Category Archives: ગદ્ય

વાર્તા, કથાઓ, સાહિત્ય લેખો, નિબંધ,

ધ્રુવરાજસિંહ જાડેજા – શાશ્વત

Standard

ક્ષત્રિયો ની ઉત્પત્તિ આ સંસારમાં રક્ષણ માટે થયેલી પણ વર્તમાન એવો છે કે અત્યારે ક્ષત્રત્વનું અસ્તિત્વ જ જોખમમાં છે. અત્યારે ભારત ગણતંત્ર કે લોકશાહી દેશ છે સૌ એવું માને છે કે પોતે જ સર્વેસર્વા છે ઈવા સમયે આપણી સંસ્કૃતિ, પરમ્પરા, ધર્મ અને સંસ્કારને ટકાવી રાખવા એ મોટો પડકાર છે. એ પડકારને ઝીલી એનું રક્ષણ કરવું એજ ક્ષત્રિયનો આજે ધર્મ છે એવું હું માનું છું.

આમ ક્ષાત્રકર્મ માં દાન, સંઘર્ષ થી ન ભાગવું, ક્ષમભાવ, શૌર્ય, તેજ અને સમસ્ત કાર્ય-કલામા દક્ષતા એનો નિભાવ એટલે ક્ષાત્રધર્મ. આમ પોતાની પાસે જે કાંઈ છે તે સમાજને-સંસારને આપવું એ ભાવ સર્વોપરી છે, ધ્રુવરાજસિંહમાં આ ભાવ ખૂબ ભરેલો છે. તલવારબાજી એ પણ એક વિશિષ્ટ કલા છે, એ ધ્રુવરાજસિંહ ભાઈને ક્ષત્રિય હોવાથી વારસા માં મળી છે થોડી એમની મહેનત થી એમણે સંવારી છે, એ કલાને સમાજમાં ટકાવી રાખવા એ અથાગ પ્રયત્નશીલ છે.

નામ- ધ્રુવરાજસિંહ જાડેજા
ગામ – જાખોત્રા
તાલુકો – સાંતલપુર
જિલ્લો – પાટણ
મોસાળ – વણા(ઝાલાવાડ)
રહેઠાણ – આદિપુર(કચ્છ)
સંપર્ક – ૭૩૮૩૬૦૨૬૭૯

કાર્ય :-
તલવારબાજી એ અમુક ક્ષણે શૂરાતન જગાવવાનું સાધન છે એવી આદિપુર માં તલવારબાજી ટિમ તૈયાર કરીને એ ટિમ સાથે ગુજરાતમાં જ નહીં અન્ય રાજ્યો માં ફરી ક્ષત્રિય યુવાઓને તલવારબાજીની સાથે સાથે ક્ષાત્રધર્મનો મર્મ સમજાવી અવિરત તાલીમ આપી રહ્યા છે, આ સિવાય જનસેવા, કલા, વાંચન, અધ્યાત્મ દાદાબાપુ શ્રી ઠા.સા.ચંદ્રસિંહજી પાસેથી વારસામાં મળેલા છે. તેમણે BCA તથા BA નો અભ્યાસ કરેલો છે MA ઇતિહાસ પરની તૈયારી કરી રહ્યાં છે. તેઓ આ અભ્યાસ સહ સારા ક્રિકેટ, વોલીબોલ માં આઇકોન પ્લેયર સાથે વિચારક, વિવેચક અને લેખક પણ છે. તેઓ ઇતિહાસ, ધર્મ, સાહિત્ય, મનોવિજ્ઞાન, અને તર્કશાસ્ત્ર માં ઊંડો રસ અને માહિતી ધરાવે છે. એમાં તેમના મુખ્ય વિષય ક્ષાત્રધર્મ, અસ્મિતા, વૈચારિક ક્રાંતિ, યુવાક્રાંતિ અને રાષ્ટ્ર નિર્માણ વગેરે છે. આ પ્રકારના તેમના જ્ઞાનથી તેઓ માં ભગવતી ના ટપાલીનું કાર્ય કરતા ભગવતી જે વિચારો આપે તેને સમાજ સુધી પહોંચાડવાનું ઉત્તમ કાર્ય કરી રહ્યાં છે. ગુજરાતમાં અમુક વ્યક્તિઓ સુધી સીમિત રહેલી તલવારબાજીની કલાને રાષ્ટ્રીય રૂપ આપીને 10 રાજ્યો સુધી પહોંચાડતા ગુજરાતમાં અલગ અલગ જગ્યાઓએ ૧ અથવા ૨ દિવસની તાલીમ શિબિર યોજી તલવારબાજી, સાફા, સંસ્કાર નિર્માણ, ક્ષાત્રધર્મ અને વ્યસનમુક્તિ પર માર્ગ દર્શન આપતા 4 વર્ષથી તલવારબાજી ટિમ આદિપુર ની અખંડ ધૂણી ચાલુ એક પણ રવિવાર રજા નહિ આ એક વિક્રમ છે.
તેઓ પોતે દરેક પ્રકારની મનોવૃત્તિ વાળા વ્યક્તિઓ સાથે આત્મીયતા સાધી લેવાની ખાસિયત ધરાવે છે. આમ ધ્રુવરાજસિંહભાઈ એ જે નેની ઉંમરમાં આરંભ્યું છે તેમાં માં ભગવતી કાયમ તેમને સફળ બનાવે તેવી ભગવતી ને પ્રાર્થના આ અમાટે આવા ક્ષાત્રબાળો માટે પંક્તિ લખવાનું મન થાય,

અજાન અગ્નિ પ્રગટાવી, રોકી ન શકાય આકાશ ઊડતી જાળ ને ;
(એમ) લક્ષ્ય જાણી નિજ ઉભો ન રહે, લાખ અવરોધો તોય ક્ષાત્રબાળ ને ||

એક હી લક્ષ્ય એક હી નારા
અમ્ર રહે ક્ષાત્ર ધર્મ હમારા

લિ. ધર્મરાજસિંહ વાઘેલા(છબાસર)

।। જય માતાજી ।। ।। જય ક્ષાત્રધર્મ ।|

તેમણે લખેલા લેખ તથા કાવ્ય રચનાઓમાંથી નીચે આપેલા અમુક અંશો.

