Tag Archives: Vaghela

वीरसिंह वाघेला, Veersinh Vaghela

Standard

image

સંવત ૧૭૯૭ પોષ વદ ૩
વાઘેલા શ્રી વીરસિંહજી લડાઇ થીઇ તારે
કામ લાગાઃ!!

નાંદોદ ગામ માથે હથેવાળે પરણી ઊતરેલી પરણેતરની હથેળી જેવું પો’ ફાટી ગયું છે. સિંદૂરીઆ શેરડા છોડતો સૂરજ ઉદયાચળ પહાડના પગથિયાં ચડી રહ્યો છે. તેજપુંજમાં પલળી પલળીને નાંદોદ નીતરી રહ્યું છે.
એવે ટાણે,
રડીબમ..
રડીબમ…
તરઘાયો ત્રહક્યો. તરઘાયાનો ઘોર
ઊઠતાં નાંદોદનો સુવાંગ ધણી જીતસિંહ
ભરી કચેરીમાંથી કડેડાટ બેઠો થઇ ગયો.

‘કોની ફોજ આવે છે?’

પૂછતાં તો જીતસિંહની આંખોમાંથી ખનખન
અંગારા ખર્યા.

‘બાપુ, ગાયકવાડનો મોવડી દામો પંત
નાંદોદને નાથવા પલ્લો કાપતો આવે છે.’

ઘૂળની ડમરીઓ ઉડાડતી ફોજ ધરતીને
કડાકા લેવરાવી રહી છે. પળવાર જીતસિંહના હોઠ બિડાયા.
બીજી પળે જીતસિંહે વેણ છોડયાઃ

‘ભલે આવે દામોદર પંત.
રણમેદાનમાં ભરી પીશું. નગારે
ઘા નાખો ને જીતનગર વીરસિંહને વાવડ
મોકલો.’

કહીને જીતસિંહે બખ્તર ભીડયું. ખંભે ભાથુ
નાંખ્યુ. હાથમાં કામઠું લીઘું ને ફોજને
સાબદી કરી. નાંદોદથી છૂટેલો અસવાર
જીતનગરમાં પૂગ્યો. તે દિ’ જીતનગરમાં વીરસિંહ વાઘેલાનાં બેસણાં હતાં.

જોરાવરીમાં જેનો જોટો જગતમાં જડવો દોહ્યલો હતો, જેના ભુજબળે ભડવીરો પણ સાવઝની ડણકે ગાડર કાંપે એમ કંપતા હતા.
વાઘેલા નુખનો વીરસિંહ એટલે અણનમ
યોદ્ધો લેખાતો હતો.નાનકડા દરબારગઢની દોઢી માથે બેઠો બેઠો જાણે કે આખા પરગણાને ડારા દઇ રહ્યો હતો.

આવો વીરસિંહ વાઘેલો ભેરૂબંધોને ભરડે
ભીંસાઇને બેઠો છે. ડાયરામાં ઠુંગાની ત્રાસક ફરે છે, કહુંબાની ગરણીઓ ત્રબકે છે, કટોરા છલકાઇ
રહ્યા છે ને રજવાડી રિયાસતના ઓલદોલ
આદમીઓનાં મોં મલકાઇ રહ્યાં છે. ત્યાં તો નાંદોદના કાસદે આવીને ખબર દીધા કેઃ

‘બાપુ, નાંદોદ માથે કટક આવે છે.’

‘કોનું?’

‘દામો પંત સાગર જેવડી સેના લઇને
ચડયો છે. પૂગ્યો કે પૂગશે એટલી વાર છે.’

ડાયરાના હાથમાંથી કહુંબાના કટોરા ટપોટપ
હેઠા મૂકાઇ ગયા. સૌના હાથ તીરકામઠાં માથે પડયા, સબોસબ ઘોડાની સરકું છુટી.

