અંશ ફરી મળી જતો હશે એટલે ! અરે, હું તો ભૂલી જ ગઈ ! હું ફળિયામાં દોડી ગઈ. જાજરમાન બીલીનું વૃક્ષ જોયું. એણે ઓર કાઠું કાઢ્યું હતું. લીલી ઝાંયના બે હથેળીમાં સમાય એવડાં મોટાં ગોળ બીલીનાં ફળ લૂમેઝૂમે લટકતાં હતાં. વૃક્ષની નીચે ઊભી રહી. પવનની લહેરમાં એક ડાળી ઝુલી અને મને હેતભરી સાહેલીનો ગાલ સ્પર્શ કરી ગઈ. ડાળીએ બાંધેલી ચકલાંની પાણીની ઠીબ પણ ઝુલતી હતી. મોટીબેન ત્યાં ચણ લઈને બહાર આવી અને બોલી : ‘અમારે ત્યાં વરસાદ થ્યો ને ધરતીની અમીરાત તો પાછી આવી ને ચકલાં કબૂતરેય પાછાં આવ્યાં. એમના વિના અમને સોરવતું નહોતું.’

ઠીબની કાંગરીએ બેસી ચીં ચીં કરતી ચકલીઓ નિરાંતે હીંચકા ખાઈ રહી હતી, પગ પાસેથી ઝપ દઈને કશુંક દોડી ગયું. ચમકીને બે ડગલાં પાછળ હટી ગઈ. ઓહ, આ તો ખિસકોલી ! પડોશના બંગલાની બારીમાંથી ડોકિયું કરતું કોઈ ભૂલકું ખિલખિલ હસી પડ્યું. ચકલાંને ચણ વેરી અમે ઘરમાં આવ્યાં. અહીં દેશમાં સવાર શાંત હતી. શાળામાં, કામ પર એમ તો સૌને અહીં પણ જવાનું જ હતું, છતાં માસા એકચિત્તે પૂજા કરી શકતા હતા. નાનકડો અપુ ઊંઘરેટી આંખો ચોળતો ઘર પાછળના પાટા પરથી ધડધડાટ દોડી જતી ટ્રેનના મુસાફરોને હાથ હલાવતો હતો. છેવાડેનો ઓરડો બંધ કરી બા એના કનૈયાને નવડાવતી ભજન ગાતી હતી, બે-ત્રણ વખત સવારની ચહા પીવાતી હતી, બહાર શાકભાજીની રેંકડીના સાદ પડતા હતા. પાણીના ધીમા રેલાની જેમ સવાર વહેતી હતી. હજી તાપ સુખકર લાગતો હતો, ત્યાં કશોક ધબ્બ અવાજ થતાં ચણ ચણતાં કબૂતરો પવનની લહેરને ચાંચમાં લઈ ઊડી ગયાં. ખિસકોલીને ખૂબ ગમ્મત પડી. પૂંછડી ઊંચી કરી એણે ફળિયામાં દોડાદોડ કરી મૂકી. ત્યાં કબૂતરોનું સરઘસ ફરી ગૂટરગૂંના બેન્ડવાજા સાથે આવીને ચણવા લાગ્યું. બહેને બહાર આવી પૂજા માટે બે-ચાર તુલસીપાન, બીલીપત્ર ચૂંટ્યાં.