1. ચિંતન- દેવ બનવુ હોય તો દેવત્વ કેળવવું પડે

2. કચ્છ કીર્તિ-શાશ્વત પ્રયાસ

3. ગામ નામ નો મહિમા

4. ચિંતન-રક્ષિત સ્મારકો નું વર્તમાન

5. ચિંતન-સાચી મર્દાનગી

6. ભીંયા કક્કલ

7. ચિંતન-અગવડતા

8. તલવાર માં ચમકે છે અને પાઘડી માં વળ ખાય છે

9. ચિંતન-મૌલિકતા

10. ચિંતન-આતમ ખોજ અલખ જગાવ

11. હું ઉભો છું

12. ચિંતન-વિકાસ પર વિમર્શ

13. ચિંતન-માતૃભાષા

14. ચિંતન-વૈચારીક પતન

15. ચિંતન-પહોંચાડો એ પ્રત્યેક લંપટ,આવારા,કાયર,હરામી,નરાધમો સુધી જે પોતાને ક્ષત્રિય કહેવડાવે છે અને અને સ્ત્રી નું સન્માન જાળવી શકતો નથી.

16. ચિંતન

17. ચિંતન-પ્રસિદ્ધિ હંમેશા જવાબદારીઓ વધારતી હોય છે

18. ચિંતન-વિચારો ની પ્રચંડ શક્તિ થી અસંભવ લાગતા કાર્યો પણ સરળતા થી કરી શકાય છે.

19. ચિંતન-શું રાજપુતો માત્ર યોદ્ધા જ હતા…?

20. ચિંતન-શક્તિ નું મહત્વ

21. કાળ ની થપાટ ભાગ-3

22. કાળ ની થપાટ ભાગ-2

23. કાળ ની થપાટ

24. ચિંતન-અસ્તાંચલની છેલ્લી જ્યોત

Advertisements

ચિંતન- દેવ બનવુ હોય તો દેવત્વ કેળવવું પડે

Standard

ચિંતન

દેવ બનવુ હોય તો દેવત્વ કેળવવું પડે

– સંસાર માં પ્રવર્તતી કોઈ પણ સિદ્ધી કે ઉપલબ્ધી મેળવવા માટે પ્રથમ તેના યોગ્ય થવું પડે તેના માટે ની પાત્રતા કેળવવી પડે,,,,,,,!!!!!
કારણ ,,,,, ઉત્તમ વસ્તુ અધિકાર વિના નથી મળતી અને જો મળે તો અયોગ્યતા અને અપાત્રતા ને કારણે જાજો સમય નથી રહેતી,જેમ મોર ની કળા ને વીંખાતા અને તીવ્ર ગતિ થી આકાશ માં ઉછળેલા પથ્થર ને જમીન પર પટકાતા વાર નથી લાગતી તેમ અયોગ્યતા ના કારણે મળેલ સિદ્ધિ કે યશ ને નષ્ટ થતા વાર નથી લાગતી.
જેમ સિંહણ ના દુધ ને સમાવવા કંચન(સોના) ના પાત્ર ની જરૂર પડે તેમ દેવત્વ કેળવવા માટે તેના સમાન આચરણ જીવન માં લાવવું પડે. જેમ પાચનશક્તિ મજબુત હોય તો વધુ જમી અને પચાવી શકાય તેમ સિદ્ધિઓ અને શક્તિઓ ને પચાવી ને સરળ તથા જમીન પર રહેવાની અસાધારણ સિદ્ધિ મેળવી લે ત્યારે દેવત્વ જાગ્રત થાય અને લાંબાગાળા સુધી ટકી રહે.આજના માનવી ને રાવણ જેવી જાહોજલાલી પણ ભોગવવી છે અને રામ જેવી પ્રતિષ્ઠા પણ જોઈ છે એમ બંને હાથ માં લાડવા રાખવા છે જે અશક્ય છે.
વર્તમાન માં જનસમાજ માં જે લોક-દેવતાઓ પ્રવર્તે છે જેમકે રામદેવ પીર,જેશલ પીર,મેકરણ દાદા,પાબુદાદા,ગોગાદેવ,વાછળા દાદા વગેરે સર્વે જન્મ થી તો સાધારણ મનુષ્ય જ હતા પરંતુ તેમનું વૈચારીક સ્તર અને આચરણ ખુબ જ ઊંચા હતા જેના કારણે તેમને હૃદય માં સુષુપ્ત અવસ્થા માં રહેલ દેવત્વ ને જાગ્રત કરી લીધું. અકાળે મૃત્યુ પામેલ દિવ્યાત્માઓ પણ પોતાના અધૂરા રહેલ ભગીરથ કે નેક કાર્ય ને પાર પાડવા સુપાત્ર વ્યક્તિ ને નિમિત્ત બનાવતી હોય છે અને તેના થકી પોતાના હેતુઓ સિદ્ધ કરતી હોય છે પણ વાત યોગ્યતા અને લાયકાત ની છે જે વ્યક્તિએ સ્વયં કેળવવી પડે જીવન-ધોરણ,વિચારો,ગુણ, કર્મ,સ્વભાવ અને આચરણ આ તમામ પાસાઓ કોઈ ચોક્કસ વિચારધારા કે લક્ષ્ય ના કેન્દ્ર માં હોય ત્યારે વ્યક્તિ નું માનવ્ય શ્રીમાન બને છે અને તેની માનસીક તેમજ આત્મિક સિદ્ધિઓ જાગ્રત થઈ ને તેને વ્યક્તિ માંથી વ્યક્તિત્વ કે દેવત્વ સુધી પહોંચાડી દે છે.લાખો માંથી અમુક વિરલાઓ જ આવું ઉચ્ચ જીવન જીવી શકે છે અને સમય ના વિપરીત વેણ માં,અતિ મુશ્કેલ કસોટીઓ માંથી પસાર થયા પછી તે સ્થાન સુધી પહોંચે છે જ્યાં શૂન્યતા આવી જાય છે તે જ અમરત્વ અને બ્રહ્મત્વ ની સફર છે જેની શરૂઆત આત્મજાગૃતિ થી થાય છે.અને આ સર્વે ની શરૂઆત વિચારો થી જ થાય છે સનાતન ધર્મ કે આર્ય સંસ્કાર જે-તે સમયે સમગ્ર વિશ્વ માં ફેલાયેલા હતા તેનું પ્રમુખ કારણ પણ ઉજ્જવળ અને ઉચ્ચ બૌદ્ધિક વારસો તથા આચરણ જ હતું અને એ જ આર્યવ્રત આજે આંતરીક ખોખલો બની ગયો છે અને સનાતન ધર્મ મુશ્કેલી માં છે તેનું પ્રમુખ કારણ વૈચારીક પતન જ છે….. આ ભોગવાદ ની અશરો છે,,ભોગી વ્યક્તિઓ માં ક્યારેય દેવત્વ જાગ્રત નથી થતું પણ હૃદય માં સુષુપ્ત અવસ્થા માં રહેલ તત્વ પણ નાશ પામે છે,,, માટે હે ઉજ્જવળ આર્ય પરંપરા અને સનાતન ધર્મ ના વાહકો, હે સજ્જનો ધર્મ,રાષ્ટ્,સમાજ અને સંસ્ક્રુતિ માટે નિજ ના કર્તવ્ય અને દાયીત્વ સમજો તથા અધોગતી ના પથ પર ચલાયમાન આ રાષ્ટ્ ને પુનઃજગતગુરુ ના સિંહાસન પર બેસાડવા માટે આગળ આવો,,,,,ઉચ્ચ વિચાર અને આચરણ થી તમારા હૃદય માં રહેલા દેવત્વ ને જાગ્રત કરો અને રાષ્ટ્ર-નિર્માણ માટે નવ-નિર્માણ માં આહુતી આપો.
આતમ ખોજ અલખ જગાવ
વધુ શબ્દો અને ભાવો નું સંક્ષેપિકરણ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.