કુરૂક્ષેત્રના મેદાનમાં કર્ણની કમાનમાંથી તીર
છૂટે એમ વીરસિંહ વાઘેલો છૂટયો. જીતસિંહની ફોજમાં ભળી ગયો. ગાયકવાડી ફોજનો મોવડી દામોદર પંત ગુજરાતના સીમાડે શૂરવીરતાના સાથીઆ પૂરતો, વિજયના રણશિંગા ફૂંકતો,
ફડાકા બોલાવી રહ્યો હતો. મઘ્યાહ્ન તપ્યે દામોદર પંતનો નાંદોદના પાદરમાં પડાવ પડયો. તંબુ તણાયો. ઘોડાની હાવળ્યું હણહણી.
પાલખીમાંથી બહાર નીકળી દામા પંતે
જીતસિંહને કહેણ મોકલ્યું ઃ

‘શરણે આવો અથવા રણમેદાનમાં આવો,
સારી વાત તમારી.’

જીતસિંહનો વળતો ઉત્તર દીધો કે-

‘રણમેદાન અમારું.’

જવાબ સાંભળી દામોદર ડણક્યો. ગાયકવાડી ફોજ નાંદોદની ફરતી ફરી વળી. રણસંગ્રામ
મંડાણો. સામસામી તીરની બઘડાટી બોલવા લાગી. નાંદોદની ફોજનો કડુહલો બોલ્યો.
વીરસિંહે દામા પંતની પાલકીનાં ફૂમતાં તોડયાં. ફૂમતા તૂટતાં જાણે દામાપંતનું નાક કપાણું.

વીરસિંહ વાઘેલો હાથતાળી દઇને ગેબ થઇ
ગયો. દામો પંત દાંત કચકચાવતો રહી ગયો. છૂટેલો વીરસિંહ વાવડી ગામ વળોટીને કોતરો-
ખાડી પાર કરીને પોતાના દરબારગઢમાં ગારદ થઇ ગયો.

ગાયકવાડની ભીંસ વધતી રહી. ઠાકોર
સરદાર સણસણી ઉઠયા હતા. દામા પંતને
પછાડવા વહટી કરવા એક દિ’ વાગડીઆ
નામના ગામમાં ભેગા થયા છે. વીરસિંહને
ખબર મળ્યા કે તમારી વાટ જોવાય છે.
વીરસિંહ ઘોડીએ રાંગ વાળી પૂગ્યો,
વાગડીઆ.
વહટીમાં વડછડ થઇ ને વડછડમાંથી અંદરોઅંદર તલવાર તાળીઓ
લેવા માંડી. એક બાજુ એકલો વીરસિંહ
વાઘેલો, સામે બીજા સરદારો. વીરસિંહની તલવાર જોગણીનાં ખપ્પર ભરવા લાગી. કંઇકને કાપી વીરસિંહ ઘોડા માથે અસવાર થઇ ભાગવા ગયો પણ ઘોડીના પાછલા પગ કોઇએ બાંધી દીધેલા એટલે ઘોડીને પડતી મૂકી તલવાર લઇ તળાવમાં કૂદી પડયો. બીજા ઠાકોરો પડયા. તળાવમાં તલવારોનો તાશીરો બોલ્યો. વીરસિંહ તળાવમાં વેતરાયો.

નોંધઃ જીતપુરા ઉર્ફે નવા વાઘપુરા ગામના તળાવની પાળે એક પાળીઓ છે તેના ઉપર નીચેનું લખાણ કોતરેલું છે ઃ

સંવત ૧૭૯૭ પોષ વદ ૩
વાઘેલા શ્રી વીરસિંહજી લડાઇ થીઇ તારે
કામ લાગાઃ!!

Divyrajsinh Sarvaiya (Dedarda)

विशलदेव वाघेला और जगडुशा शेठ

Standard

image

વિશળદેવ વાઘેલા અને જગડુશા :

સ્થળ : પાટણ

પાટણના રાજા વિશળદેવ વાઘેલા નો દરબાર…

[ રાજા વિશળદેવ દરબાર ભરીને બેટા છે , પણ સૌનાં મોં ઉદાસ છે . આખાયે દરબારમાં જાણે
નિરાશાની ઘેરી છાયા ફરી વળેલી છે . રાજાની સામે રાજજોષી ટીપણું પહોળું કરીને બેઠા છે . તે આંગળીના
વેઢા પર આંકડા માંડે છે . ]

રાજા : તે જોષીજી , આ વર્ષેય વરસાદ નથી શું ?

જોષી : મહારાજ , મને થાય છે કે કાળવાણી ઉચ્ચારતાં મારી જીભ કપાઈ કેમ નથી જતી ?