‘જો વસુ….’ એમણે બૂમ પાડી.
પીળચટ્ટી પાંખવાળાં, આછા તપકીરી છાંટનાં બે ત્રણ પતંગિયાં બોગનવેલનાં પીળાં ફૂલની ઉપર ઊડતાં હતાં. હું તો ત્યાં જ નીચે બેસી ગઈ. મસમોટું ફળિયું, ફરતે ઊંચી વંડી. એટલે ફળિયામાં ઘર જ લાગે અને ઘરની બારીમાંથી ડોકાઈએ એટલે ફળિયું ઘરમાં લાગે. ફળિયામાં બેસીએ એટલે જગ્યા સાથે મનનેય કેટલી મોકળાશ લાગે ! બહેન બહાર થાળી લાવી લોટ બાંધતી હતી. ત્યાં વંડી ઠેકીને કાબરચીતરી બિલાડી બહેનની બાજુમાં આવીને લાંબા પગ કરી માથું ઢાળી લોટ બાંધવાની ક્રિયાને રસપૂર્વક જોતી હતી. બહેન એની સાથે વાતો કર્યે જતાં હતાં.
‘સવારે ક્યાં ક્યાં જઈ આવી ? દૂધબૂધ પીધું કે નહીં ? શાંતાબેનની તબિયત આજે સારી છે ને ?’ જવાબમાં એ વધુ નજીક આવી બહેનના પડખામાં ભરાઈ, માથું ઘસવા લાગી.
‘એમ ! તાવ ઊતરી ગયો ?’
‘આ મારો ખેપિયો છે સમજી !’ બહેને દૂરથી બૂમ પાડી : ‘ગયે વખતે તું આવી ત્યારે આની માને બચ્ચાં થ્યાં તાં ને તેં શીરો ખવડાવેલો ને, એ આ જોગમાયા. હા, બાપુ હા. તારી રોટલી ઢાંકી રાખીશ. હવે જા જોઉં….’ ને કાબરચીતરી આજ્ઞાંકિતની જેમ વંડી ઠેકી ગઈ. ધીમે ધીમે તડકો આકરો થતો ગયો. એની ધાર સરાણે ચડી તેજ થતી ગઈ ને હું પરાણે ઘરમાં આવી. જમવા માટે પાટલો ઢાળવા જાઉં છું, ત્યાં પાટલાની નીચેથી દેડકા મહાશય કૂદ્યા. મારાથી તો ચીસ જ પડાઈ ગઈ. અપુ તાળી પાડવા માંડ્યો. હજી બોલતાં શીખ્યો નથી. પણ ભાષાની શી જરૂર ? મને ઈશારો કરી બારણા પાસે લઈ ગયો. બારણું થોડું આઘું કર્યું તો દેડકાનાં નાનાં નાનાં બચ્ચાં !
ગભરાઈને મેં કહ્યું : ‘આમ કેમ રહેવાય ?’
બા કહે : ‘વાહ, કેમ નહીં ! વરસાદ ધોધમાર જોઈએ છીએ તે દેડકા તો આવે જ ને ! બચાડાં જીવ ક્યાં જાય ? ને નડતાં નથી, કશું માંગતા નથી.’

દેડકાભાઈ ઊંચી ડોક કરી સામે જ બેસી ટગર ટગર મને જોતા રહ્યા અને હું માંડ જમીને ઊઠી ત્યાં સામેના ઓરડામાંથી જ્યોતિની બૂમ પડી :
‘બા ! તમારો દીકરો આવ્યો…’
મારી બાને જાતજાતનાં ઘણાંય સંતાનો અને સ્વજનોનો પરિવાર છે. છોડ, વેલ, કૂતરાં, બિલાડી, ગાય, ચકલાં, કાગડા, કબૂતર, રેંકડીવાળા ને રીક્ષાવાળા, ગામડેથી આવતી દૂધવાળી, મંદિરની બહાર ભીખ માગવા બેસતી આંધળી ચંપા, દવા માટે બીલીનું ફળ શોધતાં અમારે ઘરે આવતાં કોઈ અજાણ્યા માંદાસાજાં….. આ કયો દીકરો આવ્યો છે એ જોવા મેં ડોકું ઊંચું કર્યું, તો અધીરાઈથી પૂંછડી હલાવતો કાળિયો ઊભો હતો. બા રોટલી લઈ બહાર આવીને કૂતરાને નીરી. બા ઘરમાં જવા ગઈ, એ પગથિયાં ચડઊતર કરતો બાની આડે ફરવા લાગ્યો. એને ઠપકો આપતી, ચિડાતી બા પાછી ફરી, ઘડીક એની સાથે વાત કરીને પછી ઘરમાં આવી.
‘જોયાં ને લાટસાહેબનાં નખરાં ! મોંએ ચડાવ્યો છે બા, તમે એને. હવે સાંજે તમે મંદિરેથી મોડા આવશો એટલે મારા હાથથી ખાશે નહીં. પાછો ડીનર ટાઈમે હાજર. સારું છે ડીઝર્ટ ને કેક માગતો નથી.’ રસોડું સાફ કરતી બહેન બોલતી હતી.