જગત જનની જગદંબા માઁ ભગવતી ના ચરણો માં કોટી-કોટી વંદન.

– ધ્રુવરાજજી જાડેજા જાખોત્રા(શાશ્વત)
5-12-2017

।। જય માતાજી ।। ।। જય ક્ષાત્રધર્મ ।।

ગામ નામ નો મહિમા

Standard

ગામ નામ નો મહિમા

જખ્ખ(જખ,યક્ષ)
જખ્ખ + ઉતર્યા(આગમન,આવ્યા,ઉતર્યા)
જખ્ખ ઉત્તરા
જખૌતરા
જખૌત્રા,જાખોત્રા

– બૃહદ કચ્છ સામ્રાજ્ય ના ચોરાડ પ્રદેશ માં રણ ની કાંધી એ વસેલું ગામ એટલે જાખોત્રા.કચ્છ નું મોટુંરણ વટાવી અહીં થર નું રણ લાગે જે 48 કિલોમીટર ના રણ પછી પાકિસ્તાન નો નગર પારકર તાલુકો,કહેવાય છે કે એક સમયે અહીં દરીયો હતો સોરઠપતિ રા’નવઘણ જ્યારે બેન જાહલ ની વારે ગયો ત્યારે આ દરીયો વરૂડી માં ના સાક્ષાત્કાર થી સુકાઈ ગયો ચારણકા અને એવાર ની સીમ માં રણ ની કાંધી એ વરૂડી માઁ નું સ્થાન છે અને જાખોત્રા ગામ ની સીમ માં ઇશ્વરીયા મહાદેવ પાસેએ આજે પણ એ દરિયા ના અવશેષ જોવા મળે,રોજ સવારે જમીન ના પેટાળ માંથી ખારું પાણી આજે પણ નીકળે છે અને ઇશ્વરીયા મહાદેવ નો ઇતિહાસ પણ ખુબ જ અદ્ભૂત છે તે સ્વયંભૂ પ્રકટ મહાદેવ છે.જ્યારે અહીં દરિયો હતો ત્યારે જાખોત્રા ની બાજુનું ગામ એવાર એક સમૃદ્ધ નગર હતું તે એક બંદર તરીકે વિકાસ પામ્યું હોઈ શકે અને સિંધ તેમજ આગળ ના પ્રદેશો સાથે વ્યાપારી આપ-લે નું કેન્દ્ર હોઈ શકે એ સમૃદ્ધ નગર હશે એવા પ્રમાણ આજે પણ એવાર ગામ માં જોઈ શકાય.
યક્ષો(જખ) જ્યારે અફઘાનિસ્તાન ની ઘાટીઓ માંથી કચ્છ આવ્યા ત્યારે આ એવાર બંદરે આવ્યા હોય અને મુકામ એવાર ની સીમ માં નાખ્યો હોય.
જ્યાં યક્ષો એ પડાવ નાખ્યો,જ્યાં યક્ષો રોકાણા અથવા સિંધ તરફ થી આવીને જ્યાં યક્ષો ઉતર્યા એ જખ્ખ ઉત્તરા તરીકે ઓળખાઈ પાછળ થી અપભ્રંશ થઈને જાખોત્રા થયું હોય તેમાં શંકા ને કોઈ સ્થાન નથી.
જાખોત્રા ગામ ના વડીલો પાસેથી આ વાત સાંભળવા અને જાણવા મળે પણ હવે એવા વડીલ કોઈ રહ્યા નથી.
મારા પીતાજી ઘનશ્યામસિંહ(માનુભા)ચંદુભા જાડેજા દ્વારા મને આ વાત જાણવા મળી અને તર્ક ની દ્રષ્ટિ એ પણ બંધ બેસતી હોવાથી આપ સૌ વચ્ચે જણાવી.
આપ ના ગામ નું નામ કેવી રીતે પડ્યું એ આપ પણ જાણો અને અન્યો ને જણાવો.