રાજા : સમજી ગયો ! હું સમજી ગયો ! જોષી , હવે બોલવાની જરૂર નથી .

[ એટલામાં બહારથી ઘણા લોકોનો પોકાર સંભળાય છે : ” અમને ખાવાનું આપો ! અમને
જિવાડો ! અમે મરી જઇએ છીએ ! ” ]

રાજા : મારી રાંકડી રૈયત ભૂખે મરે છે ! હવે તો એક આશા જગડુશાની રહી છે . પ્રધાનજી એમને તેડી લાવવા કચ્છ ગયા છે . આજકાલમાં આવી જવા જોઇએ .

દરવાન : [ પ્રવેશી , રાજાને પ્રણામ કરી ] મહારાજ ! કચ્છના શાહ સોદાગર શેઠ જગડુશા પધાર્યા છે .
પ્રધાનજી પણ સાથે છે .

રાજા : [ એકદમ ઉત્સાહમાં આવી ] એકદમ , એકદમ એમને અંદર લઇ આવ !

દરવાન : [ નમ્રતાથી ] મહારાજ , પ્રધાનજીએ કહેવડાવ્યું છે કે શેઠ જગડુશા શાહ સોદાગર છે . તેમનો સત્કાર કરવા આપ પોતે –

રાજા : સમજ્યો , સમજ્યો ! એમના સત્કાર માટે મારે જ સામા જવું જોઇએ . પ્રધાનજીની વાત સાચી છે !

[ રાજા ગાદી પરથી ઉભો થઇ જાય છે . આખી કચેરી ઊભી થઇ જાય છે . પછી રાજા જગડુશાનો સત્કાર કરવા પ્રવેશદ્વાર ભણી જાય છે . સામેથી પ્રધાન જગડુશાને લઇ આવે છે . જગડુશાને જોઇ રાજા ઝડપથી પગલાં ભરી એની સામે જાય છે , તેવી જ રીતે જગડુશા પણ ઝડપ કરે છે . બન્ને એકબીજાને વહાલથી ભેટે છે . પછી રાજા જગડુશાનો હાથ પકડી રાજગાદી તરફ દોરી જાય છે , અને પોતાની જોડે જ ગાદી પર તેમને બેસાડે છે . બન્નેના બેઠા પછી પ્રધાન અને દરબારીઓ પોતપોતાનાં આસન પર બેસે છે . ]

જગડુશા : મહારાજ , ઓચિંતાનો કેમ યાદ કર્યો મને ?

રાજા : સુખદુ:ખની વાતો કરવા , શેઠજી ! ગુજરાતમાં આજે ત્રણ વરસથી કારમો દુકાળ ચાલે છે !

જગડુશા : એકલા ગુજરાતની કાં વાત કરો ? આખા હિંદુસ્થાનમાં આજે દુકાળ છે . સિંધ , મેવાડ માળવા , કાશી અને ઠેઠ કંદહાર લગી આજે લોકો ભૂખે મરે છે અને પાનખરમાં પાંદડાં ખરે તેમ ખરે છે . વખત એવો બારીક છે કે ભલભલાની લાજ જવાનો વખત છે . સાત ખોટના દીકરાના મોંમાંથી બાપ બટકું રોટલો કાઢી ખાય છે . મૂઠી ધાન સારૂ માબાપ છોકરાને વેચે છે ! શી ખબર શું થવા બેઠું છે ?

રાજા : રામજી રાખશે તે રહેશે ! પણ આવે વખતે રૈયતને ટકાવી રાખવાનો રાજ્યનો ધર્મ છે .

જગડુશા : આપ સરખા પ્રજાવત્સલ્ય રાજાના મોંમાં આવા જ શબ્દો શોભે . મને એ સાંભળી બહુ આનંદ થાય છે . મેં તો સાંભળ્યું છે કે આપે આપના ધાનના કોઠાર અને ધનના ભંડાર ગરીબોને માટે ખુલ્લા મૂકી દીધા છે !

રાજા : મૂકી દીધા હતા ; હવે તો એય ખાલી થઈ ગયા . હવે મારા ધનના ભંડાર અને અન્નના કોઠાર ખાલી~ખમ થઈ પડયા છે અને રૈયતના પેટનો ખાડો તો હજી ઊણો ને ઊણો જ છે . ધાર્યું ‘ તું કે ઓણ સાલ વરસાદ આવશે ને સૌ સારાં વાનાં થશે , પણ વરસાદ આવ્યો નહિ . અધૂરામાં પૂરું તીડ પડયાં ! લોકો ત્રાહિત્રાહિ પોકારે છે !