બપોર રસળતી, આળસ મરડતી પૂરી થઈ. બહેને બહાર પાણી છાંટ્યું અને તપેલું ફળિયું ઠંડું થવા લાગ્યું. હલકો અંધકાર ફેલાવા લાગ્યો. સાઈકલની ઘંટડી વગાડતો મુકુલ ઑફિસેથી આવી ગયો. ગરમ ગાંઠિયા અને જલેબી ખાઈ હું અને બા ફળિયામાં આવીને બેઠાં. બાના ખોળામાં માથું મૂકીને સૂતી હતી. એક અદ્દભૂત શાંતિ અંદર-બહાર પ્રવર્તતી હતી. બા એનો કરચલીવાળો દૂબળો હાથ ધીમે ધીમે મારા વાળમાં પસવારતી હતી. મૂલ્યવાન હીરાકણી જેવી આ નાનકડી ક્ષણને પામવા તો હું દૂરથી અહીં આવી હતી. કાળની સંદૂકમાં પૂરી રાખવા જેવો આટલો સમયખંડ. વર્ષોનાં વર્ષો પછી એ સંદૂક ખોલો એ સાથે લખલખ ઝગારા મારતી આ ક્ષણ ફરી જીવનને ઝાકમઝોળ કરી મૂકે. સમયની રજ કે વિસ્મૃતિનું ધુમ્મસ પણ એને કદી ઝાંખી ન પાડી શકે એવી આ ક્ષણ. ચૂપચાપ એકબીજાનું સાન્નિધ્ય અને હૂંફ અનુભવતાં અમે મા-દીકરી બેઠાં હતાં. માનો દીકરો બનવા કરતાં દીકરી બનીને જન્મવાનું સૌભાગ્ય નોખું છે. દીકરી મોટી થઈ, એક સ્ત્રી બનીનેય માની છેક નજીક આવી જાય છે. દીકરો પુરુષ બનીને થોડો દૂર રહી જાય છે. પુરુષના સંસારનું કેન્દ્ર બીજી સ્ત્રી બને છે, પણ દીકરી તો દૂર રહીને પોતાના સંસારમાં ડૂબેલી રહીને પણ માના આખા જીવનને હવે જુદી રીતે જોઈ શકે છે. એના જીવનનો સંઘર્ષ, સુખદુઃખ, સ્વપ્નો-નિરાશા એ જ માટીના પિંડમાંથી તો ઘડાયેલું અને જિવાયેલું છે દીકરીનું જીવન.

હવે અંધકાર ઘટ્ટ બનતો હતો. નિરભ્ર સ્વચ્છ આકાશગંગામાં સહસ્ત્ર તારાઓનાં કમળ ખીલી ઊઠ્યાં હતાં. એનાં ઝળહળાં તેજનો એક નાનો અંશ મારા મનમાં પ્રતિબિંબિત થતો હું અનુભવી રહી. બા ધીમે ધીમે ગાતી હતી :

સોના ઈંઢોણી, રૂપા બેડલું રે,
ઊભા રો’, રંગવાદળી,
વરસ્યા વિણ શાને, વહી જાવ છો,
એકવાર ઊભા રો’ રંગવાદળી

રૂપાના બેડલામાંથી વરસી પડેલી રંગવાદળીએ ધરતીને લીલીછમ કરી નાંખી હતી અને એના મૃદુ કોમળ તૃણાંકુર મારા મનમાં લહેરાઈ રહ્યા હતા.

( સમાપ્ત )