– જામોત્તર ધ્રુવરાજજી જાખોત્રા(શાશ્વત)

।। જય માતાજી ।। ।। જય કચ્છ ।।

ચિંતન-રક્ષિત સ્મારકો નું વર્તમાન

Standard

ચિંતન
રક્ષિત સ્મારકો નું વર્તમાન

– ભારત સરકાર દ્વારા સાંસ્કૃતિક ધરોહર ને સાચવવા માટે તથા તેના જતન અને સંવર્ધન માટે એક ખાતું નીમવામાં આવ્યું છે પુરાતત્વ ખાતું department of arciology. ભારતભરમાં માં જેટલા સ્થાપત્યો રહેલા છે તેની વિશેષતા ને સમજી તેનું મહત્વ જળવાઈ રહે એના માટે ભારત સરકાર આ ખાતા ને ગ્રાન્ટ આપે છે અને અધિકારીઓ ના ઊંચા પગાર ધોરણ છે.
મોટાભાગે આપણે કોઈ પણ જુના સ્થળો એ પ્રવાસ માં જઈ ત્યારે તે સ્થળે તકતી મારેલી હોય છે પુરાતત્વ ખાતા ના રક્ષિત સ્મારક ની અને સ્થળ વિશે ની માહિતી ની.
હું અત્યાર સુધી આવા જેટલા રક્ષિત સ્મારકો એ ગયેલો છું અમુક ની મુલાકાત તો અવાર નવાર લેવાની થતી હોય મોટાભાગે દરેક ની એ જ સ્થિતિ છે.
પુરાતત્વ ખાતા વાળા ખાલી તકતી મારીને જતા રહે છે પછી ક્યારેય આંટો મારવા આવતા નથી,અમુક વધુ ઉપયોગી સ્થળ માટે તો સરકારશ્રી દ્વારા સ્થળ ના મહત્વ ને સમજી ખાસ તે સ્થળ પુરતી જ ખાતા ની આખી અલગ શાખા નિમેલી હોય છે અને તેનો કર્મચારી મંડળ પણ અલગ હોય અને એના જતન અને સંવર્ધન માટે સમયાંતરે અમુક રકમ પણ ફાળવવા માં આવતી હોય છે…..પણ આ અધિકારીઓ ના હાડકા હરામ ના થઇ ગયા છે બેઠા બેઠા ઊંચા પગાર ખાવા છે અને સ્થળ ના ઉત્થાન માટે મળેલ રકમ પણ ચાવી જાવી છે આમ ને આમ વારસો ખોરવાઈ રહ્યો છે.
અંજાર માં જુની શાક માર્કેટ અને ખેંગારજી ગ્રંથાલય(લાઈબ્રેરી)પાસે વેરીસાલજી કોઠો(ટીંબી કોઠો) પાસે કચ્છ ના પ્રથમ બ્રિટીશ પોલીટિકલ એજન્ટ કેપ્ટન જેમ્સ મેકમરડો ઉર્ફ ભુરીયો બાવો નો બંગલો આવેલ છે. આ બંગલો ઇતિહાસિક દ્રષ્ટિએ ખૂબ મહત્વ નું સ્થાન ધરાવે છે કારણ કે બંગલા ની અંદર અત્યંત દુર્લભ એવા કમાંગરી શૈલી ના ભીંત ચિત્રો છે તેમાં રામ રાવણ યુદ્ધ,રાજા ની સવારી વગેરે અલગ અલગ ઘણા પ્રસંગો ના ચિત્રો છે આ બંગલો પુરાતત્વ ખાતા નું રક્ષિત સ્થળ છે અને માત્ર આ બંગલા ના જતન માટે પુરાતત્વ ખાતા ની આખી અલગ શાખા ભુજ માં ફાળવવા માં આવી છે એ ના કર્મચારીઓ ને માત્ર આ બંગલા ની દેખરેખ માટે ઊંચા પગાર ચૂકવાય છે અને એની જાળવણી માટે અમુક રકમ પણ મળતી હશે….
અત્યારે આ બંગલા ની સ્થિતિ શું છે ખ્યાલ છે…??
બંગલા ની બાજુ માં ખાલી પટ્ટ પર ગેરકાયદેસર દબાણ છે ત્યાં મજૂર વર્ગ રહે છે
બંગલા ના બધા બારણા ઓ તૂટેલા છે
ત્યાં અસામાજીક તત્વો નો ઘસારો વ્યાપક છે
જુગાર રમવા અને છોકરીઓ ને લઈને અનૈતિક કાર્યો કરવા ત્યાં લોકો આવે છે
બંગલા ની અંદર ગાયો,ભેંસો,કુતરા બીજા જનાવર ફરતા હોય એમના મળ મૂત્ર,બીજો કચરો,ધૂળ બધું પડ્યું હોય.
બંગલા ની અંદર જે કિંમતી વસ્તુઓ હતી એ ચોરાઈ ગઇ હવે ખાલી ખોખું વધ્યું છે.
અસામાજીક તત્વો થી બંગલા ફરતે રહેનાર તમામ ત્રાસી ગયા છે.
બંગલા ની છત તૂટી ગઈ છે તેમાં ચોમાસા માં પાણી આવે છે અને તેના કારણે ભીંત ચિત્રો ભૂંસાતા જાય છે.
ઉનાળા માં તડકો આવે છે તેના કારણે જાંખા પડતા જાય છે.
એકંદરે જે સ્થળ ની જાળવણી માટે સરકારે પુરાતત્વ ખાતા ની અલગ શાખા નિમેલ છે તેની જાળવણી નો ખર્ચ પસાર થાય છે જે સ્થળ ના ભીંત ચિત્રો નું ખૂબ મહત્વ છે તે સ્થળ એક વેરાન બિન વારશુ મકાન ના ખંડેર જેવું લાગે છે અને ત્યાં થતા કાળા કામો થી પાડોશીઓ કંટાળી ગયા છે.
જો સ્થિતિ આમ જ રહી તો આવનારા ત્રણ વર્ષમાં મેકમરડો નો બંગલો નામશેષ બની જશે તેની અંદર રહેલા કમાંગરી શૈલી ના ભીંતચિત્રો નષ્ટ થઈ જશે અને આપણે આપણો એક ભવ્ય વારસો ગુમાવી બેસીસુ.
આ એક સ્થળ ની વાત નથી મોટાભાગ ના રક્ષિત સ્મરકો ની સ્થિતિ આવી જ છે,તંત્ર ન જાગે તો નાગરીકે જાગવું જોઈ અને હરામખોર અધિકારીઓ ને એમની ઔકાત દેખાડવી જોઈ.
માત્ર સ્થળો એ ફરવા કે ફોટા પડાવવા જ ન જાવ પણ સ્થળ ને લગતી માહિતી નું પણ ધ્યાન રાખો અને વારસા ના જતન પ્રત્યે ના આપણા નૈતિક કર્તવ્ય નું પાલન કરો.
આપણો વારસો આપણી પહેચાન.