[ એટલામાં બહારથી પોકાર આવે છે : ” અમે મરી જઈએ છીએ , અમને જિવાડો , અમને જિવાડો ,અમને અનાજ આપો ! ” ]

જગડુશા : [ બહારનો પોકાર સાંભળી ] ભૂખ્યાં ગળાંમાંથી પૂરો અવાજ પણ નીકળતો નથી !

રાજા : વસ્તીનું દુઃખ એ મારું દુઃખ છે , પણ નિવારણનો કોઈ રસ્તો મને દેખાયો નહિ , ત્યારે હું મૂંઝાયો . એવે વખતે તમે યાદ આવ્યા !

જગડુશા : [ નવાઈ પામી ] હું યાદ આવ્યો ? કેવી રીતે ?

રાજા : મારા સાંભળવામાં આવ્યું છે કે પાટણમાં જગડુશાની માલિકીની કેટલીક અનાજની વખારો છે !

જગડુશા : જગડુશાની માલિકીની કોઈ અનાજની વખારો ? મહારાજ , આપની કંઈક ભૂલ થાય છે . મારી માલિકીની કોઈ અનાજની વખાર મેં પાટણમાં કે કોઈ શહેરમાં આજે રાખી જ નથી .

રાજા : તો અમે સાંભળ્યું એ શું ?

જગડુશા : કંઈક સમજફેર થઈ હશે , મહારાજ ! કારણ કે વખારો મારી ખરી ને ?

રાજા : [ નવાઈ પામી ] વખારો આપની છે અને છતાં એ આપની માલિકીની નથી , એમ આપનું કહેવું છે ?

જગડુશા : વાત એમ છે કે વખારો મારી છે એ વિશે કંઈ શંકા નથી !

રાજા: અને એ વખરોમાનું અનાજ ?

જગડુશા : એ અનાજ મારું નથી .

રાજા : [ હતાશ બની જઈ ] એ અનાજ તમારું નથી ? તો શું તમે એ કોઈને દઈ દીધું છે ?
કોને દીધું ? કયારે દીધું ? હું તમને એના મોં માગ્યા દામ આપત !

જગડુશા : એ અનાજ મારું નથી , એ નિશ્ચિત છે . મેં કોને દીધું અને કયારે દીધું એ જાણવું હોય તો એમ કરો ને , એ વખારો ખોલાવી એની તપાસ કરાવો ને ?

રાજા : એમ કેવી રીતે ખબર પડશે ?

જગડુશા : એમ જ ખબર પડશે . દરેકેદરેકે વખારની અંદર ભીંતપત્ર પર તાંબાપતરામાં લેખ લખાવીને જડાવેલો છે . તેમાં એ અનાજના માલિકનાં નામઠામ બધું લખેલું છે !

રાજા : ઠીક છે , ઠીક છે , ! હું એ માલિકની પાસે જઇશ . મારી રાંકડી પ્રજાની ખાતર એને કરગર રીશ ને કહીશ કે સુકાળ થયે તને એકેએક દાણા સાટે મોતી ગણીને આપીશ . પણ આજે મારી પર આટલી દયા કર !

જગડુશા : જે રાજાના દિલમાં રૈયતનાં સુખદુઃખનો આવો ખ્યાલ છે તેને અનાજ જરૂર મળી રહેશે .

રાજા : મળી રહેશે ? કોટવાલજી , જાઓ વખારો ઉઘાડો અને લેખ અહીં લઈ આવો !

કોટવાલ : જેવી આજ્ઞા , મહારાજ ! [ જવાનું કરે છે ]

જગડુશા : મહારાજ ! આપે આટલી તકલીફ લેવાની કંઈ જ જરૂર નથી ! હમણાં જ મારા માણસ લેખ લઈને અહીં આવશે . મેં કયારનાયે તેમને ત્યાં મોકલી દીધા છે .

[ એટલામાં હાથમાં તાંબાપતરું લઈને એક માણસ સભમાં દાખલ થાય છે . બધા તેની સામે જોઈ રહે છે . પહેલાં એ રાજાને અને પછી જગડુશાને પગે લાગે છે અને પતરું જગડુશાના હાથમાં મૂકે છે . જગડુશા એ પતરું રાજાના હાથમાં મૂકે છે . ]

રાજા : આ જ એ લેખ ?

જગડુશા : હા , મહારાજ ! પંડિતજી પાસે એ વંચાવો .

રાજા : પંડિતજી , લો આ લેખ વાંચો .

[ પંડિતજી ઊભા થઈને આગળ આવે છે , ઉઘાડા ડિલ પર ઉપરણો અને માથે પંડિતશાહી
પાઘડી શોભે છે . રાજાની સામે આવી પ્રણામ કરી પતરું હાથમાં લે છે . ]

પંડિત : [ પતરું વાચે છે ] મહારાજ , સાંભળો . આમાં લખ્યું છે કે આ વખાર જગડુશાની છે , પણ વખારમાંનું બધું અનાજ એનાં ભૂખે મરતાં ગરીબ ભાઈભાંડુઓનું છે . દેશની ભૂખે મરતી વસ્તી આ અનાજની માલિક છે . એના એક દાણા પર પણ જગડુશાનો હક નથી !

[ આખી સભા આ સાંભળી ઘડીભર સ્તબ્ધ બની જાય છે . પછી કળ વળતાં બધા
` વાહવાહ ‘ પોકારે છે . ‘ ]

રાજા : વાહ , જગડુશા વાહ ! [ ઊભો થઈ જઈ જગડુશાને ભેટી પડે છે . ] તમે તો કહેતા હતા કે અનાજ તમારું નથી ?

જગડુશા : તો મારું કયાં છે ? એ તો ગરીબોનું છે . આ અનાજમાંથી એક દાણોય લેવાનો મને હક નથી !

[ એટલામાં બીજો માણસ હાથમાં પતરું લઈને આવી પહોંચે છે . તે રાજાને તથા જગડુશાને પગે લાગી લેખ જગડુશાના હાથમાં મૂકે છે . જગડુશા તે રાજાને સોંપે છે . રાજા પંડિતને આપે છે . ]

પંડિત : [ બીજો લેખ વાંચે છે ] મહારાજ , સાંભળો , હવે હું બીજું વખારનો લેખ વાંચું છું . આમાં લખ્યું છે : આ વખાર જગડુશાની છે . પણ વખારમાંનું બધું અનાજ એનાં ભૂખે મરતાં ગરીબ ભાઈભાંડુઓનું છે .
દેશની ભૂખે મરતી વસ્તી આ અનાજની માલિક છે . એના એક દાણા પર પણ જગડુશાનો
હક નથી !

[ આખી સભા ` વાહવાહ ‘ પોકારે છે . રાજા ફરી જગડુશાને ભેટી પડે છે . એવામાં ત્રીજો
માણસ સભામાં પ્રવેશે છે . તેના હાથમાં પણ તાંબાપતરું છે . પહેલાંની પેઠે તે પતરું
પણ જગડુશાના અને રાજાના હાથમાં થઈને પંડિતના હાથમાં આવે છે . ]

પંડિત : હવે ત્રીજી વખારનો લેખ સાંભળો : આ વખાર જગડુશાની છે પણ એના પર પણ જગડુશાનો હક નથી ! દેશની ભૂખે મરતી વસ્તી આ અનાજની માલિક છે .

રાજા : વાહવાહ ! વાહવાહ !
[ આખી સભા આનંદનો જયઘોષ કરે છે . ]

રાજા : જગડુશા , આવી તમારી કેટલી વખારો છે ગામમાં ?

જગડુશા : ચાલીસેક હશે , મહારાજ !

રાજા : ચાલીસ વખારો ? ત્યારે તો મારી પ્રજા જીવી ગઈ અને હુંયે જીવી ગયો ! જયાં લગી ગુજરાતમાં તમારા જેવા ઉદાર શ્રેષ્ઠીઓ છે , જગડુશા ! ત્યાં લગી ગુજરાતના રાજયને કોઈ આંચ આવવાની નથી !