– ધ્રુવરાજજી જાડેજા જાખોત્રા(શાશ્વત)

।। જય માતાજી ।। ।। જય જગત ।।

ચિંતન-સાચી મર્દાનગી

Standard

ચિંતન
સાચી મર્દાનગી

– નોંધ :- સંદેશ ને પૂર્ણ વાંચે એ જ પ્રતિભાવ આપે, ખોટા અંગુઠા બતાવી કે વાહવાહી કરી મને હતાશ ન કરશો અને પૂર્ણ વાંચ્યા બાદ તમારી અંદર રહેલ મર્દ જાગે તો અન્યો સુધી પણ પહોંચાડજો બાકી કોઈ પ્રશ્ન કે જિજ્ઞાસા હોય તો નીચે મારો સંપર્ક અંક આપું છું.

મર્દાનગી એક એવો શબ્દ છે જે સાંભળતા શરીર ના તમામ અવયવો સવળા થઈ જાય શબ્દ કાને પડતા જ એક જબરદસ્ત ઉર્જા નો સંચાર થાય એમાં પણ આ ભારતવર્ષ એ સતી,જતી અને સુરા(મરદો) ની ખાણ કહેવાય.
આ માટી માં જન્મેલા નર બાંકુરાઓ એ મર્દાનગી ની પરાકાષ્ઠાએ પહોંચી પરમ વિરત્વ નું ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે,ખૈળા આભ ને ટેકા આપે અને કાળ ને પણ બથ ભરીલે એવા મરદો ની ગાથાઓ થી આ રાષ્ટ્ નો ઇતિહાસ ભરેલો છે, ધરતી ના કણ કણ માં એવી ગાથાઓ સમાયેલી છે જે સાંભળતા શરીર ના કરોડો રૂંવાડા ઉભા થઇ જાય
આવા મરદો ના કારણે આ રાષ્ટ્ર ઉજળો હતો,ધર્મ અને સંસ્કૃતિ અભય હતા,નૈતિકતા જીવંત હતી,સમતુલા જળવાઈ હતી,દિન-હિન, દુઃખી,લાચાર,દુબળા-પાતળા ને કોઈ રંજાળી ન શકતુ, પરંપરાઓ નું રક્ષણ કરીને,અધર્મીઓ નો સંહાર કરીને,દુરાચાર અને દુષણો નો નાશ કરીને મરદો ની શ્રેણી માં દાખલ થવાતું. વિરો અને મરદો એ દેશ નું અમૂલ્ય ઘરેણું છે.
આજે આ રાષ્ટ્ર ની સ્થિતિ અને યુવાઓ નું જીવન જોતા લાગે છે કે મહાન ભારતીય મરદો ની પરંપરા ને લાંછન લાગી રહ્યું છે.
ડારા-ડફારા કરવા,ખોટા સીન-સપાટા નાખવા,લુખ્ખાગીરી કરવી,નાકા દબાવીને બેસવું,નાના માણસ ને દબાવવો,મહિલાઓ ની છેડતી કરવી,ખોટી ડંફાંસો મારવી અને દુષણ ફેલાવવા આવા હલકા કૃત્યો અને નિમ્ન આચરણ કરીને આજના યુવાનો પોતાને ડોન કે મર્દ સમજે છે પણ એ મર્દાનગી ન હોતા આસુરી વૃત્તિ છે જેનાથી ધર્મ,સમાજ,સંસ્કૃતિ અને રાષ્ટ્ર નું અસ્તિત્વ જોખમાય છે.
તો પછી આજના સમય માં સાચી મર્દાનગી નું પ્રતીક શું…???? એવો પ્રશ્ન ઘણા ને થતો હશે
શ્રેષ્ઠતા સાબિત કરવી અને રક્ષણ કરવું એ મર્દાનગી નું એક પ્રતીક છે, તો આજે સેમાં શ્રેષ્ઠતા સાબિત કરવી અને સેનું રક્ષણ કરવું…??
લુપ્ત થઈ રહેલી માતૃભાષા(દરેક પ્રદેશ અને રાજ્યની) જેના ઘણા બધા શબ્દો દિન-પ્રતિદિન વ્યવહારુ જીવન માંથી વિસરાઈ રહ્યા છે અને રોજીંદા જીવન અને કાર્યો માં પૂર્ણરીતે વિદેશી ભાષા ને જ મહત્વ આપે એવી પેઢી તૈયાર થઈ રહી છે,આ કપરા સમય માં ભાષા ને પુનઃજીવંત કરવી અને વ્યવહારુ જીવન માં લાવવી એ વિપરીત પ્રવાહ માંથી પસાર થવાના પડકાર સમાન છે પણ વિપરીત વેણ માં ચાલીને અને પડકારો ઝીલી ને જ તો મર્દાનગી નું પ્રમાણ આપી શકાય ને.
જુનો વારસો ભૂંસાઈ રહ્યો છે આર્યવ્રત ની મહાનતા ની પ્રતીતિ કરાવતા અને ભારતીય તેમજ લોક સંસ્કૃતિ ના અલંકાર સમાન સ્થાપત્યો,મંદિરો,વાવો,મહેલો,ઈમારતો,પાળિયાઓ,શિલાલેખો,હસ્તપ્રતો,પુસ્તકો અને એ તમામ જેમાં ભારતીય સંસ્કૃતિ ની ભવ્યતા છલકાય છે જે આપણા અસ્તિત્વ અને ભૂતકાળ ને જાણવા માટે અને તેને પ્રમાણિત કરવા માટે શ્રેષ્ઠ માધ્યમ છે,સમય ની માર ના કારણે,અજ્ઞાનતા કારણે કે અન્ય કોઈ સ્વાર્થ ના કારણે આ અમૂલ્ય વારસો નષ્ટ થઈ રહ્યો છે તેના જતન અને સંવર્ધન ની નૈતિક જવાબદારી નો સ્વીકાર કરી,મુશ્કેલીઓ નો સામનો કરીને પણ તેના મહત્વ ને જાળવવું અને લોકો માં જાગૃતતા લાવવા માટે પ્રુવૃતિશીલ રહેવું. આજના સમય માં આ કાર્ય કરવું ખૂબ મુશ્કેલ છે કારણ કે ટાંચા સાધનો હોવાથી અગવડતા પડે, તો બીજી બાજુ લોકો માં ખાસ કરીને યુવાઓ માં હાંસિપાત્ર બનવું પડતું હોય છે પણ મક્કમતા અને ઇચ્છાશક્તિ એ જ તો મર્દ માણસ ની ભુજાઓ છે.
જન સમાજ માં નૈતિકતા,પ્રામાણિકતા,માનવતા,ઉદારતા,કર્તવ્યપરાયણતા,શીલ,સદાચાર વિસરાવા લાગ્યા છે તો સાથે સાત્વિક આચરણ સતત ઘટી રહ્યું છે,નબળાઓ ને દબાવાઈ રહ્યા છે,યુવાનો વ્યસન અને વાસના માં જીવન બરબાદ કરી નાખે છે,ઉત્તમ સંતાન ની જનેતા અને આર્ય તેમજ સનાતન સંસ્કૃતિ ની કરોડરજ્જુ સમાન સ્ત્રી ચરિત્ર અને પવિત્રતા નષ્ટ કરી રહી છે,પશ્ચિમ ના ભૌતિક અને ભોગવાદી પુર માં આ ત્યાગવાદ ને મહત્વ આપતી સંસ્કૃતિ સતત ડૂબી રહી છે,કલા અને કસબ મૃત્યુ પામી રહ્યા છે,વેદો અને આર્ષ ગ્રંથો માં ભેળસેળ થઈ રહી છે,ધર્માંતરણ તીવ્ર ગતિ થી વધી રહ્યુ છે,રાષ્ટ્ર માં ગમે ત્યારે ગૃહયુદ્ધ ફાટી નીકળવા ની સંભાવના છે,રાષ્ટ્ર આંતરિક રીતે ખોખલો થઈ ચૂક્યો છે અને પતન ના માર્ગે જઈ રહ્યો છે આવી બધી પરિસ્થિતિમાં ધર્મ,રાષ્ટ્ર,સમાજ અને સંસ્કૃતિ ને અભય બનાવવા જીવ રેડી દે એ ખરો મર્દ એ જ સાચો શુરવીર માટે મર્દ બનો પણ વાસ્તવિક મર્દ બનો અને જે જરૂરી છે એવા વિષય ઉપર કાર્ય કરી મર્દાનગી નો પરીચય આપો ત્યારે તમારું જીવ્યું સાર્થક કહેવાશે.