[ ત્યાં તો એક સાથે અનેક માણસો હાથમાં તાંબાપતરા લઈ સભામાં પ્રવેશે છે . અને એમને જોઈ આખી સભા આનંદના આવેશમાં આવી ઊભી થઈ જયનાદ પોકારે છે . ]

આખી સભા : ગુજરાતનો રાજા ઘણું જીવો ! ગુજરાતનો શાહ સોદાગર ઘણું જીવો !

ગુજરાતનું રાજય
અમર રહો !

( પડદો )

સંકલન : સત્યપાલસિંહ વાઘેલા

Divyrajsinh Sarvaiya (Dedarda)

राखायत जी, व्याघ्रदेवजी. Rakhayat ji, Vyaghradevji

Standard

image

बहु उठे गरजण, जेने गोकीरे गजब थयो,
हवे हैडा हाल ने रण, रण जोवा राखायतनु…
( रण मेदान मे युद्ध की भयंकर चींखे सुनाइ दे रही है, और जीसके प्रकोप से यह गात्र थीजा देने वाली अावाजे आ रही है वो राखायत के अलावा और कोइ हौ नही शकता, इस िलए लोककिव राखायत का युद्ध देखने को उत्सुक हो रहे है.)
तो बात कुछ यु थी की महाराजा राज सोलंकी और कच्छ के राजा जाम लाखा फुलाणी की बहन का विवाह बडे धूम धाम से हुआ,
राज सोलंकी लाखाजी के वहा ही रहने लगे, एक दिन दोनो चोपाट खेल रहे थे, किंतु खेल युद्ध में पिरवर्तीत हो गया, क्रोध मे आ के लाखाजी होश खो बेठे और बहनोइ का ही वध कर दिया, राज सोलंकी का शीष धड से अलग कर िदया, पर बहन के पित को मार के बहुत पछता रहे थे, अपनी बहन का बहुत ख्याल रखने लगे, भांजे को बडे लाड-प्यार से बडा करने लगे, मामा भांजे मे बडा लगाव था, किंतु भांजे राखायत को यह बात मालुम ना थी की उसके पिता का काितल उसका मामा है,

राखायत अब बडा हो गया था, युवान हो गया, एक ही मुिष्टका के प्रहार से हाथी कुम्भास्थल को तोड दे एसा बलवान वीर योद्धा तैयार हो गया था,

लेकिन एक िदन जब वह अपनी माता के कक्ष में गया तो देखा माता रो रही थी, दुनिया में एसा कोई बेटा नही हो सकता जो अपनी मां के आंख मे आंसु देख शके, मा से कारण पुछा,
मां ने कहा “बेटा राखायत, आज तुजे देख कर ही मुजे रोना आ रहा है, तु जिसकी गोद मे खेल के बडा हुआ वही तेरे पिता के कातिल है, आज मुजे इसी बात का रोना आ रहा की उनके बदले का क्या?, और बेटा, बदला केसे लेगा, अपने पेट मे उनका ही अनाज है, इस लिये बेटा, धर्म को ध्यान मे रखके तु वैर कर.

अब राखायत बदले की आग मे तडपने लगा था, क्योकी मां ने कहा था लाखाजी के बहोत उपकार भी थे, तो बदला लुं भी तो कैसे???
तभी उन्हे एक मार्ग दिखाइ दिया, अपने भाइ मुलराज सोलंकी ( राज सोलंकी की दुसरी पत्नी जो पाटण के सामंतिसंह चावडा की बहन थी उनका पुत्र ) को पत्र िलखा, ” हे भाइ, गादी तो आपने पा ली पर क्या िपताजी के खुन का बदला लेना आप भुल रहे है? पिताजी के खुनी मेरे मामाजी जाम लाखा ही है, ये पत्र पा के आप ये मत समजना की युद्धमे में आप का साथ दुंगा, में मेरे मामा ेसे विस्वासघात नही कर सकता, आप चडाइ लेकर आओ, लेकिन मेरा भी आपको सामना करना पडेगा”