– જમોત્તર ધ્રુવરાજજી જાડેજા જાખોત્રા(શાશ્વત)

ચિંતન-અગવડતા

Standard

ચિંતન
અગવડતા

સગવડતા માં તો સૌ જીવે અગવડતા માં કોઈ જ,
જીવન નો મર્મ જાણવા થોડી અગવડતા તો જોઈ જ.

– અગવડતા માં જ વ્યક્તિ ની આંતરીક શક્તિઓ જાગ્રત થતી હોય છે અને વ્યક્તિ ની રુચિ ના વિષય માં નિપુણતા કેળવાતી હોય છે.
સંસાર માં જેટલા વ્યક્તિત્વ થયા એ બધા અગવડતા માં જીવી પોતાની આંતરીક તેમજ સર્જન શક્તિ વડે જે-તે ક્ષેત્ર કે વિષય માં આદર્શ બન્યા અને બનતા આવે છે,જ્યારે વ્યક્તિને કોઈ પણ વસ્તુ ની અગવડ પડે ત્યારે તેનું માનસ એના ઉકેલ માટે સક્રિય થાય અને એ અગવડતા ના અંત માટે સતત ગતિમાન રહે,વિશ્વ માં અત્યાર સુધી જે-જે અવિસ્કારો થયા કે પરિવર્તનો આવ્યા એ બધા એવી રીતે જ આવ્યા છે ગુફા થી ઘર સુધી માનવ મન નું ખેડાણ થયું અને અગવડતા ની પરાકાષ્ઠા એ પહોંચેલા માનવી ના મગજે નવા ઉપકરણો વિકાવ્યા,નવી શોધો કરી, નવા ક્ષેત્રો અને વિષયો મળ્યા,નવી કલા,નવી બોલી અને નવો વારસો બનાવ્યો.
આમ માનવ સમાજ ના સતત પરિવર્તનશીલ હોવા પાછળ અગવડતા એ પ્રમુખ ભાગ ભજવ્યો છે. એનું મનોવૈજ્ઞાનિક કારણ એવું હોય શકે કે જ્યારે મનુષ્ય ને કોઈ વસ્તુ કે કંઈ પણ ની અગવડતા પડે ત્યારે તેની માનસિક શક્તિઓ ત્તીવ્ર બની તેનો પ્રતિકાર કરે છે અને અને જ્યારે માનસિક શક્તિઓ પ્રબળ બને ત્યારે તે કંઈ પણ કરી શકવા માટે સમર્થ બને છે.
માટે અગવડતા એ ભવિષ્ય ના શ્રેષ્ઠ જીવન માટે ની શુભ શરૂઆત છે ખૂબ જ આનંદ સાથે અગવડતા નો સ્વીકાર કરવો જોઈએ.

– ધ્રુવરાજસિંહ જાડેજા જાખોત્રા(શાશ્વત)

ચિંતન-મૌલિકતા

Standard

ચિંતન

મૌલિકતા તો મરી પરવારી અને હવે સમય આવ્યો છે નકલ તણો,
પોતાના લેખન માં નામ બીજા નું જોઈ ને શાશ્વત એનો જીવ દુભાતો હશે ઘણો.

– તમામ નકલબાજો ને સમર્પિત જે બીજા ની રચના અને લેખન માં પોતાનું નામ ઉમેરી ને અથવા રચનાકાર નું નામ હટાવી ને એને પ્રસારીત કરતા હોય છે…..
જે વ્યક્તિ એ બહુ મુશ્કેલીએ ઘણી મહેનત અને મંથન પછી કંઈ લખ્યું હોય અને આપણે તેને પોતાના નામે વટાવી
જ્યારે એ વ્યક્તિ પોતાના જ લખેલ માં અન્ય નું નામ જોવે ત્યારે એના હૃદય ને કેટલો આઘાત થતો હશે એ આપણે ક્યારેય વિચાર્યું…??
અને અન્ય ની લેખની માં પોતાનું નામ ઠોકી બેસાડવા નો ફાયદો પણ શું…?? ક્યાં સુધી ચોરી કરતા રહીશું…??કારણ કે આજે એક ની નકલ કરી કાલે અન્ય ની કરશું હવે આ બન્ને લેખન માં,શબ્દ ભંડોળ માં અને વિચારધારા માં અંતર આવશે જ….અને એ સાથે જ આપણી પોલ પણ પાધરી થશે….
ખોટું હાથે કરીને હાંસીપાત્ર શા માટે થવું જોઈએ…
થોડી માનવતા દાખવો અને રચનાકાર ને જ એની મહેનત નો શ્રેય આપો જેથી એની કલમે વધુ સારું લખવા નો ઉત્સાહ જાગે…

– ધ્રુવરાજસિંહ જાડેજા જાખોત્રા(શાશ્વત)

ચિંતન-આતમ ખોજ અલખ જગાવ

Standard

, #ચિંતન
#આતમ_ખોજ_અલખ_જગાવ

જીવન ના અમુક તબક્કે પ્રત્યેક સાધકે અંતર્મુખી થઈ જવું જોઈએ કારણ કે જ્યારે વ્યક્તિ આત્મ માં ડુબકી મારે છે,આત્મા ની સાથે સમય વિતાવે છે ત્યારે આંતરીક દુર્બળતા નો ખ્યાલ આવે જેને દુર કરતા આંતરીક શક્તિઓ જાગ્રત થાય સાથે વ્યક્તિત્વ નું નિર્માણ થાય અને સંસાર ના વાસ્તવિક જ્ઞાન ની અનુભુતી થાય.મહાન ભારતીય અને આર્ય પરંપરા નું સુચારુ રૂપે પાલન કરવા માટે સાધકે ભોગી ના બદલે ત્યાગી બનવુ પડે છે ઈચ્છાઓ નું દમન નહિ પણ ઈચ્છાઓ નું ઉર્જા માં રૂપાંતર,જો ઈચ્છાઓ નું દમન કરવામાં આવે તે ટૂંકાગાળા માટે હણાઈ જશે પરંતુ સમયાંતરે તે પ્રબળ બનતી જશે જ્યારે ઈચ્છાઓ ને ઉર્જા માં રૂપાંતરીત કરવા થી તેનો નાશ થશે અને આત્મબળ વધુ મજબુત બનશે.

– ધ્રુવરાજસિંહ જાડેજા જાખોત્રા(શાશ્વત)

કલાપી – ગોહિલ સુરસિંહજી તખ્તસિંહજી

Standard
જન્મ સુરસિંહજી તખ્તસિંહજી ગોહિલ
૨૬મી જાન્યુઆરી ૧૮૭૪
લાઠી
મૃત્યુ ૯મી જૂન ૧૯૦૦
લાઠી
વ્યવસાય લાઠી, ગોહિલવાડ, સૌરાષ્ટ્રના રાજવી
રાષ્ટ્રીયતા ભારતીય
સમયગાળો ૧૮૯૨-૧૯૦૦
મુખ્ય રચનાઓ કલાપીનો કેકારવ, કલાપીનો કાવ્યકલાપ , હમીરજી ગોહિલ (દીર્ઘકાવ્ય), કાશ્મીરનો પ્રવાસ, સ્વીડનબોર્ગનો ધર્મ વિચાર,માયા અને મુદ્રિકા

ગોહિલ સુરસિંહજી તખ્તસિંહજી, ‘કલાપી’ (૨૬મી જાન્યુઆરી ૧૮૭૪, જૂન ૯ ૧૯૦૦) નો જન્મ લાઠી (જિ. અમરેલી)ના રાજકુટુંબમાં થયો હતો. ૧૮૮૨ થી ૧૮૯૦ સુધી રાજકોટની રાજકુમાર કૉલેજમાં પ્રાથમિક શિક્ષણ, જે આંખોની તકલીફ, રાજ્કીય ખટપટો ને કૌટુંબિક કલહને કારણે એ વખતના અંગ્રેજી પાંચમા ધોરણ આગળ અટક્યું. દરમિયાન ૧૮૮૯ માં રોહા (કચ્છ)નાં રાજબા (રમા) તથા કોટડા સાંગાણીનાં આનંદીબા સાથે લગ્ન થયા. પિતા અને મોટાભાઈના અવસાનથી સગીર વયે જ ગાદીવારસ ઠરેલા એમને ૧૮૯૫ માં લાઠી સંસ્થાનનું રાજપદ સોંપાયું. રમા સાથે આવેલી ખવાસ જાતિની દાસી મોંઘી (પછીથી શોભના) પર ઢળેલી વત્સલતા, અને એને કેળવવા જતાં સધાયેલી નિકટતાને કારણે ગાઢ પ્રીતિમાં પરિણમી અને એમના આંતરબાહ્ય જીવનમાં ખળભળાટ મચી ગયો. ઘણા સાંસારિક, માનસિક, વૈચારિક સંઘર્ષોને અંતે એમણે ૧૮૯૮માં શોભના સાથે લગ્ન કર્યું. ઋજુ અને સંવેદનશીલ પ્રકૃતિના આ કવિ પ્રાપ્ત રાજધર્મ બજાવવા છતાં રાજસત્તા અને રાજકાર્યમાં પોતાની જાતને ગોઠવી ન શક્યા. છેવટે ગાદીત્યાગનો દૃઢ નિર્ધાર કરી ચૂકેલા કલાપીનું છપ્પનિયા દુકાળ વખતે લાઠીમાં અવસાન થયું.

ઘણું ઓછું ઔપચારિક શિક્ષણ પામેલા કલાપીએ અંગત શિક્ષકો રોકી અંગ્રેજી-સંસ્કૃત સાહિત્યનું શિક્ષણ મેળવ્યું, ફારસી-ઉર્દૂનો પણ અભ્યાસ કર્યો અને વાચન-અધ્યનની રુચિ કેળવી. ગુજરાતી તથા ઈતર ભાષાઓના સાહિત્યગ્રંથોના વાચને તેમ જ વાજસૂરવાળા, મણિલાલ, કાન્ત, ગોવર્ધનરામ, ન્હાનાલાલ, સંચિત વગેરેના સંપર્કે એમની સાહિત્યિક દ્રષ્ટિ અને સજ્જતા કેળવવામાં યોગદાન કર્યું હતું.