और फिर घोर भयंकर सेना के साथ पाटणपति मुलराज सोलंकी ने चडाइ की आटकोट के िकल्ले पर घेरा लग गया, वही पर जुनागढ के रा’ ग्रहिरपु, जाम लाखा फुलाणी और राखायत जी के सामने मुलराज सोलंकी की फौज ने हमला बोल िदया, घमासाण युद्ध हुअा, पर आज राखायत जी के युद्ध को देख कर मुलराज के सैनीक थर थर कांपने लग रहे है, भगवान शंकर का गण वीरभद्र जेसे प्रजापित दक्श के हवन का जैसे नाश करता है वैसे राखायत जी आज मुलराज की फौज पर टुट पडे है, अदभूत पराक्रम और साहस का प्रदर्शन वे करा रहे थे,
तभी दोनो भाइ आमने सामने आ गये,
दोनो मे कडी टक्कर हुइ, राखायत ने पुरी ताकात से सांग का प्रहार िकया, िकंतु मुलराज स्फुिर्त से घा चुका िलया, और सांग पीछे के मोटे पेड के आर पार हो के नीकल गइ, पर मुलराज के भाले के अचुक िनशाने से राखायत विर गति को प्राप्त हुए, उस युद्ध मे लाखाजी की उम्र सो वर्ष से भी अधिक थी, फीर भी मुलराज के िलये उन्हे परािजत करना बहोत कठीन काम हो गया था.
उस युद्ध मे रा’ग्रहिरपु, लाखा फुलाणी और राखायत तीनो वीर गित को प्राप्त हुए…

राखायत के पुत्र हुये व्याघ्रदेवजी, जिन से उनके वंशज ‘वाघेला’ कहेलाए…

»»» VAGHELA’s Great Ancestors «««

Maharaja-dhiraj Raj Solanki
|
Shri Rakhayat ji
|
Maharana Vyaghradev ji (Mukhya-purush of Vaghela Vansh, after Him we are known as Vaghelas)
|
Maharana Suratdevji Vaghela (King of Viratnagari)
|
Maharana Dhvaldevji Vaghela (after him Viratnagar known as Dhavallak, later became Dholka)
|
Maharana Arnorajdevji
|
Maharana Lavanya-prasadji
|
Maharana Virdhavaldevji (also known as Virdhaval Rano, he defeated Mhmd Ghori near Abu)
|
Maharana Vishaldev ji ( 1st Vaghela King of Gujarat, after defeated Tribhuvan pal Solanki 2nd)
|
Maharana Arjundev ji (king of Patan-Gujarat)
|
Maharana Sarangdev ji (defeted yadavraj Ramchandra of devgiri and Malavraj Bhojdev (2nd) both )
|
Maharana Karandev ji (Last Rajput king who ruled over whole Gujarat, unbending Hero, Fought with khilji’s huge army and Lost but did not bow down)
|
Maharana Veersinh ji ( he came to his maternal uncle Rao deshalji of kutch and become king of Sardhar, 650 village )
|
Maharana Dhavaldev ji (king of Sardhar)
|
Maharana Vishaldev ji
|
Maharana Nodhandev ji
|
Maharana Vijaypal ji
|
Maharana Sursinh ji
|
Maharana Ajabsinh ji
|
Maharana Devkaran ji
|
Maharana Pratapsinh ji
|
Maharana Mandaldev ji
|
Maharana Dhamankar ji (He gave throne of Sardhar to his younger brother and became King of Kalol)
|
Maharana Jeetsinh ji ( He was younger son, came to Sanand and became king of Sanand & Koth)
|
Maharana Gopalsinh ji (King of Sanand & Koth)
|
Maharana Naysinh ji
|
Maharana Nondhandev ji
|
Maharana Varah ji
|
Maharana Bhimsinh ji
|
Maharana Dudhmal ji
|
Maharana Virdhaval ji
|
Maharana Sarangdev ji
|
Maharana Maldeo ji
|
Maharana Jaysinh ji
|
Maharana Annraa ji
|
Maharana Sarandev ji
|
Maharana Bhimsinh ji
|
Melo ji Vaghela (He was killed by his elder brother Karandevji Vaghela, King of Sanand & koth. After that shri Sanghji Vaghela of Kavitha killed Karandevji and whole state of sanand & koth was devided into two parts between Son of Karandev ji and Melo ji. Melo ji’s sons got Gangad state)
|
Thakur saheb shri Pruthvirajsinh ji (king of gangad)

and Sons of karandev ji came on the throne of Sanand.

Source from: Divyrajsinh Sarvaiya & Satyapalsinh Vaghela

Jay Vagheshwari Ma,
Jay Mataji

Divyrajsinh Sarvaiya (Dedarda)