રામનારાયણ પાઠક

Standard
જન્મનું નામ રામનારાયણ વિશ્વનાથ પાઠક
જન્મ રામનારાયણ વિશ્વનાથ પાઠક
9 એપ્રિલ 1887
ગણોલ, ધોળકા તાલુકો, અમદાવાદ જિલ્લો
મૃત્યુ 21 ઓગસ્ટ 1955 (68ની વયે)
મુંબઈ
ઉપનામ દ્વિરેફ, શેષ, સ્વૈરવિહારી
વ્યવસાય કવિ, વિવેચક, વાર્તાકાર, નિબંધકાર, પિંગળશાસ્ત્રી
ભાષા ગુજરાતી
રાષ્ટ્રીયતા ભારતીય
શિક્ષણ
  • બી.એ.
  • એલ.એલ.બી.
શિક્ષણ સંસ્થા વિલ્સન કોલેજ, મુંબઈ
સમયગાળો ગાંધી યુગ
મુખ્ય રચનાઓ
  • બૃહદ પિંગળ
મુખ્ય પુરસ્કારો
  • નર્મદ સુવર્ણ ચંદ્રક (૧૯૪૯)
  • સાહિત્ય અકાદમી એવોર્ડ (૧૯૫૬)
જીવનસાથી હીરા પાઠક

રામનારાયણ વિશ્વનાથ પાઠક (ઉપનામ: દ્રિરેફશેષસ્વૈરવિહારી) ગુજરાતી કવિ અને લેખક હતા. તેમના પર ગાંધીવાદી વિચારોનો ઉંડો પ્રભાવ હતો અને તેમણે વિવેચન, કવિતા, નાટક અને ટૂંકી વાર્તામાં યોગદાન આપ્યું હતું. તેમણે કેટલાક સંપાદનો અને ભાષાંતરો કર્યા હતા. ૧૯૪૬માં તેઓ ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના પ્રમુખ રહ્યા હતા. ૧૯૪૯માં તેમને પ્રાચીન ગુજરાતી છંદો માટે નર્મદ સુવર્ણ ચંદ્રક અને બૃહદ પિંગળ માટે ૧૯૫૬માં સાહિત્ય અકાદમી ઍવોર્ડ મળ્યો હતો.

તેમનો જન્મ ગુજરાતના અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા ગણોલ ગામમાં ૧૮ એપ્રિલ ૧૮૮૭ના દિવસે થયો હતો. તેમના પિતા શિક્ષક હતા. તેઓ મેટ્રિક પાસ થયા બાદ વધુ આગળ અભ્યાસ કરી વકીલ બન્યા. વકીલાતના વ્યવસાયમાં અઢળક આવક હોવા છતાં તેમાં તેમનો જીવ ન લાગતાં, સાહિત્ય તેમ જ શિક્ષણ જેવાં ટાંચી આવક આપતાં ક્ષેત્રોમાં કાર્ય કરવા લાગ્યા. તેમણે પ્રસ્થાનમાસિક દ્વારા સાહિત્યના વિવિધ પાસાંઓ સાથે વિશેષ પરિચય કેળવ્યો.

તેમનાં નામમાં બે વાર ર અક્ષર આવતો હોવાને કારણે દ્વિરેફ ઉપનામથી વાર્તાઓ પ્રગટ કરી. કાવ્યોની રચનાઓ તેમણે શેષઉપનામ દ્વારા કરી તેમ જ સ્વૈરવિહાર ઉપનામથી હળવી શૈલીના નિબંધો પણ લખ્યા છે.

તેમના બીજા લગ્ન હીરા પાઠક સાથે થયેલા, જેઓ કવિયત્રી અને વિવેચક હતા. તેમને કોઇ સંતાન નહોતું. હીરા પાઠકે તેમના અવસાન પામેલા પતિ રામનારાયણને સંબોધીને લખેલ કવિતાનો સંગ્રહ પરલોકે પત્ર (૧૯૭૮) પ્રકાશિત કર્યો હતો. તેમણે અત્યંત પ્રશસ્તિ પામેલા વિવેચન ગ્રંથો આપણું વિવેચનસાહિત્ય અને કાવ્યાનુભવ પણ લખ્યા હતા.

ઉમાશંકર જોષી એ તેમને “ગાંધી યુગના સાહિત્યગુરુ” તરીકે અને યશવંત શુક્લાએ તેમને ગુજરાતી ટૂંકી વાર્તાના સૌથી ઊંચા શિખર તરીકે ઓળખાવ્યા છે. તેમની ટૂંકી વાર્તા ઉત્તર માર્ગનો લોપ ‍(૧૯૪૦) મટાે તેમને ૧૯૪૩માં મોતીસિંહજી મહિડા સુવર્ણચંદ્રક પ્રાપ્ત થયો હતો. ૧૯૪૯માં તેમને પ્રાચીન ગુજરાતી છંદો માટે હરગોવિંદદાસ કાંટાવાળા પારિતોષિક અને બૃહદ પિંગળ માટે ૧૯૫૬માં સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર પ્રાપ્ત થયો હતો.

૨૧મી ઓગસ્ટ ૧૯૫૫ ના રોજ પાઠકજીનું હ્રદયરોગના હુમલાને કારણે અવસાન થયું.

– મુકુન્દ રાય – રામનારાયણ પાઠક

– જક્ષણી – રામનારાયણ પાઠક

– હૃદયપલટો – રામનારાયણ પાઠક

– છેલ્લું દર્શન – રામનારાયણ પાઠક

– વૈશાખનો બપોર – રામનારાયણ પાઠક

– પરથમ પરણામ – રામનારાયણ પાઠક

– હજીયે ન જાગે મારો આતમરામ ! – રામનારાયણ પાઠક

– સૌભાગ્યવતી !! – રામનારાયણ પાઠક

– માગું બસ રાતવાસો – રામનારાયણ પાઠક